Pro-Gazademonstraties horen niet te ontaarden in Jodenhaat

De gevechten tussen Israël en de Palestijnse beweging Hamas maken een akelig bijverschijnsel in Nederland en elders in Europa zichtbaar: oplaaiende Jodenhaat. Daarvan zijn diverse signalen. In Den Haag hielden veertig à vijftig jongeren donderdag een pro-Gazademonstratie waarbij in het Arabisch anti-Joodse leuzen zouden zijn geroepen. Hoewel de politie die daarbij aanwezig was ze niet als grensoverschrijdend beoordeelde, doet het Openbaar Ministerie nu toch onderzoek, bijvoorbeeld of er ‘Dood aan de Joden’ is geschreeuwd. Bij rellen in Parijs was deze kreet al eerder te horen.

Burgemeester Aboutaleb van Rotterdam zag in de gespannen situatie in het Midden-Oosten aanleiding gisteren om de tafel te gaan zitten met afgezanten van onder meer de Nederlands-Israëlitische Gemeente Rotterdam, de Liberaal Joodse Gemeente Rotterdam en de Coalitie Rotterdammers voor Mekaar. De burgemeester benadrukte dat de onderlinge verhoudingen in de stad door de strijd tussen Israël en Hamas nooit mogen ontaarden in vijandelijkheden.

Het Nederlands-lsraëlitisch Kerkgenootschap, het Nederlands Verbond voor Progressief Jodendom en het Portugees-lsraëlitisch Kerkgenootschap stuurden gisteren een brief naar premier Rutte waarin ze aandrongen op een actief zerotolerancebeleid van de regering tegen antisemitische uitingen. Uit een reportage in deze krant bleek laatst dat Joden zich vooral in Amsterdam onveilig voelen. Opperrabijn Jacobs zei: „Dertig jaar geleden werd ik nooit uitgescholden op straat, nu bijna dagelijks.” Hij voegde eraan toe dat ook autochtone Nederlanders zich hieraan bezondigen.

Vrijheid van meningsuiting en van demonstratie zijn kernwaarden voor de Nederlandse samenleving; in menig land, bijvoorbeeld in het Midden-Oosten, bestaan deze rechten niet of slechts ten dele. Van burgemeesters mag dus worden verwacht dat ze toestemming geven voor het houden van demonstraties die zich tegen de Israëlische bombardementen op Gaza keren, of tegen de raketbeschietingen van Hamas op Israël, of tegen beide. Maar zij zijn er ook voor het bewaken van de openbare orde. Pro-Palestinademonstraties die ontaarden in antisemitisme, horen niet te worden getolereerd. Demonstranten die virulente Jodenhaat ten toon spreiden, maken de klassieke fout door ‘de’ Joden de schuld te geven van de manier waarop het land Israël opereert. Helaas roept Israël deze houding soms op als het zijn critici verwijt eigenlijk anti-Joods te zijn.

Iemand beoordelen louter om wie hij is en niet op wat hij doet, is een uiting van rassen- en andere waan. Pro-Gazademonstranten die zich zo opstellen, verspelen het begrip voor hun actie.