Belgisch kabinet in de maak met premier Peeters

De Belgische formatie lijkt uit het slop. Een nieuwe coalitie tekent zich af met een bescheiden Waalse deelname.

De Belgische premier in spé Kris Peeters (rechts) met formateurCharles Michel na hun bezoek aan de koning. Foto AFP

De Belgische politiek gaat het eigen wereldrecord kabinet formeren dat stond op 532 dagen bij lange na niet verbeteren. Een onverwachte doorbraak in de onderhandelingen heeft ertoe geleid dat de Belgen die op 25 mei naar stembus gingen, binnen afzienbare tijd een nieuw kabinet krijgen. Dit wordt waarschijnlijk geleid door de Vlaamse christen-democraat Kris Peeters. Hij is nu nog minister-president van Vlaanderen.

Peeters zal dan de in december 2011 aangetreden Franstalige socialist Elio Di Rupo opvolgen. In de coalitie die nu in de maak is bestaande uit christen-democraten, liberalen en de Vlaams-nationalistische NVA is geen plaats voor de sociaal-democraten.

Koning Filip heeft Peeters gisteren met de Waalse liberaal Charles Michel aangewezen als formateur. Zij gaan werken aan wat in België een ‘Zweedse coalitie’ wordt genoemd. De aanduiding verwijst naar de Zweedse vlag bestaande uit de kleuren geel, en een blauw kruis: de symbolen van de Vlaams-nationalisten, liberalen en christen-democraten.

Maar in België wordt door critici ook wel gesproken over een „kamikazekabinet” omdat in de nieuwe federale regering met de Waalse liberalen als enige deelnemende partij, slechts een kwart van de Franstalige kiezers zal zijn vertegenwoordigd. Dit is niet verboden, maar de vraag is wel hoe de overige Franstalige partijen zich zullen opstellen en of de tegenstellingen tussen Walen en Vlamingen niet zullen worden verscherpt. Franstalige socialisten lieten eerder al weten dat het voortbestaan van België in gevaar komt bij een Zweedse coalitie.

De puzzelstukken vielen gisteren in het politiek ingewikkelde land in elkaar, toen er overeenstemming kwam over de vorming van een Vlaamse deelregering. De rechtse Vlaams-nationalistische N-VA, grote winnaar bij de gewestelijke verkiezingen, levert de minister-president. Dat wordt niet partijleider (en Antwerpens burgemeester) Bart De Wever, maar partijprominent Geert Bourgeois.

Behalve christen-democraten doen ook de liberalen mee aan de Vlaamse deelregering. Voor de liberalen was dit een voorwaarde ook aan de nationale regering deel te nemen.

In het Franstalige deel van België is al eerder een regering gevormd. Dit kabinet wordt geleid door de socialist Paul Magnette.

Met het uitsluiten van de socialisten op nationaal niveau gaat een wens in vervulling van N-VA-leider Bart De Wever, die de Franstalige Parti Socialiste (PS) als de grootste hindernis zag bij het doorvoeren van de door hem gewenste sociaal-economische hervormingen. Volgens waarnemers heeft de PS zichzelf buitenspel gezet door snel na de verkiezingen een Waalse en Brusselse deelregering te vormen met uitsluiting van de liberalen.

Bart de Wever van de Vlaamse nationalisten heeft ook iets moeten inleveren: zijn separatistische verlangens (een onafhankelijke republiek Vlaanderen) staan in de ijskast.

Opvallend bij de thans verwachte uitkomst van de Belgische kabinetsformatie is dat de ‘verliezer’ van de verkiezingen, het christen-democratische CD&V, het premierschap van de federale regering lijkt binnen te slepen. Peeters, nu nog aanvoerder van de Vlaamse regering noemde een overgang naar het nationale niveau eerder een degradatie. In de Belgische staatsstructuur krijgen de gewesten steeds meer autonomie.

„Het land wordt straks geleid door een verliezende minister-president die het premierschap naar eigen zeggen als een degradatie beschouwt. Het is dat dit België is, want elders krijg je dit soort kromme logica niet verkocht”, aldus een commentator in de Vlaamse krant Het Laatste Nieuws.