Welke verzekeraar gaat voor MH17 betalen?

Het maakt voor luchtvaartverzekeraars nogal wat uit wat de oorzaak is van een vliegtuigramp: pech of kwade opzet. Voor deze scenario’s hebben luchtvaartmaatschappijen namelijk verschillende verzekeraars.

Zo heeft Malaysia Airlines een ‘all-risk’-verzekering bij de Duitse verzekeraar Allianz. Daar is de airline verzekerd voor materiële schade en aansprakelijkheidsclaims. Daarnaast heeft de luchtvaartmaatschappij zijn materieel tegen ‘war risk’ verzekerd bij de Britse verzekeraar Atrium. Een ‘war risk’-verzekering dekt schade als gevolg van oorlog of terrorisme.

Daarmee is het onderzoek naar de exacte toedracht van de vliegtuigramp ook voor deze verzekeraars van groot belang. De uitkomst daarvan geeft ze definitief antwoord op de vraag wie de kosten voor het neergehaalde toestel – naar schatting ruim 70 miljoen euro – moet vergoeden.

Hoogste kosten sinds 9/11

De afgelopen jaren zijn de premies voor luchtvaartverzekeringen steeds gedaald, blijkt uit cijfers van Aon, een soort makelaar die voor luchtvaartmaatschappijen onderhandelt met verzekeraars. Afgelopen jaar betaalden airlines 1,4 miljard dollar (1,1 miljard euro) aan premie. Dat is 10 procent minder dan het jaar ervoor. De lagere premies hangen samen met minder claims. Deze trend, zo voorspelde Aon begin dit jaar, zet door – tenzij 2014 een jaar wordt met “rampzalige schade”.

Dat is het geworden. Want behalve de ramp met vlucht MH17 verdween eerder dit jaar een toestel van Malaysia Airlines, vlucht MH370. De kosten voor verzekeringsmaatschappijen zullen dit jaar het hoogst zijn sinds 2001, het jaar van de terroristische aanslagen in de Verenigde Staten, zo meldde de Britse zakenkrant Financial Times gisteren. Verzekeraars nemen maatregelen, meldt de krant: de premies voor een ‘war risk’-verzekering stijgen – tot wel een verdriedubbeling – en sommige verzekeraars overwegen vluchten over bepaalde gebieden niet meer te dekken.

Ook na de aanslagen op 11 september 2001 schoten de verzekeringspremies direct omhoog. ‘9/11’ veroorzaakte verliezen die door luchtvaartverzekeraars “nooit voor mogelijk werden gehouden”, schrijft de Internationale Unie van Luchtverzekeraars op zijn website. De prijzen die verzekeraars rekenen begonnen nu eindelijk weer in de buurt te komen van de niveaus voor 2001.

All risk of war risk?

Wanneer schade in de categorie ‘war risk’ valt, is niet altijd helder. Zo is nog onduidelijk wat de oorzaak is van de verdwijning van vlucht MH370: een ongeluk of terrorisme? In zo’n geval delen de ‘all risk’-verzekeraar en de ‘war risk’-verzekeraar de kosten in eerste instantie, zodat de luchtvaartmaatschappij niet te lang op zijn geld hoeft te wachten. Als er genoeg informatie beschikbaar is, bepalen de verzekeraars wie er moet betalen – of zetten een onafhankelijke arbitragecommissie aan het werk om dat te beoordelen.

In het geval van vlucht MH17 lijkt het erop dat verzekeraar Atrium de schade voor het neergehaalde toestel moet vergoeden. Daar gaat het bedrijf zelf ook vanuit, zo blijkt uit een verklaring op de website. Tenminste, als de “vroege aanname over de belangrijkste feiten” overeind blijft. Helemaal alleen hoeft Atrium die kosten niet te betalen. Verzekeraars van zulke dure goederen spreiden doorgaans het risico en zijn zelf ook verzekerd bij een externe partij – die soms ook weer verzekerd is. Wie als laatste steen in dit dominospel de grootste financiële schade lijdt, blijft meestal onbekend.