‘Russische officials volgen dezelfde protocollen als wij’

Voorzitter van de Nederlandse Onderzoeksraad voor Veiligheid

De Nederlandse Onderzoeksraad voor Veiligheid heeft sinds dinsdagavond officieel de leiding van het onderzoek naar de oorzaak van de ramp met vlucht MH17. Voorzitter Tjibbe Joustra is zich bewust van de omvang van deze taak, zegt hij. „ Het is een zwaar onderzoek, waarbij iedereen meekijkt. Dat voelen wij hier bij de raad zeer nadrukkelijk. Heel Nederland heeft deze ramp op het netvlies. Dat geeft bijzondere verantwoordelijkheden.”

Beslist u nu of het veilig is om naar de crash-site te gaan?

„Nee, daarin zijn wij niet leidend. De OVSE heeft contacten met rebellen. Die zal op een gegeven moment moeten besluiten dat het veilig genoeg is om die kant op te gaan. Nederland is wel bezig met het regelen van de beveiliging van de crash-site.”

Aan het onderzoeksteam ter plekke zijn ook Russen toegevoegd. Op wiens verzoek is dat gebeurd?

„Het gaat om onze Russische evenknie, die we al een aantal jaar kennen. Zij hebben verklaard dat ze bij het onderzoek betrokken willen worden, en dat is mogelijk volgens de internationale spelregels.”

Bent u hier blij mee, of verwacht u dat zij voor troebel water zorgen?

„In beginsel is het natuurlijk goed dat het onderzoek zo breed mogelijk is, omdat we hopen tot conclusies te komen die door niemand bestreden kunnen worden. De Russische officials zijn gebonden aan dezelfde onderzoeksprotocollen als wij. Dus ik heb goede hoop dat dit goed uitpakt.”

Wat is de huidige stand van zaken?

„Het beeld is dat het onderzoek niet op gang komt, maar ik durf rustig te zeggen dat het team volledig bezig is. Alleen een bezoek aan de plek van de ramp is nog niet gelukt.

„De onderzoekers in Kiev hebben de onderwerpen verdeeld. Er is een groep die naar motoren kijkt, een groep die naar gegevens van de luchtverkeersleiding kijkt, een groep die foto’s bestudeert etcetera. Zij halen informatie binnen en de Nederlandse hoofdonderzoeker coördineert dat. Hij brengt alle gegevens samen.”

Is de raad klaar voor zijn leidinggevende rol?

„Onze organisatie wordt klaargemaakt voor deze verantwoordelijkheid. Het is evident dat je staande organisatie niet is toegesneden op een ramp van deze omvang. Daarom zal je moeten samenwerken met collega’s in binnen- en buitenland. Die ondersteuning loopt buitengewoon goed.”

Als het onderzoek lang duurt en de publieke opinie ongeduldig wordt, zal uw organisatie daarop zal worden aangesproken. Hoe bereidt u zich hierop voor?

„Door een realistisch beeld te schetsen van onze werkzaamheden. Het goed uitlezen en interpreteren van de gegevens van de zwarte dozen neemt een aantal weken in beslag. Je kunt wel zeggen dat je ongeveer weet hoe het gekomen is, maar dat is niet goed genoeg. We hebben in Nederland ervaring met vliegrampen waarbij we na twintig jaar nog discussiëren over hoe het gekomen is. Ook voor de nabestaanden willen wij daarom heel nauwkeurig te werk gaan.”