Toch marechaussees naar het rampgebied, zonder wapens

Nederland stuurt 40 marechaussees naar Oekraïne. Zij zijn onbewapend. Gisteren tekende Nederland voor devolledige verantwoordelijkheid voor het onderzoek.

Nederland zal 40 onbewapende marechaussees naar het rampgebied in Oekraïne sturen. Dat heeft premier Mark Rutte donderdagavond gezegd op een persconferentie. De marechaussees zullen onder meer helpen met het zoeken naar slachtoffers.

Rutte vertelde dat vrijdag twee medewerkers van het Landelijk Team Forensische Opsporing naar het rampgebied gaan om onderzoek te doen. Vanuit Charkov zal een team van zeven mensen afreizen. Zaterdag komen daar nog eens zeven bij. De premier meldde dat het niet mogelijk is voor de marechaussees om bewapend hun werk te doen.

Een paar uur voor Ruttes bekendmaking hield minister Frans Timmermans (Buitenlandse Zaken) zich in Kiev nog op de vlakte over een politiemissie. Wel beloofden hij en zijn Australische tegenhanger Julie Bishop beduidende vooruitgang „in dagen eerder dan weken”. Australië stuurt 50 agenten naar de plek waar de MH17 neerstortte.

Als gevolg van een overeenkomst die Timmermans gisteren ondertekende met zijn Oekraïense tegenhanger, draagt Nederland nu officieel „de volle verantwoordelijkheid voor het onderzoek” naar de crash van MH17. Dat wil zeggen: inclusief het waarborgen van de veiligheid op de plek van de crash.

Tot nu toe werd die veiligheid in het gedrang gebracht doordat het gebied onder controle staat van pro-Russische separatisten die in een oorlog verwikkeld zijn met de Oekraïense regering. Eerder deze week aanvaardde de VN-veiligheidsraad een VN-resolutie voor ‘onbelemmerde toegang’ tot de crash-site.

Separatisten werken nu wel mee

Timmermans zei verder dat hij de indruk heeft dat „bij de separatisten eindelijk is doorgedrongen dat het een kwestie is van medemenselijkheid om ervoor te zorgen dat alle menselijke resten geborgen en gerepatrieerd worden”. Over het effect van de steun van VN-veiligheidsraadlid Rusland voor onbelemmerde toegang, zei hij: „Ik moet voorzichtig zijn, maar de indruk is dat het sinds het aannemen van de resolutie makkelijker is om toegang te krijgen, en dat men ook eerder geneigd is vanuit de separatisten om die toegang te faciliteren en zelfs te beveiligen.”

De minister maakte zich geen zorgen dat het ontslag van de Oekraïense regering gisteren de uitvoering van de Nederlandse opdracht zou hinderen. Dat ontslag kwam er nadat regeringspartijen Svoboda en Oedar zich terugtrokken uit de regeringscoalitie.

Het gaat daarbij echter om een langverwachte manoeuvre, bedoeld om de weg vrij te maken voor nieuwe verkiezingen. Die zouden naar verwachting een parlement opleveren waarin de vertegenwoordiging van pro-Russische krachten gevoelig kleiner is dan vandaag. „De samenleving wil een volledige reset van staatsautoriteiten”, zei president Petro Poroshenko.