‘Rabobank is dé dichtbij-bank van het land’

Rabobank-bestuurder Rien Nagel in dagblad Trouw

Illustratie Robin Héman

De aanleiding

Ontvolking op het platteland leidt tot het verdwijnen van voorzieningen in dorpskernen, zoals het bankkantoor en de geldautomaat, schreef Trouw vorige week dinsdag. Het dagblad ging met Rabobank-bestuurslid Rien Nagel terug naar zijn geboortedorp Daarle, waar zulke veranderingen zichtbaar zijn.

Nagel gaat in het artikel in op de strategie van Rabobank, die van alle Nederlandse banken de meeste kantoren in de regio heeft. Ook Rabobank, zegt hij, ontkomt niet aan verdere schaalvergroting en het sluiten van filialen. Nu nog telt Rabobank 123 zelfstandige banken, verdeeld over bijna 800 filialen. In 2016 moet het aantal filialen zijn geslonken tot 400, de helft.

De sluiting van onrendabele filialen en geldautomaten in krimpregio’s wordt Rabobank soms aangerekend, zegt Nagel in Trouw. „Dan krijgt het een beetje het karakter van ‘Hoe God verdween uit Jorwerd’.” Zo’n sluiting is niet altijd even leuk, dat begrijpt hij. „Maar dat is het lot van de partij die dé dichtbij-bank van dit land wil zijn”, zegt Nagel. „Dat zijn we nog steeds, en dat blijven we ook in vergelijking met onze concurrenten.”

Interpretaties

Dichtbij is volgens Van Dale ‘op korte afstand’. De definitie van afstand is ‘de (kortste) weg tussen twee punten’. Het woordenboek lijkt te doelen op ‘fysieke afstand’ maar zegt daarover niets.

Rabobank interpreteert het begrip ruimer. ‘Dichtbij’ kan volgens een woordvoerder van de bank ook een online gesprek met een klant zijn, of het bezoek van een hypotheekadviseur aan huis. „Onze invulling van dichtbij is niet per se fysiek.”

Rabobank-bestuurder Nagel lijkt echter wel te doelen op de fysieke betekenis van dichtbij. Het artikel in Trouw gaat over de sluiting van bankfilialen op het platteland, in die context deed hij zijn uitspraak. Voor deze check hanteren we daarom de fysieke definitie van dichtbij. Ook kijken we alleen naar bankfilialen en niet naar geldautomaten. Het artikel gaat over fysieke plaatsen waar je bankzaken kunt doen, daar vallen geldautomaten niet onder.

En, klopt het?

Het aantal filialen van de grote banken is flink gedaald: in 2013 telde Nederland 2.386 bankkantoren, 18 procent minder dan in 2010. Dat blijkt uit de recente Bereikbaarsheidsmonitor van het Maatschappelijk Overleg Betalingsverkeer.

Het aantal filialen van de vier grote banken afzonderlijk (Rabobank, ING, ABN Amro en SNS Bank) kunnen we onder meer vinden in jaarverslagen en in recente krantenartikelen.

Rabobank telt nu nog circa 800 bankfilialen en streeft naar 400 filialen in 2016. Die filialen zullen volgens het plan ‘Visie 2016’ worden verdeeld over honderd nodale gebieden: regionale kernen.

ING telt volgens het meest recente jaarverslag (2012) 275 bankfilialen en 200 servicepunten: balies in winkels waar diensten worden aangeboden en waar medewerkers basisvragen beantwoorden. Het aantal servicepunten breidt ING dit jaar met enkele tientallen uit.

ABN AMRO had in 2011 volgens het jaarverslag nog 470 bankkantoren in Nederland. Dat worden er steeds minder.

SNS Bank heeft ruim 250 winkels. Onder SNS valt RegioBank, en die groeit. RegioBank opent kantoren in kernen waar de andere banken wegtrekken en werkt daarvoor met tussenpersonen uit de verzekeringswereld die franchise een filiaal openen. RegioBank heeft 530 filialen. Het aantal groeit jaarlijks met 10 kantoren.

Waarschijnlijk zal SNS (met RegioBank) gezien het aantal filialen de komende jaren de meeste kantoren hebben. Maar dat zegt niet alles over de landelijke dekkingsgraad ten opzichte van het inwonertal. Ofwel: voor hoeveel mensen is zo’n filiaal dichtbij? Daarover zijn helaas geen gegevens beschikbaar – niet bij banken, niet bij het CBS of bancaire verenigingen.

Conclusie

Gezien het aantal filialen is het zeer de vraag of Rabobank dé dichtbij-bank van Nederland blijft. Maar dat zegt niet alles over de landelijke dekkingsgraad. Daarover ontbreken gegevens. De stelling is daarom niet te checken.