Gedood en overboord gezet

Dramatische overtocht op overvol schip eist zeker honderd, mogelijk 180 levens.

De boot waarop de bootvluchtelingen zaten is naar Malta gesleept. Reddingswerkers halen de lijken van boord van mensen die benedendeks zijn gestikt. Een Deense tanker had op zee de overlevende bootvluchtelingen opgepikt. Foto AFP

Dat er een vreselijk verhaal hing rond de volgepakte boot die Italiaanse patrouilles vrijdagavond hadden ontdekt, was al duidelijk toen in het vooronder 29 lijken waren gevonden. Maar nu geredde opvarenden met hulpverleners hebben gesproken, blijkt het drama aan boord nog veel groter te zijn geweest. Tientallen mensen zijn doodgestoken, doodgeslagen of willens en wetens in zee gegooid.

Zeker zestig andere opvarenden zouden op die manier zijn vermoord, en volgens sommige schattingen zijn in totaal 180 mensen omgekomen. De politie in de Siciliaanse havenstad Messina heeft gisteren vijf mensen gearresteerd op verdenking van meervoudige moord.

Overlevenden hebben verteld dat ze met ongeveer 750 mannen, vrouwen en kinderen op een meer dan volgepakte boot waren vertrokken uit Libië. Een plaats aan dek kostte omgerekend tussen de 700 en 1400 euro, wie benedendeks meeging betaalde tussen de 150 en 370 euro.

Onderweg braken rellen uit omdat het benedendeks bloedheet was en er een gebrek aan zuurstof was. Mensen die naar boven probeerden te komen, werden neergestoken of geslagen en in zee gegooid door de vijf aangehouden verdachten: twee Marokkanen, een Syriër, een Palestijn en een Saoediër.

Op de boot zat ook een Syrisch echtpaar dat machteloos had moeten toekijken hoe hun zoontje van een jaar oud in zee viel en verdronk. Zij vertelden tegen een verslaggever van de krant Repubblica: „Velen van degenen die benedendeks zaten, allemaal zwarten, zijn neergestoken, vermoord door andere zwarten die hen niet aan dek wilden laten komen omdat er geen plaats meer was: elke centimeter van die boot was in beslag genomen door ons, die als beesten op elkaar waren gestapeld, de een boven op de ander, met heel veel kinderen.”

Tijdens de overtocht werd de ruimte benedendeks afgesloten. In het politierapport staat wat de gevolgen daarvan waren: „De trap werd weggehaald en de deur werd van buitenaf gesloten, waarmee de enige luchttoevoer werd weggenomen. Binnen een paar minuten was de hitte onverdraaglijk en de lucht verstikkend wegens de uitlaatgassen van de motor.”

Vrijdagavond was de volgepakte boot gesignaleerd en werd een Deense tanker gewaarschuwd. Die zou de vluchtelingen oppikken. Op een filmpje dat door een overlevende is gemaakt en door de politie is vrijgegeven, zien we hoe tientallen mensen in zee sprongen of terecht kwamen toen de tanker langzaam dichterbij kwam. Ook daarbij is een, niet precies vastgesteld, aantal mensen verdronken.

In totaal hebben 569 mensen het er levend van af gebracht – een man overleed aan koolmonoxidevergiftiging i het ziekenhuis. De meeste vluchtelingen op deze boot kwamen uit Syrië, Pakistan, Nigeria of Ghana.

De politie in Messina onderzoekt nog wat de relatie van de vijf verdachten van moord is met de drie Tunesiërs die al meteen waren aangehouden op beschuldiging van mensensmokkel.

Dagelijks komen er honderden, soms duizenden bootvluchtelingen in Italië aan. Dit land patrouilleert sinds vorig najaar om grote rampen met bootvluchtelingen te voorkomen. Dat is paradoxaal genoeg voor de mensensmokkelaars een stimulans geweest om het aantal overtochten te verhogen. De opvangcentra in Sicilië puilen uit, en ook veel andere centra in Italië zitten overvol.

Ook bij andere overtochten vallen regelmatig doden. Voor vandaag is in Pozzallo, een havenstad in het zuiden van Sicilië waar veel bootvluchtelingen aan land worden gebracht, een dag van rouw afgekondigd. Vanmiddag zouden daar 48 migranten worden begraven die eerder zijn omgekomen.