De marechaussee is er om te zoeken, niet om te beveiligen

de marechaussee Gisteravond vertrokken er veertig marechaussees naar Oekraïne. Wat gaan zij daar doen?

Gisteravond vertrokken veertig marechaussees naar het rampgebied van de MH17. Ze zijn er ter ondersteuning van het forensisch onderzoek. Zij gaan 23 onderzoekers helpen het gebied van 35 vierkante kilometer uit te kammen en alle overblijfselen en bezittingen van de passagiers mee naar Nederland te nemen.

1 Wat doet de marechaussee ?

De marechaussee heeft een uiteenlopend takenpakket: het is een een ‘politiekorps met militaire status’, wat betekent dat ze zowel militair als politie zijn. De marechaussee treedt op als grenspolitie, ze komen in actie na een ramp of als de inzet van de Mobiele Eenheid niet meer voldoende is, en onderzoeken strafbare feiten. Daarnaast hebben ze ook nog ceremoniële taken, zoals erehagen vormen. Ook bewaken ze mensen en voorwerpen ‘die van vitaal belang zijn voor de Staat’, zoals het Koninklijk Huis, politici en diplomaten.

2 Is de missie gevaarlijk?

„Het accent ligt op het zoeken en niet op het beveiligen”, volgens premier Mark Rutte. Dat betekent bijvoorbeeld dat de veertig marechaussees niet op pad worden gestuurd met de onderzoekers als het op de rampplek onveilig is. Dat wordt per dag beoordeeld door de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV).

De marechaussees zullen „qua kleding geen enkele aanleiding geven tot provocatie” van de separatisten, volgens Rutte. Ze zullen er dus waarschijnlijk niet in militair uniform rondlopen en zeker niet bewapend zijn: zelfs hun handwapen, een Glock-pistool, moeten ze thuislaten. Toch maken militaire vakbonden zich zorgen over de veiligheid van de marechaussees.

Tijdens hun werk op Schiphol zijn ze beter beschermd, bevestigt Skip Springer, secretaris van de militaire vakbond AFMP. „Het gebeurt vaker bij VN-missies, bijvoorbeeld in Soedan, dat marechaussees ongewapend zijn, maar dan is er force protection door andere militairen”, zegt hij.

3 Komen er meer militairen?

Dat is nog niet duidelijk.

Het kabinet werkt aan een mogelijkheid om „grotere militaire aanwezigheid” te bewerkstelligen – fase twee wordt dat genoemd. Maar daarvoor, legde Rutte uit, is medewerking nodig van de separatisten en Poetin. „Het is ondenkbaar dat wij op twintig kilometer afstand van de Russische grens zo’n tweede fase ingaan zonder dat we expliciet weten wat de Russen ervan vinden”, zei Rutte. Volgens de premier komen de Nederlandse militairen voorlopig niet gewapend Oekraïne in. Het kabinet besluit naar verwachting dit weekend pas of er een militaire missie naar Oost-Oekraïne komt of niet, maar de luchtmobiele brigade was vrijdag al paraat voor een missie. Dat had brigadegeneraal Nico Geerts vrijdag op zijn Facebook-pagina geschreven.

4 Wat gaat het team van de Onderzoeksraad doen?

Gisteren werd bekend dat ook een team van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) dit weekend naar de rampplek gaat, om informatie die eerder al werd verkregen te controleren. Ook wordt er gezocht naar wrakstukken die enig licht kunnen werpen op de oorzaak van de crash.

De OVV is een zelfstandig instituut dat onderzoek doet na rampen en grote ongevallen. De Onderzoeksraad heeft al een aantal dagen de leiding over het onderzoek, maar kon nog niet eerder naar het rampgebied zelf afreizen. De veiligheid wordt nu gegarandeerd door de aanwezigheid van de veertig Nederlandse marechaussees.