Is dit de toekomst van Malaysia Airlines?

Malaysia Airlines planes sit on the tarmac at Kuala Lumpur International Airport July 21, 2014. U.S. Secretary of State John Kerry laid out what he called overwhelming evidence of Russian complicity in the shooting down of Malaysia Airlines flight MH17 as international horror deepened over the fate of the victims' remains. REUTERS/Edgar Su (MALAYSIA - Tags: TRANSPORT DISASTER)

Al jaren daalt de koers van Malaysia Airlines, en de afgelopen drie jaar boekte het bedrijf verlies. Sinds de vliegramp in Oekraïne daalde het aandeel in de luchtvaartmaatschappij zelfs 13 procent. Een faillissement wordt overwogen, volgens persbureau Bloomberg. Deze week presenteert het bedrijf plannen om weer winstgevend te worden.

De problemen van Malaysia Airlines lijken opvallend veel op wat Pan Am overkwam, dat failliet ging na twee aanslagen op hun vliegtuigen. Dit soort rampen leidt altijd tot dalende koersen, zelfs als de aanslag wordt voorkomen. Welke gevolgen hadden (bijna-)aanslagen in het verleden voor luchtvaartmaatschappijen? Drie voorbeelden.

1. Lockerbie (1988)

Op 5 september 1986 wordt een Pan Am-vliegtuig in Pakistan gekaapt nog voordat het is opgestegen. Voordat de vier Palestijnse terroristen worden overmeesterd, hebben ze twintig inzittenden gedood.

Twee jaar later: 21 december 1988. Een Pan Am-toestel op weg naar New York ontploft boven het Schotse Lockerbie door een semtexbom in het bagageruim. Gevolg: 270 doden.

Weer drie jaar later: Pan Am is failliet.

Daar droegen de aanslagen zeker aan bij. Maar de problemen voor Pan Am begonnen al eerder, bij de privatisering van de Amerikaanse luchtvaartsector in 1978. Na een paar jaar op de vrije markt dreigde een bankroet. Toen weer een paar jaar later de aanslagen volgden, verloren passagiers hun vertrouwen in Pan Am.

Waarom had het bedrijf de bom in de bagage niet op tijd gevonden? Miljoenenclaims werden ingediend. De hoge olieprijzen tijdens de Golfoorlog deden de rest.

2. Twin Towers (2001)

Direct na de aanslagen van 11 september 2001 zakten de beurzen in. De AEX daalde met maar liefst 7 procent. De New York Stock Exchange was nog niet geopend, en bleef ook een aantal dagen gesloten. Na de heropening op 17 september zakte de index weg: ruim 7 procent omlaag.

De prijzen van goud en olie - investeringen die door beleggers traditiegetrouw als veilig worden gezien - schoten omhoog. Vijf dagen later bereikte de Dow Jones Index een dieptepunt, toen de index 11 procent lager stond dan voor ‘9/11’. Toch herstelden de beurzen zich snel: binnen een maand waren ze terug op hun oude niveau.

Hoe anders was het voor American Airlines, waarvan twee toestellen waren gekaapt. De koers halveerde bijna. Het zou tot 2006 duren voor het oude niveau weer werd bereikt.

In de maanden na de aanslagen krabbelden de maatschappijen weer op, maar volgens International Air Transport Association (IATA) kostte het drie jaar om de hoeveelheid passagiers en inkomsten weer terug te krijgen op het niveau van 2000.

3. Northwest Airlines vlucht 273 (2009)

Op Eerste Kerstdag 2009 werd Nederlander Jasper Schuringa een held. Aan boord van vlucht 273 van Northwest Airlines - onderweg van Amsterdam naar Detroit - overmeesterde hij een passagier die een bom wilde laten ontploffen. Was de aanslag gelukt, dan hadden de 290 inzittenden het waarschijnlijk niet overleefd.

Toen de beurzen na de feestdagen weer open gingen, daalde het aandeel Delta Airlines - de moedermaatschappij van Northwest - met ruim 4 procent. Ook American Airlines kreeg een klap: ruim 3 procent minder. Lang duurde het verlies niet. Aan het begin van het nieuwe jaar was het niveau van voor de verijdelde aanslag alweer bereikt.

Ook MH370 veroorzaakte verliezen

Nadat eerder dit jaar een vlucht van Malaysia Airlines verdween - nog steeds is niet bekend wat er toen gebeurde - begonnen passagiers de luchtvaartmaatschappij te mijden, vooral in China. Het bedrijf boekte in het eerste kwartaal van dit jaar een verlies van 443 miljoen ringgit (103 miljoen euro), tegenover 279 miljoen ringgit (65 miljoen euro) een jaar eerder. De koersen daalden – vooral toen half mei ook al geruchten rondgingen over een mogelijk faillissement.

De afgelopen weken begonnen passagiers langzaam terug te komen, zei topman Ahmad Jauhari Yahya. Maar dat was voor de vliegramp van donderdag.