Manke hond wordt een blade runner

Protheses en rolstoelen voor huisdieren worden populairder. In Nederland lopen duizenden honden met een beperking die een paar jaar geleden zouden zijn ingeslapen.

Als er ooit Olympische spelen komen voor dieren, komen er vast ook Animal Paralympics. In Nederland alleen al lopen, apporteren, en springen duizenden honden met een beperking die een paar jaar geleden zouden zijn ingeslapen, mandlegerig zijn geweest of op een poot of drie hadden rondgehinkt.

Arjan Hodes maakte ooit hulpmiddelen voor mensen. Nu drijft hij Hodes Dierenorthopedie in Arnhem dat sinds de start in 2007 met ruim tien procent per jaar groeit. Hodes hield in totaal 4000 dieren ambulant: „Toen ik startte ging bij amputaties doorgaans de hele poot eraf, maar voor een prothese moet er zoveel mogelijk blijven zitten. Tegenwoordig kennen dierenartsen de mogelijkheden van protheses veel beter.”

Vooral kleine honden kunnen ook op drie poten verder, mits de ontbrekende achter zit. Hodes: „Maar een grote hond die een voorpoot mist kan eigenlijk niet verder zonder prothese. Anders worden de rug en andere gewrichten overbelast.” Het idee dat iedere hond die nu slecht ter poot is nog een leven voor zich kan hebben, verspreidt zich „als een olievlek”, zegt Hodes. Online helpen daarbij hondenblogs - en op straat de al dan niet aangelijnde honden met hun braces, protheses en rolstoelen. Vooral braces zijn vaak tijdelijk, om te revalideren na een operatie.

Ook Jurriaan Goossens begon als orthopedisch instrumentmaker voor mensen en stapte over naar de nieuwe groeisector. In de werkplaats van zijn vorig jaar gestartte bedrijf Orthopedieren Den Haag, dat „loopt als een raket”, zegt hij te midden van gipsafgietsels van hondenpoten: „Vaak is de keus: inslapen of poot eraf? Zegt de eigenaar: poot eraf, dan leeft hij nog. Vervolgens krijgen ze commentaar van de buurt: Wat zielig! Maar loopt de hond met een prothese, dan roept iedereen: Wat cool!” Kosten: 400 tot 750 euro, afhankelijk van het product. Verzekeraars vergoeden één orthopedische voorziening per hondenleven.

Als beide achterpoten het niet meer doen biedt Hondenrolstoel in Rotterdam voor een paar honderd euro een maatoplossing. Eigenaar Vivienne Jans: „Ons doel is dat de hond hetzelfde kan als een valide hond zonder rolstoel: rennen op iedere ondergrond, spelen, door het water gaan.” Bij katten is dat doel lastig haalbaar omdat die ook over muren willen klimmen. Het bedrijf hield kattenrolstoelen jaren af en maakte de eerste voor een oude kat waar de keus was: liggen en niks kunnen of nog wat rondlopen.

Konijnen vormen intussen een groeimarkt, blijkt bij zoeken op rabbit wheelchair. Het zijn vooral beelden uit Amerika, waar de niet-zomaar-laten-inslapen-trend ook bij honden begon. Jans: „Met konijnen is de Nederlandse consument nog niet zo ver als met honden. Wij wel - maar als blijkt dat een rolstoeltje tweehonderd euro kost zegt tachtig procent: voor twintig euro heb ik een nieuw konijn, dus inslapen. De rest ziet het konijn als deel van het gezin en laat een rolstoel maken.”

Goossens toont een filmpje van Honey, een viervoetige blade runner die bij een ongeval een achtervoet verloor. „Ze is nog jong, dat is een doelgroep waar we veel mee kunnen.” De meeste patiënten zijn oud en hebben gewrichtsproblemen of uitgezakte voeten waardoor ze op hun vlees lopen. Daarvoor zijn oplossingen, maar de vraag blijft wanneer inslapen toch beter is. Als voorbeeld noemt Goossens een gedeeltelijke pootamputatie wegens kanker. „Vaak zijn er uitzaaiingen en is het een aflopende zaak. Dan vind ik het niet erg menselijk – of dierlijk – om met een prothese te beginnen. Dat is dan vooral voor de gemoedsrust van de eigenaar die wil kunnen zeggen dat hij alles heeft gedaan.”