Weer een voedselschandaal

Ruim honderd veebedrijven zijn gesloten wegens een verboden antibioticum in voer. Justitie onderzoekt de zaak.

De veehouderij heeft er een vleesschandaal bij. De opsporingsdienst van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) deed vrijdag een inval bij een diervoederfabrikant in Lopik.

Het Openbaar Ministerie (OM) is bezig met een strafrechtelijk onderzoek. Ruim honderd veebedrijven zijn voorlopig gesloten, de eerste dieren worden geruimd.

1 Wat is er aan de hand?

In april trof de NVWA het verboden antibioticum furazolidon aan bij een kalverhouderij. Later werd het middel bij nog vier kalverbedrijven en een melkveebedrijf aangetroffen. Het spoor leidde naar veevoerhandel Van Kats Food & Feed in Lopik. De vergunning van Van Kats was al ingetrokken, vóór de inval vrijdag. Via drie mengvoederbedrijven is het voer met het antibioticum tussen maart en juni verspreid. Eén van deze bedrijven leverde aan 97 varkenshouderijen en 5 kalverbedrijven in Nederland. De NVWA heeft al deze bedrijven gesloten. Onbekend is nog aan welke bedrijven de andere twee mengvoederbedrijven hebben geleverd. Ook weet de NVWA nog niet hoe het antibioticum in het voer terecht is gekomen.

2 Wat zijn de gezondheidsrisico’s?

Geen, volgens de NVWA. Furazolidon is een middel tegen darminfecties zoals salmonella, E. coli en darmparasieten. Sinds 1995 is het verboden in vee in de Europese Unie. Furazolidon bevat kankerverwekkende stoffen, maar is pas schadelijk als je levenslang meer dan 3 microgram per dag binnenkrijgt. Mensen die het bewuste vlees hebben gegeten, hebben 1,2 tot 8 microgram binnengekregen, schat de NVWA – en zeker niet levenslang.

3 Waarom worden er dan toch dieren geruimd?

„Voor verboden stoffen geldt nul tolerantie”, zegt een woordvoerder van de NVWA. Deze week gelastte het College van Beroep voor het Bedrijfsleven de vernietiging van 2.474 kalveren bij vier bedrijven op de Veluwe. Wat er met de varkens van de 97 bedrijven gaat gebeuren, is nog onduidelijk. In potentie kunnen tienduizenden dieren het antibioticum meedragen. Maar als blijkt dat bedrijven ‘veilig’ zijn, hoeven de dieren niet te worden geruimd.

4 Hoe uitzonderlijk is een voedselschandaal zoals dit?

‘Knoeien’ met veevoer is van alle tijden. Vaak gaat het mis door het bijmengen van goedkope, vervuilde grondstoffen. In 2002 werd de Nederlandse varkenshouderij geconfronteerd met de stof medroxyprogestronacetaat (MPA) in voer. Dat leidde tot een kortdurend exportverbod.

In 2006 was er een groot schandaal in België, toen door een verkeerde filtratie van grondstoffen dioxine in het veevoer terechtkwam. Eind 2010 sloegen de Duitse autoriteiten alarm toen bleek dat ook veevoer uit Nederland dioxine bevatte. De vervuiling bleek te zijn veroorzaakt door een partij cacaobotervetzuur uit Brazilië.

Begin dit jaar constateerde de NVWA een te hoog gehalte van het kankerverwekkende aflatoxine in melk. Dat bleek terug te voeren op een verschimmelde partij maïs, afkomstig uit Servië.

Voor het vertrouwen in de veehouderij zijn zulke affaires slecht. Na het ‘paardenvleesschandaal’ vorig jaar heeft het kabinet een taskforce opgericht om het vertrouwen van de consument in voedsel terug te winnen.