Argentinië kan vanavond failliet zijn

Private banken in Argentinië willen met garantstelling helpen een bankroet van het land te voorkomen.

Deze poster in Buenos Aires betuigt steun aan de strijd van president Kirchner tegen de Amerikaanse ‘aasgierfondsen’. Foto Reuters

Failliet of niet failliet? In Argentinië draait vandaag alles om die vraag. Als de Argentijnse regering geen akkoord bereikt met twee Amerikaanse hedgefondsen die claimen recht te hebben op de volledige terugbetaling van hun schulden, gaat het land vandaag technisch bankroet.

Dat betekent dat het land zijn buitenlandse schulden niet kan betalen. De economie, die al in een recessie verkeert, zal nog verder stagneren. De inflatie, die volgens sommige economen rond de 40 procent, bedraagt, zal toenemen (met hogere importkosten tot gevolg) en het nu al lage vertrouwen in de peso zal verder dalen. Eind januari devalueerde de regering de munt al met 19 procent.

Argentinië ging al eerder failliet

Tot middernacht is in New York koortsachtig onderhandeld. De Argentijnse minister van Economie, Axel Kicillof, sloot zich gisteravond onverwacht aan bij de delegatie, waardoor de partijen voor het eerst direct met elkaar in gesprek gingen. Na afloop zei Kicillof dat er „beweging in zit”. Vandaag praten de partijen verder.

Als het vandaag tot een staatsbankroet komt, is dat de tweede keer in dertien jaar. In 2001 ging Argentinië gedwongen failliet nadat het land honderd miljard dollar aan buitenlandse schulden niet kon terugbetalen. Dat bankroet vormt de basis van het nieuwe dreigende faillissement. Om toen uit de crisis te klimmen, moest Argentinië opnieuw geld lenen. Met 93 procent van die schuldeisers bereikte Argentinië in 2005 een akkoord. Zij stemden ermee in dat hun staatsobligaties werden ingewisseld voor nieuwe obligaties met slechts eenderde van de waarde.

De Amerikaanse hedgefondsen NML Capital en Aurelius Capital Management gingen niet akkoord met het voorstel. Zij stapten naar de rechter in New York, omdat de obligaties onder Amerikaanse wetgeving waren afgegeven. De rechter, Thomas Griesa, stelde de hedgefondsen in het gelijk. Argentinië moet de hedgefondsen volledig terugbetalen en de fondsen bovendien voorrang geven op andere schuldeisers, oordeelde hij. Op 30 juni schaarde het Amerikaanse Hooggerechtshof zich achter die uitspraak. Het gaat om (inclusief rente) anderhalf miljard dollar.

Extra tijd voor onderhandelingen

Als het bij dat bedrag zou blijven, zou Argentinië zich geen zorgen maken: het land heeft 29,7 miljard dollar aan bankreserves. Maar op de uitspraak is het principe van pari passu van toepassing: alle schuldeisers gelijk zijn. Als andere schuldeisers ook hun volledige schulden terugvorderen, komt dat naar schatting neer op twintig miljard dollar. Dat kan Argentinië onmogelijk betalen.

Er zijn nu drie mogelijke scenario’s. De eerste is dat Argentinië besluit alsnog de hedgefondsen te betalen. Maar dat is onwaarschijnlijk, omdat het land daarvoor de middelen niet heeft, zeker niet als ook de andere schuldeisers moeten worden betaald.

Een tweede mogelijkheid diende zich gisteravond aan: private Argentijnse banken zouden gezamenlijk 250 miljoen dollar (186 miljoen euro) beschikbaar stellen als garantie voor de hedgefondsen, om een bankroet te voorkomen. In ruil daarvoor zouden de hedgefondsen de rechter moeten vragen zijn uitspraak op te schorten tot eind 2014. Dan verloopt de clausule die bepaalt dat deals met de hedgefondsen van toepassing zijn op alle schuldeisers. Het zou Argentinië extra tijd geven om te onderhandelen. Gisteravond was het plan nog in de maak, de eerste reacties waren positief.

De laatste en meest waarschijnlijke optie is een technisch bankroet. Het verschil met het faillissement in 2001 zou zijn dat het land toen gedwongen failliet ging. Nu zou het een keuze zijn. Hevige sociale onrust, zoals in 2001 toen tienduizenden mensen de straat op gingen, is mede daarom niet waarschijnlijk.

‘Land kan niet failliet gaan’

Omdat Argentinië al ruim een decennium geen toegang heeft tot de internationale markten, zal de impact op andere landen meevallen, verwacht directeur Lagarde van het IMF. „Hoewel een bankroet altijd spijtig is, geloven we niet dat het grote substantiële consequenties heeft voor de buitenwereld”, zei ze tegen persbureau Reuters.

De Argentijnse president Christina Kirchner houdt stug vol dat Argentinië niet failliet kan gaan. Het land maakte vorige maand 539 miljoen dollar over op een aparte rekening als jaarlijkse afbetaling aan de overige schuldeisers. Dat bedrag is door de Amerikaanse rechter Griesa bevroren, omdat het ‘onwettig’ zou zijn. „Ik wil alle Argentijnen zeggen dat Argentinië niet bankroet gaat”, zei Kirchner recentelijk in een toespraak. „Want zij die failliet gaan, zijn zij die niet betalen. En Argentinië heeft betaald.”