Nieuws en een paar leuke programmaatjes

Eenderde van de lokale omroepen heeft geldproblemen. Noodgedwongen werken ze samen met bedrijven.

Een verslaggever van het lokale WOS Media aan het werk in ‘s-Gravenzande. Foto Robin Utrecht

‘Hier moet een studio komen voor talkshows en live muziekprogramma’s.’ Aart den Haan, directeur bij lokale omroep WOS Media in ’s-Gravenzande toont trots een grote lege ruimte achterin het pand waar de lokale omroep is gevestigd. Den Haan denkt voorlopig alleen aan groeien. „Dat is mijn ondernemersbloed”, verklaart de ex-zakenman die ooit 32 winkels uitbaatte.

Vier jaar geleden was deze omroep op sterven na dood. Maar toen klopte het bestuur van het noodlijdende WOS aan bij Den Haan. Die had net zijn winkelimperium verkocht. „Ik twijfelde, maar uiteindelijk zag ik in het heropbouwen van de omroep mijn nieuwe roeping. De WOS was te belangrijk voor deze streek om die verloren te laten gaan.”

Uit een evaluatie van het Commissariaat van de Media bleek vorig jaar dat een derde van de 282 Nederlandse lokale omroepen in ‘zorgelijke’ financiële omstandigheden verkeerde. Sinds 1 januari 2010 stelt de Mediawet dat omroepen een bijdrage van minstens 1,30 euro per huishouden moeten krijgen van de gemeente van waaruit ze uitzenden. In het rapport stelde de toezichthouder vast dat veel gemeenten bezuinigen op hun wettelijke plicht om lokale omroepen in stand te houden en vaak maar een klein deel van dat bedrag afdragen.

Sommige omroepen, zoals WOS Media, weten ondanks die beperkte subsidies het hoofd boven water te houden. Het medicijn: een ‘zakelijke’ instelling. Commercieel denken en dat betekent: soms samenwerken met bedrijven, die de omroep betalen. Hoewel lokale omroepen publiek zijn, wordt dat overigens niet afgekeurd. De OLON, de overkoepelende belangenvereniging van de lokale omroepen in Nederland heeft eerder de noodzaak van een commerciële bedrijfsvoering erkend. „Prima, zolang de journalistieke onafhankelijkheid gewaarborgd blijft”, zegt Hans Disch programmamanager Sectorverandering van de OLON.

WOS Media is de lokale omroep voor de gemeenten Midden Delfland, Westland en Maassluis. Het te bereiken gebied is „een groot eiland met tuinbouwkasten waar iedereen elkaar kent”, aldus Den Haan. WOS Media won in juni de prijs voor de beste lokale omroep van het jaar. „Een prima omroep met een goede combi van marketing, bedrijfsvoering en een programmering met focus op de leefwereld van het Westland”, aldus het juryrapport van OLON.

De WOS zendt 24 uur per dag radioprogramma’s uit. Daarnaast verzorgen ze dagelijks televisienieuws aangevuld met tekst-tv en exploiteren ze een website. „Vroeger bestond ons publiek enkel uit zestigplussers. Om een groter publiek te bereiken moesten we ook op lokaal niveau inspelen op nieuwe mediatrends. Zo zijn veel van onze presentatoren actief op Twitter.”

De zakenman neemt plaats op een witte lederen bank aan een grote ronde glazen tafel. De inrichting van de studio is strak en modern. „Toen ik hier aankwam was dit een muffe ruimte, met zalmroze tapijt en overal koffievlekken.” In 2010 werd het roer volledig omgegooid. Daar hoorde niet alleen een nieuwe inrichting bij, maar ook de aanpak werd drastisch veranderd. „We zijn geëvolueerd van een verheven hobbyclubje naar een goed geoliede mediamachine. Het was noodzakelijk het opnieuw professioneel te gaan doen.”

Die vernieuwde aanpak loont. Hun geheim? Volgens Hans Disch is dat de combinatie van ‘een zakelijke management’ met ‘een professionele hoofdredactie’. Daarnaast werkt de omroep met meerdere gemeentes samen om over één coherent sociaal-cultureel gebied te berichten. De OLON pleit al jaren voor samenwerking, niet alleen tussen gemeentes maar ook tussen andere lokale omroepen onderling. „Wil lokale journalistiek overleven, dan moeten ze hun krachten bundelen”, meldt Disch.

Aart den Haan heeft ook veel connecties overgehouden uit zijn ondernemersverleden. Daarom kan WOS Media wel eens rekenen op financiële steun van bedrijven uit het Westland. Dat gebeurt niet alleen via reclame-inkomsten. Naast nieuws maakt WOS ook informatieve randprogramma's over de streek. Zo is er het wekelijkse Bussiness update waarin ‘innovatieve' bedrijven uit de buurt in beeld worden gebracht. Het betrokken bedrijf betaalt de productiekosten.

De vraag is of het principe van onafhankelijke berichtgeving niet in het gedrang komt. Den Haan denkt van niet. „Voor ons blijft het belangrijkste om nieuws te brengen uit de buurt, en dat doet de nieuwsredactie in alle objectiviteit. De andere leuke programmaatjes die de WOS maakt, staan daar volledig los van.”

OLON medewerker Disch beaamt dit. „De mix tussen private en publieke financiering zit bij deze omroep juist goed. Ze moeten alleen oppassen nu niet ten onder te gaan aan hun commerciële succes.” Dat merkte ook de jury van de OLON- wedstrijd op. De jury vermeldde in zijn rapport: „De omroep zoekt de grenzen op met betrekking tot commercie maar misschien is dit noodzaak?”