Veel Syriërs wachten op de oversteek naar Europa

In de zomer steken altijd meer mensen de Middellandse Zee over. Nederland verwacht veel asielaanvragen.

Het aantal asielzoekers is sterk gestegen de afgelopen maanden. Er kwamen de eerste helft van dit jaar ruim 12.000 asielzoekers naar Nederland, een verdubbeling ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Het is zelfs het hoogste aantal sinds de eerste helft van 2001, blijkt uit cijfers van het CBS.

1 Waar komen de asielzoekers vandaan?

Vooral uit Syrië en Eritrea. Met 3.700 en 3.500 asielzoekers vertegenwoordigen deze landen 58 procent van het totaal aantal mensen dat de eerste helft van dit jaar zijn toevlucht zocht in Nederland. In eerdere jaren kwamen de meeste asielzoekers uit Somalië, Irak en Afghanistan. Daarbij speelt naast de situatie in het land van herkomst ook beleid een rol: in het geval van Irak en Somalië gold toen tijdelijk een ruimere bescherming.

2 Is er iets veranderd in de situatie in Eritrea?

Niet echt. In Eritrea is al jaren sprake van een totalitair regime, schreef staatssecretaris Teeven (Justitie, VVD) in mei aan de Tweede Kamer in reactie op de sterke toestroom van Eritrese asielzoekers. Het land kent persvrijheid, politieke vrijheid noch godsdienstvrijheid. De autoriteiten straffen vaak zonder vorm van proces en in gevangenissen vinden mensenrechtenschendingen zoals martelingen plaats.

Asielzoekers gingen eerder vooral naar Zweden en Duitsland. In april en mei van dit jaar kwamen er onverwacht grote aantallen naar Nederland, waarschijnlijk door tussenkomst van mensensmokkelaars. Naar aanleiding hiervan heeft het ministerie van Veiligheid en Justitie in mei een aantal maatregelen aangekondigd, vooral bestaand uit een meer rigoureuze aanpak van smokkel. In juni kwamen vervolgens nog maar 200 Eritreeërs naar Nederland. In diezelfde maand kwamen er 900 vluchtelingen uit Syrië naar Nederland.

3 Zullen uit Syrië niet alleen maar meer mensen komen?

Waarschijnlijk wel. In de zomer steken er altijd meer mensen de Middellandse Zee over dan in de winter. Daarom zijn er in het najaar altijd meer asielzoekers in Nederland dan in het voorjaar. En de Europese organisatie voor grensbewaking, Frontex, had al eerder dit jaar gezegd dat er relatief veel mensen uit Syrië in kuststreken wachten op een gelegenheid om de oversteek te maken. Bovendien is er in Eritrea niets veranderd, en staat niet vast dat de mensensmokkelaars zich blijvend laten afschrikken door de maatregelen.

4 De afgelopen jaren zijn veel opvangplaatsen gesloten. Waar moeten deze mensen blijven?

Dat is niet eenvoudig. Al sinds eind vorig jaar, toen het aantal Syrische vluchtelingen begon op te lopen, moest het COA op zoek naar opvangplaatsen. Omdat er begin dit jaar onverwacht veel meer asielzoekers kwamen, zijn er mensen ondergebracht op locaties als pas gesloten gevangenissen en hotelboten. Het COA zei gisteren dat er binnen drie weken tentenpaviljoens moeten komen, als de toestroom zo hoog blijft als nu.