23 juli 2014, de dag waarop Nederland waardig rouwde

Waardig en indrukwekkend. Met deze woorden vallen de plechtigheden samen te vatten van 23 juli 2014, de datum die door het kabinet was aangewezen als ‘dag van nationale rouw’. Een dag waarop het leven aanvankelijk ‘gewoon’ doorging en alleen vlaggen die halfstok hingen eraan herinnerden dat het geen dag als alle dagen was.

Tot het moment daar was, omstreeks kwart voor vier in de middag, dat op Eindhoven Airport twee vliegtuigen landden met aan boord respectievelijk 16 en 24 lijkkisten. Veertig lichamen van de inzittenden die waren omgekomen bij de vliegramp in Oekraïne, arriveerden eindelijk op Nederlandse bodem. De eerste veertig pas. Zes dagen nadat het toestel waarmee ze van Schiphol naar Maleisië hadden willen vliegen, boven het oosten van Oekraïne was neergehaald. Zo werden 298 inzittenden, onder wie 193 Nederlanders, slachtoffer van oorlogsgeweld, van een strijd die separatisten voeren om zich van Oekraïne af te scheiden.

In aanwezigheid van het koninklijk echtpaar, leden van het kabinet, andere hoogwaardigheidsbekleders uit binnen- en buitenland, maar op de eerste plaats van circa duizend nabestaanden, werden de kisten naar buiten gebracht. Om later in veertig lijkwagens te worden vervoerd naar Hilversum, waar forensisch onderzoek zal worden verricht. Er was een minuut stilte, om vier uur, in het hele land. Treinen werden stilgezet. In Eindhoven klonk kort daarna The Last Post. In Eindhoven, maar ook in de rest van Nederland (en andere landen), want tv-zenders brachten de gebeurtenissen met gepaste soberheid in beeld. Ze werden zo door enkele miljoenen Nederlanders, rechtstreeks of later, gevolgd. Naast de duizenden die zich bij de luchthaven of langs wegen hadden verzameld.

De plechtigheden waren deel van een logistieke operatie die in korte tijd moest worden georganiseerd, maar waarvan de uitvoering, voor zover waarneembaar, vlekkeloos verliep. De organisatoren verdienen daarvoor grote waardering.

Het bleef een dag waarop het leven ‘gewoon’ doorging. Terrasjes stroomden vol, op de stranden was het druk, theaters en bioscopen vertoonden hun voorstellingen, voetbalwedstrijden gingen door. En er waren herdenkingsdiensten, particuliere initiatieven op deze van overheidswege uitgeroepen dag van nationale rouw.

Zo kon ieder zijns weegs gaan. Het rouwbetoon werd niet opgelegd. Wie publiekelijk wenste te rouwen, erbij wilde zijn of thuis de gebeurtenissen wilde volgen, had die gelegenheid. Wie verkoos de dag anders door te brengen, kon dat eveneens. Zoals dat hoort in een vrij land, dat op 23 juli 2014 toonde dat elk mensenleven telt.