De ontploffingen worden luider. Omwonenden slaan op de vlucht

Fotograaf Pierre Crom reisde mee met de missie van Donetsk naar het rampgebied.Het was te gevaarlijk om verder te reizen.

De colonne met het onderzoeksteam en journalisten stopt op 20 kilometer van de rampplek van vlucht MH17. Ze worden tegengehouden door gewapende mannen. Foto ANP/Pierre Crom

Mijn chauffeur is er niet. De afspraak was 08.30 uur bij mijn hotel. Ik bel zijn vrouw en haar stem trilt. Haar man is gisteravond niet thuisgekomen. Hij en zijn grijze Volkswagenbusje zijn spoorloos. Zij denkt dat het komt door zijn busje, rebellen rijden graag in dit soort voertuigen.

Ik regel ander vervoer. Het plan lijkt simpel: zo lang mogelijk achter het Nederlandse onderzoeksteam rijden en terug naar Donetsk, met beelden.

Het is zomerweer, journalisten ontbijten op het terras van het hotel. Buiten naast de parkeerplaatsen staan zwaarbewapende pro-Russische rebellen. Binnen vergadert de ongewapende Nederlandse marechaussee. Het besluit om naar de rampplek van MH17 te reizen is genomen, vertrektijd 10.00 uur.

Een politieauto van de ‘Volksrepubliek Donetsk’ opent de stoet, gevolgd door een busje met elitetroepen van de rebellen, SUV’s van de OVSE, Australische en Nederlandse onderzoekers en net zoveel auto’s en busjes met media.

De checkpoints zijn open, rebellen zwaaien, de stoet heeft voorrang en scheurt over de weg.

Op circa 20 kilometer van de rampplek staan alle voertuigen stil langs de kant van de weg. De ontploffingen worden luider. Een huis op slechts een paar honderd meter afstand is geraakt. Omwonenden slaan op de vlucht.

De missie trekt verder het gebied in, maar de journalisten mogen van de rebellen niet verder. Na enige discussie besluiten we terug te keren naar Donetsk, tegen de zin van de fotografen in.

In Donetsk komt het bericht binnen: rebellenleider Strelkov geeft over 10 minuten een persconferentie op zijn hoofdkwartier in Donetsk. Het adres is bekend en de taxi brengt ons er zo naartoe.

Een checkpoint van betonblokken en zandzakken beschermt de ingang van een straat, midden in een woonwijk. Bij het checkpoint staat een groep vrouwen te wachten op nieuws over hun zonen, mannen en broers. Zij werden om onbekende redenen opgepakt door de rebellen en zijn opgesloten in de kelder van het hoofdkwartier.

Een collega merkt op dat hetzelfde kan gebeuren met internationale journalisten en fotografen.

De pers wordt begeleid door de smalle gangen van het gebouw. Een portret van Gorbatsjov hangt aan de muur. De Russische media mogen eerst de kleine zaal betreden, de overige nationaliteiten volgen. Achterin staat rebellenleider Strelkov bij zijn bureau, een plattegrond voor zich. Hij is mager geworden en oogt vermoeid in zijn camouflage-T-shirt.

De te kleine zaal is vol met journalisten en gewapende rebellen.

Strelkov begint aan een uitleg over de militaire situatie in het rampgebied. Er wordt gevochten, dat wisten we al.

Als de persconferentie is afgelopen, mag iedereen weer naar buiten.

Wij zijn vrij.