We eten minder zout, maar nog wel te veel

zout in ons voedsel Gisteren werd bekend dat fabrikanten minder, maar altijd te veel zout in hun producten doen

Foto Thinkstock

Er zit minder zout in ons eten, maar niet in alle producten. Dat blijkt uit een onderzoeksrapport van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA), dat gisteren verscheen. De toezichthouder meet sinds 2009 het zoutgehalte in levensmiddelen, omdat de overheid wil dat Nederlanders minder zout eten.

1 Waarom wil de overheid dat we minder zout eten?

Het mineraal natrium in zout is belangrijk voor een goede vochtbalans en werking van spier- en zenuwcellen, maar een verhoogde inname kan leiden tot hoge bloeddruk en hart- en vaatziekten. De Gezondheidsraad beveelt een maximum hoeveelheid van 6 gram per dag aan, waar 1 tot 3 gram nodig is.

Die hoeveelheid wordt makkelijk gehaald. Een volwassen Nederlandse man krijgt gemiddeld 9,9 gram zout per dag binnen, een vrouw 7,5 gram, blijkt uit eerder onderzoek van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM).

Niet vreemd ook, als bijvoorbeeld een eenpersoonsmagnetronmaaltijd al zo’n 4 gram zout bevat. Volgens het RIVM komt 79 procent van de dagelijkse zoutinname uit al gekochte producten – niet uit het zelf toevoegen van zout bij het koken of aan tafel.

„Minder zout eten verlaagt de bloeddruk en daarmee de kans op een beroerte of een hartinfarct”, zegt Martijn Katan, emeritus hoogleraar voedingsleer aan de Vrije Universiteit. „Het effect van zout op de gezondheid is een stuk kleiner dan dat van alcohol en sigaretten. Maar voor de goed geïnformeerde consument is het één van de stapjes waarmee hij gezond kan blijven tot boven de zeventig.”

2 In welke producten is het zoutgehalte gedaald?

De NVWA stelt in het nieuwe onderzoek vast dat het zoutgebruik gemiddeld is gedaald, maar dat de verschillen tussen vergelijkbare producten aanzienlijk zijn.

Bij brood, groenten en kaas was de daling vorig jaar het grootst. Het zoutgehalte in diepvriessnacks, kant-en-klaarmaaltijden, sauzen, soep en vleeswaren is niet veel lager geworden.

3 Waarom minderen fabrikanten niet sneller als zout zo ongezond is?

Fabrikanten zullen het zoutgebruik niet ineens drastisch verlagen. Wie dat in het verleden wel deed, kon op commentaar rekenen. Dan kwamen consument klagen over hoe smakeloos een product was geworden. „Als je te grote stappen neemt, gaan mensen alsnog zelf zout toevoegen en schiet mindering haar doel voorbij”, zegt Caroline van Rossum, voedingsdeskundige bij het RIVM.

Een andere reden is dat fabrikanten zelf weinig reden zien om te minderen met zout. „Zolang de overheid geen regels stelt, gaat dat niet gebeuren”, zegt Martijn Katan van de Vrije Universiteit. „Het moet nu helemaal uit de levensmiddelenindustrie zelf komen, en die durven de zoutvermindering meestal niet aan.”

Katan noemt de broodproducenten als gunstige uitzondering. „Zij zijn bij elkaar gaan zitten en hebben zich afgevraagd hoe ze kunnen minderen. Brood stond altijd al bekend als de voornaamste bron van zout. Nu loopt het zoutgebruik in brood ieder jaar een beetje terug, zonder dat de consument het echt merkt.”

Maar niet elke productsector durft dat aan, zegt Katan. „Bij zoutvermindering duurt het een week of vier voor de consument eraan gewend is. Dan maakt het ook niet meer uit dat het anders smaakt. Maar elke chipsfabrikant is als de dood dat in die vier weken de klanten naar een ander lopen.”