Machteloos op een Rotterdams bankje

Het leed van de Palestijnen is hét gesprek in de Marokkaanse gemeenschap. „Het is zo onrechtvaardig.”

Boven: pro-Palestijnse betogers botsten zondag met de politie ten noorden van Parijs. Links: rellen in Parijs. Rechts: betogers met een bord: ‘Wij zijn allemaal Palestijnen’. Foto AP, AFP, Reuters.

Vier mannen zitten op een bankje naast de grote voetbalkooi op het Schuttersveld in Rotterdam-Crooswijk. Het zijn Youssef (36), Yassin, (28). Farid (39) en Nouredinne (36). Nouredinne heeft zijn dochtertje bij zich in de buggy. Het is negen uur in de avond, over een uur verbreken ze thuis het vasten. Waarover ze praten? Over Palestina natuurlijk. Waarover anders?

Het is hét gesprek bij elke iftar. Bij het breken van de vasten komen familie en vrienden bij elkaar. Hoeveel Palestijnse doden zijn er vandaag te betreuren? Het is niet bij te houden. Dat maakt het nog gruwelijker. En niet alleen bij de maaltijd gaat het over Gaza. Overdag delen ze talloze foto’s en filmpjes met vrienden van een drama dat steeds groter wordt. Foto’s van huilende ouders met dode kinderen in hun armen. Een stoffige Dora-tas tussen het puin van een kapotgeschoten flatgebouw. Kinderen rennend voor hun leven onder een regen van bommen. Facebooktimelines zijn veranderd in slagvelden.

Maar om dat met iemand van de media te delen. Ze hebben weinig zin met naam in de krant te staan. Youssef, Yassin, Farid en Nouredinne zijn op hun hoede. Neem het niet persoonlijk, zeggen ze, maar de media zijn verschrikkelijk bevooroordeeld. Nouredinne. „Israël is altijd slachtoffer. De Palestijnen zijn boosdoeners. Of terroristen.”

Youssef: „Terwijl iedereen die het wil zien, kan zien dat de Israëlische soldaten kinderen, vrouwen, bejaarden doden alsof het niets is.” Hij gaat rechtop zitten. „Ziekenhuizen, moskeeën, een heel flatgebouw vol mensen laatst, alles wordt beschoten en gebombardeerd.”

De Nederlandse media laten dat niet zien of heel summier, zegt Farid. „Wij kijken naar Al Jazeera, naar Al Arabiya, Turkse zenders. Die besteden veel aandacht aan Gaza. Veel informatie halen we van sociale media.”

Maar waarom lopen juist als het om de Palestijnen gaat de emoties zo hoog op? In Irak, in Afghanistan, in Syrië, op meer plaatsen zijn bloedige conflicten met moslims als slachtoffer. Grote demonstraties in Den Haag en Amsterdam waar midden in de ramadan duizenden mensen op af komen, gaan over Palestina.

Palestina zit diep in de harten van moslims, zegt Halim El Madkouri van kenniscentrum Forum. „Tegenwoordig bidden moslims richting Mekka, daarvoor was dat met het gezicht naar Jeruzalem. Jeruzalem komt vaak voor in de Koran. Het land is heilig. Moslims moeten Palestina schoon en zuiver houden. Dat leerde ik als kind op school in Marokko. Alle islamitische kinderen leren dat van hun ouders.”

Bij het Israëlisch-Palestijnse conflict zijn de zaken helder, zeggen de mannen op het bankje. Je hebt de good guys tegenover de bad guys, David tegenover Goliath. Bij andere conflicten loopt het vaker door elkaar. „Ik ken geen land dat een ander land bezet houdt”, zegt Youssef. „Tegen alle VN-resoluties in. En al zoveel decennia. Het is zo onrechtvaardig, daardoor voel je je machteloos maar je kan er niets meer.”

In 1967 verloren de Arabieren de oorlog tegen Israël. Dat een inktzwarte bladzijde in de geschiedenis, zegt El Madkouri. „Dat is een collectieve wond in het geheugen van alle Arabieren. Vandaar ook dat je heviger reacties ziet onder Marokkaanse dan onder Turkse moslims.”

Dat het vooral jongeren zijn die de barricaden opgaan, vindt El Madkouri logisch. Dat hoort bij jongeren. Die zijn strijdlustiger, ze willen nú een oplossing. Zij strijden ook tegen de lethargie van de oudere generatie die in hun ogen te weinig doet.

De mannen op het bankje zien ook bij autochtone Nederlanders een omslag. Vroeger was Israël voor iedereen heilig, wat het land ook deed. Dat is veranderd. De Holocaust, hoe verschrikkelijk ook, wordt niet langer door iedereen geaccepteerd om je goddelijke gang te gaan, zeggen ze. Al zien nog niet alle leiders dat. Ze schamperen: „Rutte zei dat Israël het recht heeft om zichzelf te verdedigen.”

Ze hebben gehoord hoe indringend minister Timmermans van Buitenlandse Zaken de VN-Veiligheidsraad toesprak over de vliegtuigramp. Dat vond ze indrukwekkend. Maar waarom spreekt Timmermans niet net zo mooi en gevoelig over het leed van de Palestijnen? Nou, waarom niet?