Ook voorstel VS stopt geweld niet

Ondanks inspanningen van onder meer de VN-Veiligheidsraad gaan Israël en Hamas door met militaire acties.

Palestijnen in de noordelijke stad Beit Hanoun in de Gazastrook, tijdens een humanitair bestand afgelopen zaterdag. Foto AFP

Alle internationale inspanningen ten spijt, ook afgelopen weekeinde kwam het niet tot een bestendig staakt-het-vuren tussen Israël en de Palestijnse Hamas-beweging die de Gazastrook bestuurt. Een Amerikaans voorstel voor een wapenstilstand van ten minste zeven dagen – dat werd gesteund door Egypte, Qatar, Turkije, de Verenigde Naties, de Arabische Liga en de Europese Unie – werd gisteren definitief door Israël verworpen.

Wel werd dit weekeinde minder geschoten en gedood dan voorgaande weken, mede omdat beide partijen om beurten gehoor gaven aan internationale verzoeken om het geweld tijdelijk te staken, opdat de bevolking van Gaza haar doden kon begraven en inkopen zou kunnen doen voor het Suikerfeest, dat vandaag een einde maakt aan vastenmaand ramadan.

Met name zaterdag overdag was het relatief rustig, toen beide partijen op verzoek van de VN hun wapens neerlegden. In Gaza werden zo’n 150 lichamen onder het puin vandaan gehaald. Israël bleef intussen opereren in het grensgebied van Gaza, waar het tunnels van Hamas tracht te vernietigen.

Zaterdagavond besloot Israël de tijdelijke wapenstilstand te verlengen tot zondag middernacht, maar het werd daarop geconfronteerd met raketvuur uit Gaza. Hamas zei dat het niet kon instemmen zolang Israël op zijn grondgebied actief bleef. Zondag overdag, toen Hamas toch akkoord ging met een humanitair staakt-het-vuren, had Israël zijn aanvallen vanuit land, zee en de lucht alweer hervat. Israël zou voorlopig alleen reageren op raketvuur, en niet uit eigen beweging doelen bombarderen.

Het afgewezen Amerikaanse voorstel voor een zevendaags staakt-het-vuren was bedoeld om beide partijen tijd te geven om te onderhandelen over een duurzaam bestand. Volgens de Israëlische premier Netanyahu kwam het voorstel te veel tegemoet aan Hamas, dat versoepeling van de verstikkende blokkade van Gaza eist, en te weinig aan Israël, dat demilitarisering van de Gazastrook wil. De premier staat onder druk van zijn politieke partners, die faliekant tegen een wapenstilstand zijn.

De Israëlische afwijzing van de Amerikaanse inspanningen deed duidelijk zeer in Washington. President Obama deed gisteren in een persverklaring weinig moeite zijn onvrede en ongeduld te verhullen. Volgens The New York Times waren de VS dit weekeinde ook de drijvende kracht achter de internationale oproepen tot korte humanitaire bestanden, in de hoop dat die zouden uitmonden in een langdurige wapenstilstand. Langer dan een half etmaal hielden Israël en Hamas het nog niet vol.

De internationale bemoeienis gaat intussen door. De VN-Veiligheidsraad riep beide partijen afgelopen nacht in een spoedzitting op om het vechten „onmiddellijk en onvoorwaardelijk” te staken. Vannacht landden er vanuit Gaza geen raketten in Israël, maar vanochtend was het weer raak. Aan Israëlische zijde vielen tot nog toe 46 doden, meest militairen. Het Palestijnse dodental is dit weekeinde de duizend gepasseerd. De slachtoffers in Gaza zijn overwegend burgers.