Politiemissie onder VN-vlag in de maak

Druk diplomatiek overleg is gaande over een internationale politiemissie om onderzoekers in Oekraïne te beschermen.

Foto David van Dam

Op diverse plekken in de wereld wordt druk diplomatiek overleg gevoerd over het inzetten van een internationale politiemissie in het oosten van Oekraïne, op de rampplek van de nu precies een week geleden neergeschoten Boeing 777 van Malaysia Airlines. Onzeker is nog of die missie er komt en hoe die eruit zal zien.

Onder de vlag van de Verenigde Naties moet de politiemacht het onder Nederlandse leiding staande internationale onderzoeksteam beschermen. Het gebied dat onderzocht wordt op de ware toedracht van de ramp en waar ook nog steeds menselijke resten liggen, beslaat zo’n 35 vierkante kilometer.

Vooruitlopend op een besluit heeft Australië vandaag al vijftig politie-agenten naar Londen overgevlogen. Zij kunnen elk moment worden ingezet.

Het Nederlandse kabinet is gisteravond na de rouwplechtigheid in Eindhoven op het Catshuis in Den Haag in een extra zitting bijeengekomen. Tijdens dit drie uur durende beraad is gesproken over het sturen van politiemensen en onder welke voorwaarden dit zou moeten gebeuren. Voorafgaand aan deze bijeenkomst had het kabinet bij de fractieleiders in de Tweede Kamer van zowel coalitie als oppositie afgetast of zo’n missie op steun kan rekenen.

Eén van de punten van gesprek is hoe groot de politiemissie moet zijn en de mate van hun bewapening. Waarschijnlijk is ook een resolutie van de Veiligheidsraad nodig, alhoewel er ook mensen zijn die zeggen dat de resolutie over een onafhankelijk onderzoek die de V-raad afgelopen maandag aannam voldoende ruimte biedt voor het sturen van een politiemissie.

Minister Frans Timmermans (Buitenlandse Zaken, PvdA) is vandaag samen met zijn Australische collega Julie Bishop in Oekraïne om de mogelijkheden van zo’n missie met de regering van Oekraïne te bespreken. Het probleem is dat de politiemacht moet opereren in een gebied dat wordt beheerst door de door Rusland gesteunde separatisten. Hierover kan de regering in Kiev geen macht uitoefenen. De Oekraïense president Porosjenko is een sterke voorstander van het sturen van een VN-politiemacht. Van groot belang is de houding van Moskou. Premier Rutte heeft gisteravond nog gebeld met de Russische president Poetin.

Intussen wordt er fel gevochten in de buitenwijken van de steden Loegansk en Donetsk, die in handen zijn van opstandelingen. Het Oekraïense leger meldt dat de wijken beschoten worden met zware wapens. Gisteren zijn opnieuw twee gevechtsvliegtuigen van het Oekraïense leger neergehaald, niet ver van de ramplek.

Volgens de aan instituut Clingendael verbonden militair deskundige Kees Homan kunnen er geen civiele agenten worden gestuurd, maar moet het om marechaussees gaan. „Maar marechaussee alleen is niet genoeg in een onrustig gebied als Oost-Oekraïne. Gezien de urgentie denk ik dat er voor hun beveiliging speciale troepen mee gaan, korps commandotroepen of mariniers kunnen het snelst ter plekke zijn”, aldus Homan.

Een klein aantal medewerkers van de OVSE is nog op de plek aanwezig. Zij zijn samen met drie Maleisische luchtvaartexperts het gebied ingetrokken en hebben foto’s van wrakstukken genomen. Ook kwamen ze nog menselijke overblijfselen tegen.

De Tweede Kamer praat morgenochtend met premier Rutte en minister Opstelten (Veiligheid en Justitie, VVD) over de ramp. Het kabinet stuurt voorafgaand aan dit debat een brief over de jongste ontwikkelingen. Het is nog onduidelijk of de plannen voor een politiemissie hierin al verder geconcretiseerd worden. Dit hangt af van het internationale overleg dat nu overal wordt gevoerd.