De gearresteerde consul bleek toch diplomatiek onschendbaar

Nee, er is niet gebogen onder druk van Venezuela, zegt Nederland. De vrijlating kwam na een „juridisch besluit”.

Nederland en Aruba hebben een misser begaan door de Venezolaanse consul op Aruba vorige week te laten arresteren, om hem vervolgens weer vrij te moeten laten. De consul, oud-militair Hugo Carvajal, werd door de Verenigde Staten gezocht voor drugshandel, maar is nu weer op vrije voeten in Venezuela.

1 Wat is er misgegaan?

De bron van het debacle was de onduidelijkheid over de diplomatieke status van Carvajal. Venezuela stuurde Carvajal, een vertrouweling van de overleden president Hugo Chávez, in januari als consul-generaal naar Aruba, onderdeel van het Koninkrijk der Nederlanden. Venezuela meldde de benoeming niet aan via de ambassade in Den Haag. Nederland was officieel niet op de hoogte van de benoeming en verstrekte geen exequatur, een goedkeuring van de aanstelling van een consul in een vreemd land. Maar Carvajal was wel aangemeld bij het Bureau Buitenlandse Betrekkingen op Aruba. Dat ontdekte Nederland afgelopen weekend, „bij nadere bestudering van het dossier”, aldus het gemeenschappelijk hof van justitie op Aruba. Carvajal werd zondag vrijgelaten en feestelijk onthaald door de huidige president, Nicolás Maduro.

2 Waar wordt Carvajal van verdacht?

De Amerikaanse regering zette Carvajal in 2008 op de zwarte lijst omdat hij wapens en logistieke steun zou hebben geleverd aan de Revolutionaire Strijdkrachten van Colombia (FARC), de linkse guerrillabeweging die door de VS is aangemerkt als een terroristische organisatie. Carvajal zou de verscheping van cocaïne, een belangrijke inkomstenbron van de FARC, via Venezuela mogelijk hebben gemaakt. Carvajal, van 2004 tot 2008 hoofd van de militaire inlichtingendienst van Venezuela, ontkent. Uit computerbestanden van een gedode FARC-commandant blijkt dat Carvajal een boodschapper was tussen Chávez en de guerrillastrijders.

3 Hoe hebben de Amerikanen gereageerd op de vrijlating?

De Verenigde Staten zijn „diep teleurgesteld” dat Carvajal is vrijgelaten door Nederland, zo verklaarde het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken gisteren. De diplomatieke immuniteit van Carvajal valt „buiten gevestigde internationale normen”, zei woordvoerder Jen Psaki. Ze is „verontrust” over berichten dat de Venezolaanse regering dreigementen had gebruikt tegen Aruba en Nederland om de oud-militair vrij te krijgen.

4 Wat zegt Nederland?

Nederland ontkent dat er is gebogen onder druk van Venezuela. De vrijlating van Carvajal volgde op een „juridisch besluit” dat hij inderdaad diplomatieke immuniteit genoot, zei een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken vandaag telefonisch. Venezolaanse oorlogsschepen en stilgelegde vluchten naar Aruba hadden daar niets mee te maken. Volgens de woordvoerder was Nederland voorafgaand aan de arrestatie van Carvajal niet geraadpleegd door Aruba, dat autonoom is op gebied van justitie, maar onder Nederland valt qua buitenlandse zaken.