Fortis schuldig aan misleiding beleggers, staat vrijuit

Foto ANP

Hof: Fortis misleidde beleggers

Update 10:30 uur. Het Amsterdamse gerechtshof acht Fortis schuldig aan de misleiding van beleggers in de week voor het faillissement in 2008. Dat blijkt uit het zojuist bekendgemaakte arrest in de zaak die is aangespannen door gedupeerde beleggers. De Nederlandse staat valt geen misleiding te verwijten volgens het hof.
Fortis (dat tegenwoordig Ageas heet) heeft volgens het hof “te rooskleurige informatie” verspreid in aanloop naar het faillissement en “deed geruststellende mededelingen die misleidend waren”. Naast het vaststellen van onrechtmatig handelen, wordt Ageas ook veroordeeld tot het vergoeden van de schade die is geleden door gedupeerde beleggers. De omvang van de door Fortis aan de aandeelhouders te vergoeden schade zal in een aparte procedure door het hof worden beoordeeld.

Ruim vijf jaar na zijn val leeft het ooit roemruchte Fortis vooral voort in de rechtszaal. Vandaag oordeelt het Amsterdamse Hof in de zaak van gedupeerde beleggers (verenigd in FortisEffect) tegen de Nederlandse staat en de restanten van Fortis.

1. Hoe zat het ook alweer?

Vol trots nam het Belgische bank- en verzekeringsconcern Fortis in 2007 ABN Amro over. “Historisch” jubelde president-commissaris Maurice Lippens. “Wij hebben de mooiste parel binnengehaald.” Plots is Fortis volgens de Fortune Global 500 het 20ste grootste bedrijf ter wereld.

Maar Fortis kon de overnamesom van 24 miljard helemaal niet betalen. Het concern kwam zo krap te zitten dat het in elkaar stortte. De regeringen van Nederland, België en Luxemburg grepen in met miljarden aan kapitaalinjecties. Een week later volgde in Nederland volledige nationalisatie van ABN Amro Nederland, inclusief het Nederlandse deel van Fortis Bank en verzekeraar ASR. Beleggers raakten daarmee in één klap miljarden kwijt.

2. Waar gaat de rechtszaak over?

Het gerechtshof oordeelt vandaag in het hoger beroep dat advocaat Adriaan de Gier van de Stichting Fortiseffect namens ruim 1.250 beleggers heeft aangespannen tegen de Nederlandse staat en Ageas. “De staat heeft keihard gelogen”, zei De Gier vorig jaar tegen NRC. Zo meent De Gier onder andere dat er verkeerde informatie is verschaft waardoor veel mensen aandelen en andere effecten hebben gekocht.

De zaak spitst zich toe op een week bijna zes jaar geleden. Op 28 september 2008 kopen de Nederlandse, Belgische en Luxemburgse overheid voor totaal 11,2 miljard euro elk 49 procent van Fortis Bank in hun land. De vrijdag daarvoor is de koers van Fortis in een vrije val beland. Als er geen kapitaalinjectie komt dan is het maandag gedaan, denken betrokkenen. Spaarders halen massaal hun geld weg.

Toenmalig minister van Financiën Wouter Bos verklaart dat de bank gered is: spaarders en beleggers kunnen gerust zijn. Helaas: de kapitaalvlucht zet door en enkele dagen later volgt nationalisering. Op vrijdag 3 oktober neemt de Nederlandse staat voor 16,8 miljard euro de Nederlandse activiteiten van Fortis volledig over – inclusief ABN Amro Nederland.

3. Zijn er nieuwe feiten?

De Gier verloor zijn zaak eerder bij de rechtbank maar verwacht nu meer succes vanwege nieuwe informatie en uitspraken. Zo citeerde De Tijd vorig jaar uit e-mailverkeer van president-commissaris Maurice Lippens uit 2008. “De focus zou nu op het redden – en ik bedoel echt het redden – van Fortis moeten liggen”, schreef hij aan Fortis-topman Jean-Paul Votron. De volgende dag zei Lippens op televisie: “Dames en heren, investeer zo snel dat u het kunt.”

In 2012 deed de Ondernemingskamer van het Amsterdamse gerechtshof uitspraak na een omvangrijk onderzoek, afgedwongen door beleggersvereniging VEB. Het oordeelde keihard over het gedrag van de Fortisbestuurders. Van de tien verwijten van wanbeleid kende de Ondernemingskamer er zeven toe. “In strijd met de elementaire beginselen van verantwoord ondernemerschap”, aldus de rechter.

4. Wat is er over van Fortis?

Fortis werd in 1990 de overkoepelende naam voor een samenraapsel van banken en verzekeraars uit de Benelux. Onder meer Amev, ASR, VSB Bank, en de Generale Bank gingen er in op. Een logo met gekleurde vierkantjes stond symbool voor de krachtenbundeling die Fortis ‘sterk’ maakten. Maar nu bestaat Fortis niet meer. Alleen de Belgische verzekeringstak, die is omgedoopt tot Ageas, resteert.

5. Hoe gaat het na vandaag verder?

Wat het vonnis ook is, te verwachten valt dat er wordt doorgeprocedeerd. Ageas is daar duidelijk over in het jaarverslag: “Ageas ontkent dat het foutief gehandeld zou hebben en zal elke aantijging voor de rechtbank betwisten.” Van de Nederlandse staat en beleggers valt hetzelfde te verwachten. Al met al heeft Ageas het er maar druk mee, er lopen meer dan tien vorderingen, geschillen en rechtszaken tegen het bedrijf.