Digitaal delen patiëntendossiers niet in strijd met privacywet

Het medisch beroepsgeheim is ten einde, vrezen sommige huisartsen, met het nieuwe elektronisch patiëntendossier.

De opvolger van het Elektronisch Patiëntendossier – het Landelijk Schakelpunt – kan voorlopig doorgaan. De rechtbank in Utrecht wees gisteren een vordering af van belangenvereniging VPHuisartsen die invoering van het nieuwe systeem wilde blokkeren. Volgens de rechtbank is privacy van patiënten „voldoende gewaarborgd”, want patiënten moeten zelf toestemming geven voor het delen van hun medische gegevens.

VPHuisartsen wilde het nieuwe systeem tegenhouden, omdat huisartsen gedwongen zouden zijn te handelen in strijd met geheimhoudingsvoorschriften en de Wet bescherming persoonsgegevens. Patiënten kunnen volgens de vereniging pas achteraf controleren of alleen bevoegde artsen het dossier hebben ingezien. En, zo stelt VPHuisartsen in een reactie, begrijpen patiënten in veel gevallen niet waar ze toestemming voor geven. De vereniging spreekt van „het definitieve einde van het beroepsgeheim” en hoopt dat patiënten geen toestemming geven hun dossiers te delen via het Schakelpunt. Overigens is VPHuisartsen (circa 700 leden) een kleinere belangenclub dan de Landelijke Huisartsen Vereniging (circa 11.500 leden). Die vereniging staat wel achter het Landelijk Schakelpunt. Ruim 80 procent van alle huisartsenpraktijken is er al bij aangesloten.

In april 2011 verwierp de Eerste Kamer het Elektronisch Patiëntendossier, omdat het onvoldoende was ingericht om privacygevoelige informatie te beschermen. Wel was er in de Eerste Kamer direct de roep om een andere, meer betrouwbare infrastructuur om medische gegevens tussen artsen te delen. Dat moet het Landelijk Schakelpunt worden, dat wordt ontwikkeld door de Vereniging Zorgaanbieders voor Zorgcommunicatie. Het systeem zorgt voor berichtenverkeer tussen huisartsen, apotheken en medisch specialisten, regelt beveiliging van aangemelde patiëntendossiers en registreert wie welke gegevens heeft opgevraagd. Bestuursvoorzitter Ben van Miltenburg van de Vereniging voor Zorgaanbieders voor Zorgcommunicatie spreekt van een „belangrijke en positieve” uitspraak: „Het is belangrijk dat medische gegevens van patiënten in het kader van hun behandeling 24/7 beschikbaar zijn.”

Het uitwisselen van medische gegevens kan artsen helpen snelle beslissingen te nemen. Voorbeeld: een patiënt wordt midden in de nacht met spoed opgenomen op de intensive care. Het is dan voor medisch specialisten handig om direct het huisartsen- en apothekersdossier van die patiënt in te zien. Dan weet de specialist direct of deze patiënt bijvoorbeeld allergisch is voor bepaalde medicijnen. Nu moet daarvoor vaak eerst contact worden gelegd met apotheek of huisarts.