Op het water staan is genoeg

Surfen trekt de laatste jaren wel erg veel verwende nesten aan. Maar surfer Frank Provoost is de beroerdste niet en geeft een paar lesjes.

Mischa Keijser / Hollandse Hoogte

Hang loose gasten! Hé, weet je wat ik dacht? Ik dacht: die nrc.nexters zitten de hele dag met hun neus in de krant, die geef ik gewoon effe een surflesje. Ja toch? Box, ouwe!

Want weet je, dudes, die surfhype die meer dan tien jaar geleden is losgebarsten, die is nog lang niet over. Sterker nog: het wordt alleen maar erger. Betrouwbare getallen zijn er niet echt, want surfers worden natuurlijk niet zo snel lid van officiële instanties als de Holland Surfing Association of lokale surfclubs.

Maar kijk om je heen: op spots als Scheveningen en Wijk aan Zee zie je tegenwoordig zelfs op slechte dagen honderden zwarte stippen in de line-up liggen, óók als het vriest. Langs de hele Noordzee is er geen badplaats meer zonder lokale ‘surfschool’ die ook bij kaboutergolven klasjes vol onwetenden de zee in stuurt. Massa kassa!

Nog zo’n modeverschijnsel: de zogeheten *kuch* SUP’ers (Stand Up Paddle). De stokstaartjes der zee, altijd fier rechtopstaand met een peddel in de hand op een plank maatje vliegdekschip. Zelfs in polders en grachten rukken ze op. Supertrendy jongens en meisjes, zet hem op! Tip: koop een kano - kun je lekker zitten.

Kan het nog gekker? Jazeker wel! De gemeente Rotterdam heeft twee weken terug drie miljoen euro uitgetrokken voor het stadsinitiatief Rif010 dat een ouwe gracht wil omtoveren tot een waar surfwalhalla. No. Shit. Een golfslagbad in de Steigersgracht moet straks concurreren met wereldwijde topspots? Hawaï houdt alvast de adem in.

Allemaal prima hoor, en godzijdank hebben de golven het in de aanbestedingswedstrijd gewonnen van ‘het grootste reuzenrad ter wereld’ en een ‘65 meter hoge uitkijktoren naast de Kralingse plas’. Maar toch. Er wringt iets. Want ‘wave pools’ staan namelijk symbool voor het verwende-nest-syndroom waaraan de nieuwe lichting surfers lijkt te lijden.

Nee, niet afhaken nu. Dit wordt geen zure klaagzang van een ouwe surfhippie die huilt dat vroeger alles beter was. Ik geef alleen een snelle spoedcursus Hoe Het Hoort. Hopelijk helpt het en zijn we straks allemaal even stoked. Aight?

LES 1. Gaan als ze er staan

Golfsurfen in Nederland is vooral een kwestie van heel goed timen. Omdat Engeland hopeloos in de weg ligt en de meeste oceaandeining blokkeert, zijn we voor de perfecte swell afhankelijk van zware stormen in de buurt van Noorwegen en IJsland. Volgens het ideale scenario komen die golven hier binnendenderen bij een aflandige wind. Alleen dan krijg je mooie, holle barrels (tunnels) waarin je je kunt verstoppen (en ja echt, dat kan in Nederland).

Je raadt het al: de dagen in het jaar dat alle omstandigheden zo volmaakt samenkomen zijn te tellen op een hang loosende hand (alleen pink en duim omhoog, en vervolgens schudden). Het is dus zaak om op die spaarzame momenten alles te laten vallen en naar het strand te racen.

LES 2. Weten wanneer ze er staan

Wie goed wil timen, moet kunnen voorspellen. Daarom is de gemiddelde surfer ook een soort weerman of -vrouw. En lang leve de vooruitgang, want waar de pre-internet-pioniers zich nog blindstaarden op onbegrijpelijke isobarenkaarten heeft het web alles veel makkelijker gemaakt. Golf- en windverwachtingen zijn via sites als Windguru en Magic Seaweed zo bij elkaar geklikt. Wijzen de pijlen een week van tevoren allemaal de goede kant op, dan kan de voorpret beginnen. Is het eenmaal D-day, dan kun je via webcams van Cadzand tot Ameland kijken of het al ‘loopt’. Komt je voorspelling uit, dan is dat dubbel genieten. Dan is de zoektocht naar de heilige graal, The Search, weer (eventjes) volbracht.

LES 3. Wees dankbaar

Ze doen zich wellicht vaak anders voor, maar in het diepst van hun gedachten zijn surfers eigenlijk enorme softies. Het percentage dat meedoet aan wedstrijden is te verwaarlozen. Niemand wil winnen. Waarom niet? Omdat alleen al dat onbeschrijflijke gevoel om op water te kunnen staan genoeg is. En verder? Wie doorvraagt naar beweegredenen krijgt steevast geitenwollensokkenantwoorden als ‘één zijn met de elementen’, ‘genieten van de natuur’ en ‘respect hebben voor de zee’.

Het gaat om: dankbaar zijn voor wat de zee je gunt, ook genoegen nemen met rommelgolven en eerlijk met elkaar delen. Want ook een twee meter hoge schuimbak is heerlijk om vanaf te glijden. En zelfs een sessie op een futloos metertje kan grandioos slagen, dankzij een prachtige zonsondergang, een plotseling opduikende zeehond, of alleen het zand tussen je tenen.

Het moge duidelijk zijn: de lessen zijn niet meteen toepasbaar op een betonnen bad in de Rotterdamse binnenstad. Maar het is niet eens de kunstmatigheid van wave pools die tegenstaat. Het is die misplaatste vanzelfsprekendheid dat perfecte golven op bestelling van de lopende band kunnen rollen, die de magie van het zoeken om zeep helpt en de ziel uit het surfen zuigt.

Die luiheid heerst ook onder de nieuwe horde trendsurfers. In het water is er de afgelopen jaren een exponentiële toename te zien geweest van onbenullen die ondanks hun beginnersniveau op de beste, en dus drukste peaks gaan liggen, en daar naar hartelust indroppen (een golf nemen die al bezet is) – een doodzonde.

Eenmaal online zijn deze kooks al even onuitstaanbaar. Ga maar eens kijken op surfweer.nl, een site die met passie in de lucht wordt gehouden door de Erwin Kroll van de Nederlandse golven. In dagelijkse updates wordt precies uitgelegd waar en wanneer de gedroomde swell zal arriveren. Wie het dan nog niet snapt, kan voor een paar euro per maand zelfs sms-alerts ontvangen. Veel makkelijker wordt het niet, zou je denken.

Tot je de comments gaat lezen. Waarom zo’n sms-abonnement geld kost, want kennis moet toch gratis zijn? Waarom die voorspelling van gisteren niet klopte, althans niet in dat ene toevallige vrije uurtje tijdens laag water. Of er donderdag over twee weken golven staan om kwart over drie in Zandvoort, want het moet wel een beetje makkelijk met de trein bereikbaar zijn. Of het water nog steeds zo verrekte koud is... etc.

Het is dat surfen zo zen-bevorderend werkt, anders zou je die alles-moet-kunnen-en-vooral-op-het-moment-dat-ik-dat-wil-mekkeraars zo van achter hun beeldscherm door de glasvezelkabel trekken en „ZOEKT EN GIJ ZULT VINDEN!!!” in hun oor brullen. Maar, nee joh – chill! – dat gaan we niet doen. We houden hoop dat ze het ooit nog leren, of zich weer vol overgave op een hippere hype storten.

Of wacht even! Surfen in een bad van beton, misschien is dat wel geknipt voor ze. Rippen zij in Rotterdam, doen wij dat in de leeggestroomde Noordzee, winnen we allemaal! Peace bro’s!