Column

Het paringsgedrag van bleue meisjes

In de koepeltent van Sunny Bergman.

‘Knus”, zegt een van de twee Amsterdamse meisjes. Het is het openingswoord van de tweede aflevering van Tent en seks (VPRO). De meisjes zijn net binnengekropen in het koepeltentje van Sunny Bergman, met een camera in de nok en de documentairemaakster die hen van buiten via een microfoon interviewt.

Vertederende, wat bleue bakvisjes. Ze zijn nog maagd. Maar dat vinden ze „niet erg hoor”, want ze zijn veertien en „dat is echt jong”.

Volgende beeld: drie Britse puberjongens, vermoedelijk even oud, die vertellen met hoeveel meisjes ze naar bed zijn geweest. Zestien, zegt de ene. Twintig, de andere. De ene: „Ik lig een beetje achter.” (Hilariteit.)

Gaat het soms over groepsdruk, deze aflevering? De jonge mensen werden allemaal geïnterviewd in het kader van Bergmans documentaire Sletvrees, die vorig jaar een discussie aanzwengelde over de dubbele seksuele moraal die geldt voor mannen en vrouwen. Een man die veel seks heeft heet stoer, een vrouw een slet. De nieuwe vierdelige serie is een spin-off, met thematische groeperingen van quotes die de documentaire net wel of net niet haalden.

Dat werkte in de eerste aflevering goed: toen ging het over een onderwerp dat in de documentaire onderbelicht was gebleven. Namelijk: de heersende verwachtingen over mannelijk, eh, ‘paringsgedrag’. Hij moest dominant zijn tussen de lakens, hij moest presteren. Terwijl hij eigenlijk misschien wel net zo onzeker en klunzig was als zij. Het was mooi, boeiend studiemateriaal.

Ditmaal was de focus iets minder scherp: ‘seksuele ontwikkeling’ heette het, al was ‘seksuele opvoeding’ wellicht beter geweest. Want daar ging het vooral over: wat zijn de heersende opvattingen over seks, en hoe leren jongeren die aan?

De antwoorden die de Amsterdamse pubermeisjes en de Britse puberjongens gaven, beantwoordden aan een zwart-witbeeld: jongens zijn seksbelust (en er trots op), meisjes zijn bedachtzaam. Maar wie deze meisjes en jongens zijn, wat hun culturele, sociale en etnische achtergrond is krijgen we niet te weten – terwijl het nog maar de vraag is of de seksuele moraal wel zo universeel is als hij nu wordt voorgesteld.

Nu zagen we wél meisjes uit Amsterdam, zo te horen uit een goed milieu, maar de meisjes uit Slotermeer en Osdorp misten we, net als die uit Dongen en Ommen. Was daar niet meer te halen geweest dan het meteen te zoeken in Londen of Berlijn?

En wat was er gebeurd als die jongens individueel geïnterviewd zouden zijn?

Nu wreekte zich de ongerichtheid van de quotes. Was het echt over de seksuele opvoeding anno 2014 gegaan, dan had de tijd die gewijd werd aan porno korter gekund. Want natuurlijk is porno niet waarheidsgetrouw, maar dat geloofden of beweerden de jongens en meisjes ook niet.

Dat de geïnterviewde Amerikaan die net 26 jaar in de gevangenis had gezeten, wereldvreemde ideeën had over wat gangbaar was in bed, en dat hij die baseerde op pornoblaadjes – tja. En dat fragment van een Berlijnse moeder en haar volwassen dochter, die er een andere seksuele moraal op nahield doordat ze opgegroeid was onder nudisten – ook tja. Volgende week beter.