‘Niemand gaat investeren in een oorlogsgebied’

Mixed Europe and Russia flag, three dimensional render, illustration Foto iStock

Terwijl zijn moeder en broer in zijn geboortestadstad Loegansk in Oost-Oekraïense in een kelder “schuilen voor de dagelijkse bombardementen van het Oekraïense leger”, wordt in Brussel gesproken over eventuele handelssancties tegen Rusland.

Voor Alec Zjyrov (50) staat daarmee nogal wat op het spel. Zjyrov is namelijk ook oprichter en bestuurder van Rusnet, een adviesbureau in Bilthoven dat bedrijven uit Nederland en Oost-Europa aan elkaar koppelt. Hij zette het op met zijn vrouw Natalia Zjyrova, die in 2002 omkwam bij de gijzeling in het Dubrovka-theater in Moskou. Vandaag heeft Zjyrov vertegenwoordigers van twee grote leveranciers van industriële goederen uit Oost-Oekraïne op bezoek. Die hopen op nieuwe contracten. “Een wanhoopsactie.”

1. Wat merken Russische en Oekraïense bedrijven van de oplopende spanningen?

“Het begint vooral voor Oekraïense bedrijven heel erg moeilijk te worden. Ik ben zelf net terug uit Kiev. Daar vertelde een bankier me dat de strijd tegen de pro-Russische separatisten de staat ruim 100 miljoen euro per maand kost. Ondertussen krimpt de Oekraïense economie steeds verder. De afgelopen twee maanden nog met 7 procent. De buitenlandse handel is met 20 procent teruggelopen, de import met 25 procent.”

2. Wat betekent dat voor de handel met Nederland?

“Nederlandse bedrijven zijn steeds minder ontvankelijk om contracten te sluiten. Iedereen heeft een bepaald wantrouwen. Dat is ook niet gek. Niemand gaat investeren in een oorlogsgebied, omdat niemand weet wat er morgen gebeurt. Iedereen zegt tegen me dat ik niet pessimistisch moet worden, maar het wordt volgens mij alleen maar erger. Zeker na de ramp van vorige week. Nederlanders hebben absoluut het recht om kwaad te zijn, ik hoop alleen dat ze wel nuchter blijven nadenken.”

3. Vindt u het terecht dat de Nederlandse bevolking oproept tot sancties tegen Rusland?

“Dat vind ik een zeer moeilijke vraag. Ik ben zonder twijfel voor hardere sancties tegen Rusland en president Poetin, maar dit is geen eenzijdig conflict. Beide partijen zijn schuldig. Wat mij betreft maakt het niet uit of pro-Westerse Oekraïeners of pro-Russische Oekraïeners het vliegtuig hebben neergeschoten. Het waren Oekraïeners. Het is de Oekraïense president Poroshenko die deze burgeroorlog heeft laten escaleren. Als er alleen sancties richting Rusland komen, vrees ik voor verdere escalatie.”

4. Ook tegen Oekraïne moeten sancties worden genomen?

“Ja, maar dat is voor Westerse politici onmogelijk. Voor hen is Poetin de slechterik en Poroshenko de goede. Terwijl hij net zo slecht is als [oud-president, red.] Janoekovitsj. Ook Oekraïne moet worden wakkergeschud en gedwongen te stoppen met deze militaire acties. Loegansk was het meest ontwikkelde industriële gebied en dat wordt nu platgebombardeerd. Ondertussen staat het bankensysteem op knappen, worden handelsrelaties bevroren. Wie gaat opdraaien voor die kosten? Het IMF?”

5. Wat voor gevolgen heeft dit voor uw eigen bedrijf?

“Zoals ik al zei, niemand weet wat er gaat gebeuren. Ik bel mijn moeder en broer elk uur om te kijken hoe het met ze gaat. Op YouTube is een kaart waarop te zien is welke plekken zijn gebombardeerd. Die check ik continu. Met alles wat er nu speelt, is werken en het verdienen van centjes even niet mijn prioriteit.”

“Vertegenwoordigers van multinationals als Shell en Gasunie met wie ik in het verleden heb gewerkt, hebben mij allemaal berichten gestuurd om hun medeleven te betuigen. Iedereen ziet dat het de verkeerde kant op gaat.”

6. En de Oekraïense delegatie die hier nu is om contracten te sluiten?

“Wat zal ik zeggen? Het is een wanhoopsactie. Ze willen mensen ervan overtuigen dat de situatie minder erg is dan hij daadwerkelijk is. Maar ik heb de reacties hier gezien. Er is nu gewoon geen draagvlak voor nieuwe, zakelijke relaties. Om eerlijk te zijn denk ik dat ze teleurgesteld naar huis terugvliegen.”