Wat beweren de Russen over de toedracht?

Gisteren heeft de Russische regering voor het eerst een concrete eigen versie gepresenteerd. Zij het dat haar versie, anders dan de Amerikaanse en Oekraïense, vooral veel vragen opwerpt en tendeert naar suggestieve antwoorden. Het enige dat Moskou uitsluit is dat de raketinstallatie van het type Boek, waarmee de Boeing 777 zou kunnen zijn neergeschoten, van Rusland was.

Op een briefing schetsten luitenant-generaal Andrej Kartopolov van de generale staf en ranggenoot Igor Makoesjev van de luchtmacht een Russische versie met twee hoofdvarianten en subvragen. Beide varianten wijzen vragenderwijs in de richting van de Oekraïense autoriteiten.

Uit satellietbeelden, verzameld door het Russische radarcentrum bij Rostov a/d Don, blijkt volgens Kartopolov dat donderdag 17 juli in het gebied drie mobiele Boek/M1-raketinstallaties waren geplaatst: een ten noordwesten van Loegansk en twee ten oosten van Donetsk. Beide steden zijn in handen van de pro-Russische rebellen, het omliggende gebied wordt fel betwist. Of een Boek/M1-installatie een raket heeft afgevuurd, zei hij er niet bij. Kartopolov ging evenmin expliciet in op de vraag wie de controle had over die raketinstallaties. Hij suggereerde: Oekraïeners. Kartopolov stelde wel de vraag waarom ze zo dicht bij de gevechtshaarden waren geplaatst.

De tweede hoofdvariant spitst zich toe op de rol van de Oekraïense luchtmacht. Luitenant-generaal Makoesjev opperde dat de ramp te maken heeft met een Oekraïens gevechtsvliegtuig van het type Soechoi-25. Volgens Makoesjev is om 17.21 uur Moskouse tijd (15.21 in Nederland en 16.21 in Oekraïne) een ‘object’ in de buurt van de Boeing waargenomen dat een Soe-25 zou kunnen zijn. Een Soe-25 heeft raketten aan boord, voegde hij er aan toe. Het tegenargument dat een Soe-25 over het algemeen niet hoger vliegt dan 5.000 meter en dat zijn maximale ‘plafond’ ophoudt bij 7.000 meter, wees Makoesjev van de hand. Een Soe-25 kan korte tijd wel op tien kilometer opereren, zei hij. Vlucht MH17 vloog op tien kilometer hoogte.

Secretaris Andrej Paroeby van de Oekraïense Nationale Veiligheids- en Verdedigingsraad ontkende dat er Oekraïense vliegtuigen in het luchtruim bij Torez waren. Maar het Russische tv-journaal Vremja liet gisteravond telefonisch een ooggetuige op de grond aan het woord: een vrouw met de voornaam Tatjana verklaarde dat ze liefst twee vliegtuigen in de buurt van de Boeing had gezien.

In het verlengde van de versie dat er een ‘object’ gelijkend op een Soe-25 in de buurt had gevlogen, opperden de militairen op Defensie nog een subvariant. Tussen 17.06 en 17.21 zou volgens Kartopolov in het zuidoosten van Oekraine „echt een Amerikaans kosmisch apparaat hebben gevlogen”. Dat „experimentele apparaat is bedoeld om raketten van verschillende afstanden op te sporen”.

Tot slot stelden de Russische functionarissen weer de vraag waarom uitgerekend het Maleisische vliegtuig iets afweek van het vliegplan. En wel op verzoek van de Oekraïense luchtverkeersleiding. Niet veel eerder waren er ook twee andere Boeings voor burgervluchten via de Donbass overgevlogen.