Nieuw orgaan moet beslissen waar te vliegen

MH17 toont lacunes in het vaststellen van luchtveiligheid. Het moet centraal, zegt Hugh Dunleavy, Malaysia Airlines.

Illustratie Cyprian Koscielnak

Het neerhalen van vlucht MH17 door wat algemeen voor een raket wordt gehouden, heeft een ongekend effect op de luchtvaartsector. Het had ook zomaar een andere, bekende luchtvaartmaatschappij kunnen treffen die op dezelfde dag via deze corridor vloog.

Te lang al dragen luchtvaartmaatschappijen de verantwoordelijkheid voor de beslissing over de veiligheid van de vliegroutes boven gebieden in de wereld waar politieke onrust heerst. Wij zijn geen inlichtingendiensten, maar luchtvaartmaatschappijen belast met het gerieflijke vervoer van passagiers tussen bestemmingen.

Tegen de achtergrond van de steeds veranderlijke politieke situatie in de wereld, zoals in Oekraïne en Gaza, moeten wij als bedrijfstak nu overgaan tot de instelling van een goedkeuringssysteem dat een veilige doortocht voor alle commerciële luchtvaartmaatschappijen waarborgt.

Zoals de zaken nu staan, zijn uiteindelijk de luchtvaartmaatschappijen verantwoordelijk voor de beslissing om al dan niet een bepaalde vliegroute te nemen. Bij de keuze van de routes voor onze vliegtuigen maakt Malaysia Airlines gebruik van de best mogelijke informatie van relevante en bevoegde derde partijen om de veiligheid en geschiktheid te bepalen. We overleggen met de betrokken overheden, de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie (ICAO), de Internationale Luchtvervoersassociatie (IATA) en Eurocontrol, dat luchtvaartnavigatiediensten verleent en de vliegroutes van burgerluchtvaartuigen in het Europese luchtruim bepaalt.

Alle factoren worden in overweging genomen bij het nemen van beslissingen, met de veiligheid van passagiers en bemanning als hoogste prioriteit. Het Flight Operations Team van Malaysia Airlines gebruikt al deze gegevens en data voor afgewogen besluitvorming over de veiligheid van de voorgestelde route voor elk afzonderlijk toestel van onze luchtvloot. Alleen als de autoriteiten een route volkomen veilig achten, voert Malaysia Airlines zijn vluchtplan uit.

MH17 was in een luchtruim dat door de ICAO was goedgekeurd. Het vluchtplan was goedgekeurd door de Oekraïense autoriteiten en door Eurocontrol. Toch lijkt het toestel te zijn neergehaald door een raket. Deze tragedie heeft ons geleerd dat het luchtruim boven bepaalde gebieden niet veilig is, ook al worden richtlijnen en adviezen opgevolgd, die door de bestuurlijke organen zijn opgesteld. MH17 leerde ons dat luchtvaartmaatschappijen voor deze informatie niet meer op de bestaande branche-organisaties kunnen vertrouwen. Luchtvaartmaatschappijen horen niet meer de verantwoordelijkheid te dragen om vliegroutes veilig of onveilig te verklaren. We zijn bedrijven, geen inlichtingendiensten. En het is niet redelijk dat wij alle geschillen die in alle gebieden op de wereld aan de orde zijn, moeten beoordelen en dan een veilige vliegroute moeten vaststellen. Voor de veiligheid van passagiers en bemanningen moeten wij op een hoger gezag aandringen.

Nog altijd gaan honderden vluchten per dag over delen van de wereld die algemeen als onveilig worden beschouwd, maar die de goedkeuring van de autoriteiten hebben. Landen als Irak, Iran, Syrië en Afghanistan laten commercieel verkeer in hun luchtruim toe. Individuele luchtvaartmaatschappijen zouden niet – onafhankelijk van elkaar – moeten beslissen of het luchtruim boven deze instabiele regio’s veilig is. Hoe kan van luchtvaartmaatschappijen worden verwacht dat ze weten wat er op de grond gebeurt als overheden dit soms ook niet weten? De luchtvaartsector behoort niet aansprakelijk te worden gesteld voor factoren die wij niet kunnen beheersen.

Verandering is nu geboden. Dat een burgertoestel is neergeschoten in een stuk luchtruim boven wat als een veilige corridor werd beschouwd, bewijst dat wij opnieuw moeten vaststellen wat we als veilige vliegroutes zien. De beste manier is volgens mij dat de luchtvaartmaatschappijen, de IATA en de ICAO de bestaande processen herzien en strengere normen aanleggen voor de vliegroutes die zij als veilig zien. We hebben één orgaan nodig als arbiter die beslist waar we kunnen vliegen. Wij moeten ons op de kwaliteit van ons product concentreren, niet op de zone waar we vliegen die gegarandeerd veilig zou moeten zijn.

We moeten als sector gezamenlijk optreden. Malaysia Airlines heeft met het neerhalen van MH17 een tragisch verlies geleden en wij betuigen ons diepste medeleven met de families van de passagiers en bemanning die zich aan boord bevonden. Onze gedachten en gebeden gaan uit naar de slachtoffers en hun dierbaren.

Als onderneming zijn wij dit jaar nu twee keer een periode van rouw ingegaan – maar uiteindelijk zullen we er sterker uit komen. Onze grootaandeelhouder, de Maleisische regering, was al begonnen met het bepalen van de toekomstige vorm van ons bedrijf. Dat proces zal nu versneld worden. Er liggen diverse opties ter tafel, maar ze komen allemaal neer op het tot stand brengen van een luchtvaartmaatschappij die klaar is voor een nieuw tijdperk. We gaan door met het vervoer van dagelijks meer dan 50.000 passagiers op 360 vluchten met zestig bestemmingen. We blijven een van de slechts zeven vijfsterren-airlines ter wereld. Mede dankzij de steun van de Maleisische regering hebben we vertrouwen in ons herstel. Hoe dan ook is het onze grootste wens door te gaan met het leveren van diensten in een luchtruim waarin onze passagiers en bemanningen zich veilig voelen.