De eigenaar onderhandelde met zichzelf

De curator van het failliete kinderopvangbedrijf Estro noemt de doorstart „gemankeerd” en stelt een onderzoek in.

Na het faillissement van kinderopvangbedrijf Estro zijn 250 vestigingen doorgestart onder de naam Smallsteps Foto ANP

Onderhandelen met jezelf, dat kan over een stuk taart, een vrije middag of een laatste biertje. Maar óók over een miljoenentransactie, zo blijkt uit het eerste faillissementsverslag over Estro, het grootste kinderopvangbedrijf van Nederland.

Estro ging eerder deze maand failliet en maakte direct een doorstart. De nieuwe eigenaar is dezelfde als de oude: investeringsmaatschappij HIG. „In zekere zin”, schrijft curator Wouter Jongepier, „onderhandelde HIG dus met zichzelf”.

De zorgvuldig voorbereide doorstart van Estro leidde tot grote verontwaardiging onder werknemers, ouders en concurrenten. Een voorgekookt onderonsje, speculeerden ze, waarin eigenaar HIG vooral aan zichzelf dacht. Het dinsdag gepubliceerde verslag geeft openheid over wat er voorafging aan het faillissement van Estro en de doorstart die daar razendsnel op volgde.

HIG heeft „exclusief” en „geruime tijd” de kans gehad om in stilte een bod voor te bereiden – op een bedrijf waar het toen dus al een van de eigenaren van was. „Belangstelling bij derden is niet (serieus) in kaart gebracht”, concludeert de curator.

Hoe heeft HIG dit gespeeld? En is dat eigenlijk wel de bedoeling, zo’n exclusieve ‘onderhandeling’ van één partij met zichzelf?

Project Butterfly

Al eind vorig jaar voorzag Estro grote financiële nood, blijkt uit het verslag van de curator. Omdat het bedrijf geen nieuwe financiering kon vinden, bedacht het een ander plan. Codenaam: Project Butterfly. Estro zou failliet gaan en daarna direct een doorstart maken.

In deze faillissementsvorm, een zogenoemde ‘pre-pack’, wordt al voor het faillissement een ‘beoogd curator’ benoemd. Die kijkt mee terwijl het bedrijf, in dit geval Estro, onderhandelt met een potentiële koper. Betrokkenheid van de curator zou de kans op een succesvolle doorstart vergroten en op die manier zoveel mogelijk opbrengst voor de schuldeisers realiseren. Want na faillissement verandert de beoogd curator in een gewone curator.

Maar het eerste bod dat HIG uitbracht, op 17 juni, was „buitengewoon teleurstellend”, schrijft de curator. De daarop volgende onderhandelingen tussen Estro en HIG verliepen „zeer moeizaam”. Op 26 juni trok HIG zich terug als bieder. Diezelfde dag deed de andere eigenaar van Estro, investeringsmaatschappij KKR, een hoger bod. Dat werd „een paar uur later” plotseling overtroffen door „een sterk verbeterd voorstel” van HIG. Die had ineens toch meer over voor een doorstart: 6 miljoen euro.

Bijna opgestapte curator

Eigenlijk is het niet de bedoeling dat een eigenaar exclusief met zichzelf onderhandelt over een doorstart. „Meerdere potentiële gegadigden” moeten worden benaderd in een pre-pack, schrijft curator Jongepier. Daarvan is „geen sprake geweest”. Een curieuze gang van zaken, die hij „nader” zal onderzoeken. Behalve HIG had ook Estro-bestuursvoorzitter Jean-Pierre Bienfait een belang bij deze opzet: hij kon aanblijven als HIG eigenaar zou blijven.

Onder druk van de beoogd curator is Partou en Humanitas, grote concurrerende kinderopvangbedrijven, nog gevraagd een bod te doen. Zonder resultaat. Het biedingsproces was „gemankeerd”, schrijft de curator. Zozeer, dat hij bijna was opgestapt. In overleg met de rechtbank bleef hij aan, vanwege de „maatschappelijke consequenties”. Een ‘gewoon’ faillissement zou leiden tot dichte crèches en massaontslag.

Nu blijven 250 vestigingen open en houden 2.600 van de 3.600 werknemers hun baan. Het was „de beste oplossing” onder deze omstandigheden, zegt curator Jongepier aan de telefoon. Maar zeker niet ideaal. Die exclusieve positie van HIG – „dat had beter gekund”.