Hier zit nog steeds te veel zout in. Maar in ander eten steeds minder

Foto iStock

Er zit minder zout in ons eten, maar niet in alle producten. Vleeswaren, diepvriessnacks en kant-en-klaarmaaltijden blijven veel te zout. Ook zijn de verschillen tussen vergelijkbare producten groot. Dat blijkt uit onderzoek van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA), dat vanmiddag verschijnt.

De toezichthouder meet sinds 2009 het zoutgehalte in levensmiddelen, omdat de overheid wil dat we minder zout eten. Teveel zout is slecht voor de gezondheid. Bij brood, conserven en kaas was de daling aan zout het grootst.

Je hebt 1 tot 3 gram per dag nodig

Want het mineraal natrium in zout is dan wel belangrijk voor een goede vochtbalans en werking van spier- en zenuwcellen, maar te veel ervan kan leiden tot hoge bloeddruk en hart- en vaatziekten. De Gezondheidsraad beveelt een maximum hoeveelheid van 6 gram per dag aan, waar 1 tot 3 gram nodig is.

Die hoeveelheid wordt makkelijk gehaald. Een volwassen Nederlandse man krijgt gemiddeld 9,9 gram zout per dag binnen, een vrouw 7,5 gram, blijkt uit eerder onderzoek van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Niet vreemd ook, als bijvoorbeeld een eenpersoons magnetronmaaltijd al zo’n 4 gram zout bevat. Volgens het RIVM komt 79 procent van de dagelijkse zoutinname uit gekochte producten – niet uit het zelf toevoegen bij het koken of aan tafel.

De NVWA stelt in het nieuwe onderzoek vast dat het zoutgebruik gemiddeld is gedaald, maar dat de verschillen tussen vergelijkbare producten aanzienlijk zijn. Bij een steekproef bleken soepen van A- en huismerken minder zout dan die van B-merken.

https://www.youtube.com/watch?v=AsMtEG7HFRE

Smakeloze producten

Fabrikanten zullen het zoutgebruik ook niet ineens drastisch verlagen. Dan klagen consumenten over hoe smakeloos een product was geworden. Caroline van Rossum, voedingsdeskundige bij het RIVM, wijst erop dat gebruik van natrium bij de productie van bepaalde producten, zoals kaas en brood, onvermijdelijk is. “Bij bereiding van sommige producten komt zonder zout het proces niet op gang, of mis je de gewenste textuur, smaak, of conservering.”

Brood is een gunstige uitzondering

“Zolang de overheid geen regels stelt, gaat er niet veel gebeuren”, zegt Martijn Katan, emeritus hoogleraar voedingsleer aan de Vrije Universiteit. “Het moet nu helemaal uit de levensmiddelenindustrie zelf komen, en die durven de zoutvermindering meestal niet aan.”

Katan noemt de broodproducenten als gunstige uitzondering. “Zij zijn bij elkaar gaan zitten en hebben zich afgevraagd hoe ze kunnen minderen. Brood stond altijd al bekend als de voornaamste bron van zout. Nu loopt het zoutgebruik in brood ieder jaar een beetje terug, zonder dat de consument het echt merkt.”

Gezond tot boven de zeventig

Maar niet elke productsector durft dat aan, volgens hem.

“Bij zoutvermindering duurt het een week of vier voor de consument eraan gewend is. Dan maakt het ook niet meer uit dat het anders smaakt. Maar elke chipsfabrikant is als de dood dat in die vier weken de klanten naar een ander lopen.”

En hoe belangrijk minderen met zout is? “Het verlaagt de bloeddruk en daarmee de kans op een beroerte of een hartinfarct”, zegt Katan. “Dat effect is een stuk kleiner dan wat alcohol en sigaretten op de gezondheid hebben. Maar voor de goed geïnformeerde consument is het één van de stapjes waarmee hij gezond kan blijven tot boven de zeventig.”