Nederlanders met wapens zijn er niet welkom

Er gaan geen Nederlandse bewapende militairen naar het rampgebied. Dat zou „verdere escalatie in de hand werken”, zei premier Rutte gisteren.

Alle telefoontjes met Poetin hebben niet geholpen. Zoveel is duidelijk na de aankondiging van het kabinet gisteren dat er geen grote militaire inzet komt in het rampgebied van de MH17 in Oekraïne. Paradoxaal genoeg is het gebied te gevaarlijk voor een militaire missie.

Volgens premier Mark Rutte is „het verkrijgen van militair overwicht” in het gebied dicht bij de Russische grens waar het toestel neerstortte en 298 mensen omkwamen „niet realistisch”. De vorige week aangekondigde mogelijkheid van een VN-missie die het onderzoek ter plaatse zou moeten bespoedigen en beveiligen is daarmee van de baan. De civiele onderzoeksmissie die er al is, zal wel worden uitgebreid. Als het Oekraïense parlement instemt, kunnen de agenten en militairen mogelijk toch een wapen dragen om zichzelf te beschermen. De onderzoekers hebben het gebied gisteren niet eens bereikt omdat het te onveilig is.

‘Send in the marines’

Toestemming van Rusland en van de separatisten voor de overname van de 35 vierkante kilometer die moeten worden uitgekamd, kwam er dus niet. In een debat met de Tweede Kamer afgelopen vrijdag liet Rutte weten dat hij de roep in kranten en sociale media om met zwaar militair geschut het rampgebied op te eisen begreep. „Ook ik denk wel eens: send in the marines”, zei Rutte. Maar hij noemde het „ondenkbaar” om een dergelijke operatie uit te voeren zonder toestemming van Rusland en „de mensen die menen daar de macht te hebben” – de separatisten die het gebied van Oekraïne willen afscheiden.

Ondanks het intensieve diplomatieke contact met de Russen, inclusief Ruttes eigen telefoongesprekken met president Vladimir Poetin, en de bemiddeling van Maleisië en de OVSE met de rebellen, zijn bewapende Nederlandse militairen dus niet welkom. Dat maakt „het risico reëel dat zo’n internationale militaire missie rechtstreeks betrokken raakt bij het conflict in Oekraïne. En dat zou verdere escalatie in de hand werken”, zei Rutte gisteren. In plaats van het terughalen van de remaining remains, de laatste menselijke resten, en de bezittingen te bespoedigen zou zo’n missie juist olie op het vuur kunnen gooien.

Militaire deskundigen waarschuwden al snel na de ramp dat militair ingrijpen onverstandig en zelfs onverantwoord zou zijn. VVD-senator en oud-generaal bij de mariniers Frank van Kappen zei in NRC Handelsblad: „Ik begrijp de woede, frustratie en machteloosheid van mensen. Maar plannen die op emotie gebaseerd zijn, zijn gedoemd te mislukken en leiden tot grotere ellende.”

Volgens Van Kappen zou de krijgsmacht alleen ongewapend het onderzoek kunnen ondersteunen op de manier die nu gebeurt. Maar hij had nog een ander bezwaar tegen de missie. Met de huidige defensie is Nederland „er helemaal niet toe in staat”.