Praten als een Tsjechisch varken

De Nederlandse Taalunie organiseert cursussen voor buitenlanders. Ze leren er ook flirten.

Taalcursus in Zeist. Er doen 130 studenten aan mee, uit 29 landen. Ze hebben vooraf een toelatingsexamen moeten doen. Foto’s Robin Utrecht

„Ik weet niet wat ik moet doen om te communiceren”, zegt de Oekraïense Valeriia Maiboroda (18). Ze klampt haar leraar Morries Leenaert na een van de eerste lessen aan. Maiboroda’s ogen richten zich steevast op het plafond wanneer ze naar woorden zoekt. Wat ze probeert te zeggen: ze kan haar gedachten niet naar het Nederlands vertalen.

130 studenten uit 29 landen volgen de jaarlijkse zomercursus van de Nederlandse Taalunie in Zeist. Ze krijgen les in grammatica en vocabulaire, maar ook kunst, historie en cultuurverschillen.

Om deel te nemen maken studenten in eigen land een toelatingstoets waarin ze bewijzen dat ze het Nederlands redelijk beheersen. De cursus is vergelijkbaar met taallessen op de middelbare school, maar dan op academisch niveau en met gemotiveerde leerlingen.

Moeite met zinsconstructies

Onder hen de Belgische Isabeau Fievez (19). Vluchtig bladert ze door het woordenboek dat ze altijd bij zich draagt. Vooroordelen. Dat woord zocht ze om haar medestudent uit te leggen waarom Walen een hekel hebben aan het Nederlands. Fievez is aangeschoven bij het keuzevak conversatie. De opdracht: zet een sollicitatiegesprek voor een stage bij de Taalunie in scène. „Wil je me misschien zeggen waarom denk je dat wij precies jou zouden willen kiezen”, vraagt de Tsjech Michal Korenár (23). „Ik denk ik ben echt enthousiast voor deze baan”, antwoordt Fievez.

„Nederlanders promoten zichzelf nogal tijdens sollicitatiegesprekken”, vertelt docent Roel Smit. Hij loopt door de klas. Hier en daar hurkt hij, zijn ellebogen steunend op tafel, om instructies te geven. Volgens Smit hebben leerlingen moeite met het maken van juiste zinconstructies en met de uitspraak van woorden. Nog zoiets: meervoud. „Ik vertelde een meisje dat ze naar de toren in Utrecht moest lopen. Ze zei me: ik ben maar één tore tegengekomen. Of: als ik ga slapen, leg ik mijn hoofd op een kus in plaats van op een kussen.”

De Russen gaan hard

Vooral Russen en Duitsers halen volgens Ingrid Degraeve van de Taalunie groep 8, de groep waar leerlingen met het hoogste niveau worden geplaatst. Degraeve: „De Russen gaan hard wanneer ze eenmaal op dreef zijn.” Dat komt volgens hem doordat Russen „een lange traditie van taalonderwijs op hoog niveau kennen”. Bovendien nemen ze hun studie heel serieus.

Duitsers doen het goed dankzij de gelijkenissen tussen de twee talen. Uit Midden- en Oost-Europa komen ook veel aanmeldingen. Studenten worden daar veel onderwezen in klassieke kunsten en willen weten waar Rubens en Rembrandt vandaan komen.

Daarnaast vestigen Nederlandse bedrijven zich in Midden- en Oost-Europa. Het Nederlands vergroot hun kansen op de arbeidsmarkt.„En tijdens de zestig jaren, Nederlandse regering zei sorry”, vertelt een studente uit groep 1, de klas met het laagste niveau. Samen met vier klasgenoten houdt ze een presentatie over de kolonisatie van Indonesië. Op de vensterbank achterin de klas zit Leenaert. Oren gespitst, op elk foutje worden de studenten gewezen. „Je spreekt regering uit als regéring, niet régering.”

In de congreshal is ondertussen een groep van twintig studenten neergestreken. In kleermakerszit luisteren ze naar het gitaarspel van hun docent. Op hun mobiele telefoons de tekst van het lied Verdronken vlinder van Boudewijn de Groot. Zacht zingen de studenten mee.

In groep acht worden nationale feestdagen behandeld. Studenten kiezen één traditie die ze niet kennen uit een lijst met honderd Nederlandse tradities en geven er een eigen betekenis aan. Marina Muarko (20) uit Oostenrijk en Rozi Someghi (24) gaan voor de Nijmeegse Vierdaagse. „Dat was in 1654”, begint Muarko het verhaal. „De oorlog tegen de Fransen.” Someghi vult aan: „Nijmegen werd door de Fransen aangevallen, maar de stad won.” En daarom, worden de dames het eens, viert Nederland elk jaar vier dagen lang dat Nijmegen van de Fransen won.

Daarnaast bombarderen Philipp Schmidt (27) uit Duitsland en Krisztiàn Cçontos (22) uit Hongarije dierendag tot de nationale dag waarop wordt gepleit voor afschaffing van de visvangst en toveren Daniela Vervloet (26) en Korenár Keti Koti om tot een viering in het kader van de zogenaamde ‘mauzenplaag’ die Nederland in de zestiende eeuw teisterde. Gelukkig kwam koning Koti met een oplossing: zijn katten vingen alle muizen.

Gewaagd

Korenár schreef op zijn zestiende een brief aan het ministerie van Buitenlandse Zaken in Tsjechië omdat hij gratis Nederlands wilde studeren in Nederland. Want: „Tsjechen zeggen dat Nederlanders die de harde G hebben als varkens klinken. In Tsjechië maken varkens het geluid: ‘grogt’. Ik vond dat grappig. Ik wilde zo praten.” Hij kon toen terecht op een middelbare school in Alkmaar. Inmiddels kan hij flirten: Korenár beheerst nu de klassieker „deed het pijn toen je uit de hemel kwam vallen?” En formeler: „Is het te gewaagd als ik u voor koffie vraag?”