Vaak is de keus: inslapen of poot eraf

Een paar jaar geleden lieten dierenartsen ze nog inslapen. Nu kunnen ze eennieuw prothetisch pootje krijgen.

Foto Linda Braber

Als er ooit Olympische Spelen komen voor dieren, komen er vast ook Animal Paralympics. In Nederland alleen al lopen, apporteren en springen duizenden honden met een beperking die een paar jaar geleden nog een spuitje hadden gekregen, mandlegerig zouden zijn geweest of op drie poten hadden rondgehinkt.

Arjan Hodes maakte ooit hulpmiddelen voor mensen. Nu drijft hij Hodes Dierenorthopedie in Arnhem dat sinds de start in 2007 met ruim tien procent per jaar groeit. Hodes hield tot nu toe in totaal 4000 dieren ambulant: „Toen ik startte, ging bij amputaties doorgaans de hele poot eraf, maar voor een prothese moet er zo veel mogelijk blijven zitten. Tegenwoordig kennen dierenartsen de mogelijkheden van protheses veel beter.”

Vooral kleine honden kunnen ook op drie poten verder, mits de ontbrekende achter zit. Hodes: „Maar een grote hond die een voorpoot mist kan eigenlijk niet verder zonder prothese. Anders worden de rug en andere gewrichten overbelast.” Het idee dat iedere hond die nu slecht ter poot is nog een leven voor zich kan hebben, verspreidt zich „als een olievlek”, zegt Hodes. Online helpen hondenblogs daarbij – en op straat de al dan niet aangelijnde honden met hun braces, protheses en rolstoelen. Vooral braces zijn vaak tijdelijk, om te revalideren na een operatie.

Het kost tussen de 400 en 750 euro

Ook Jurriaan Goossens begon als orthopedisch instrumentmaker voor mensen en stapte over naar de nieuwe groeisector. In de werkplaats van zijn vorig jaar gestarte bedrijf Orthopedieren Den Haag, dat „loopt als een raket”, zegt hij te midden van gipsafgietsels van hondenpoten: „Vaak is de keuze: inslapen of poot eraf? Zegt de eigenaar: poot eraf, dan leeft hij nog. Vervolgens krijgen ze commentaar van de buurt: wat zielig! Maar loopt de hond met een prothese, dan roept iedereen: wat cool!” Kosten: 400 tot 750 euro, afhankelijk van het product. Verzekeraars vergoeden één orthopedische voorziening per hondenleven.

Als beide achterpoten het niet meer doen biedt Hondenrolstoel in Rotterdam voor een paar honderd euro een maatoplossing. Eigenaar Vivienne Jans: „Ons doel is dat de hond hetzelfde kan als een valide hond zonder rolstoel: rennen op iedere ondergrond, spelen, door het water gaan.” Bij katten is dat doel lastig haalbaar omdat die ook over muren willen klimmen. Het bedrijf hield kattenrolstoelen jaren af en maakte de eerste voor een oude kat waar de keuze was: liggen en niks kunnen of nog wat rondlopen.

Ook konijnen vormen intussen een groeimarkt, blijkt bij het zoeken op rabbit wheelchair. Het zijn vooral beelden uit Amerika, waar de niet-zomaar-laten-inslapen-trend ook bij honden begon. Jans: „Met konijnen is de Nederlandse consument nog niet zo ver als met honden. Wij wel – maar als blijkt dat een rolstoeltje tweehonderd euro kost zegt tachtig procent: voor twintig euro heb ik een nieuw konijn, dus inslapen. De rest ziet het konijn als deel van het gezin en laat een rolstoel maken.”

Soms is het niet ‘dierlijk’

Goossens toont een filmpje van Honey, een viervoetige blade runner die bij een ongeval een achtervoet verloor. „Ze is nog jong, dat is een doelgroep waar we veel mee kunnen.” De meeste patiënten zijn oud en hebben gewrichtsproblemen of uitgezakte voeten waardoor ze op hun vlees lopen. Daarvoor zijn oplossingen, maar de vraag blijft wanneer inslapen toch beter is. Als voorbeeld noemt Goossens een gedeeltelijke pootamputatie wegens kanker. „Vaak zijn er uitzaaiingen en is het een aflopende zaak. Dan vind ik het niet erg menselijk – of dierlijk – om met een prothese te beginnen. Dat is dan vooral voor de gemoedsrust van de eigenaar die wil kunnen zeggen dat hij of zij alles heeft gedaan.”