Doorbraak in politiek België

Met de vorming van een Vlaamse centrum-rechtse regering deze week is er sprake van een doorbraak in België. Dit akkoord biedt onverwacht ook uitzicht op dezelfde coalitie op federaal niveau. En wel mogelijk gemaakt door slechts één Franstalige partij, de liberale MR. Daarmee zou voor het eerst sinds 1988 de Franstalige Parti Socialiste niet deelnemen aan de landelijke regering.

Aan Waalse zijde wordt de strategische zet van de MR dan ook sterk bekritiseerd. In de nieuwe coalitie ziet de Waalse politiek een gezelschap flaminganten, nationalisten en separatisten aantreden – een bedreiging van België, als natie, maar ook als verzorgingsstaat.

De nieuwe combinatie, met de Franstalige liberalen, wordt door tegenstanders dan ook de ‘kamikazecoalitie’ genoemd. Met de Mouvement Réformateur in de rol van judas die de Waalse belangen verraadde. Anderen spreken juist goedkeurend van een gedurfde ‘Zweedse’ coalitie, met het blauw van de liberalen, het geel van de Vlaamsgezinde N-VA en het kruis van de christelijke CD&V.

Politiek is de samenwerking met de MR namelijk gestoeld op de belofte een louter sociaal-economische regering te vormen. De Nieuw-Vlaamse Alliantie van Bart de Wever schort er haar belangrijkste politieke ambitie voor op: de verdere onttakeling van de natiestaat België. In ruil daarvoor zou er een sociaal-economisch hervormingsprogramma moeten komen. Als dat lukt, mag dat als triomf voor N-VA-leider Bart de Wever gelden. Zijn prioriteit was van meet af aan het buitenspel zetten van de PS.

Intussen is het wantrouwen aan Waalse zijde jegens de voortdurende aandrang van Vlaamse politici om de Belgische staat staat verder uit te kleden, reëel. De N-VA moet nog maar bewijzen dat ze de kern van haar politieke programma inderdaad in de ijskast zet. Partijleider Charles Michel van de Franstalige liberalen neemt een groot politiek en electoraal risico. De N-VA wordt aan Waalse zijde onomwonden als ‘gangsters’ aangeduid. Maar kennelijk vonden de partijen elkaar toch op een gezamenlijke afkeer van socialisten, aan beide zijden van de taalgrens. De ‘Zweedse’ coalitie doet aldus denken aan de eerste CDA-loze ‘paarse’ coalitie’ in Nederland.

Komende weken gaan Michel en het Vlaamse CD&V-kopstuk Kris Peeters proberen een federaal akkoord in elkaar te sleutelen. Het Vlaamse regeerakkoord dat gisteren bekend werd, laat al een bezuiniging op de overheidsuitgaven in 2015 van een miljard zien. Subsidie op water en energie voor gezinnen en gratis busvervoer voor 65+ zijn geschrapt. Landelijk zal België niet ontkomen aan het beperken van de vroegpensionering en de WW-uitkeringen. Noodzakelijk onderhoud dus. Het moet alleen nog wel even gebeuren.