Column

Is de bulldozer goed nieuws voor KPN?

Jan Kees de Jager is de zoveelste politicus (Eurlings naar KLM, Balkenende naar adviesbureau EY) die voor het grote geld het bedrijfsleven ingaat. Nee, Jan Kees de Jager is een ondernemer die na zes jaar (2007-2012) in de politiek de financiële topman van KPN wordt. „Ik houd de mogelijkheid open dat er een aanbod komt van van een interessant bedrijf”, zei De Jager in de editie van Forum, het blad van werkgeversorganisatie VNO-NCW, die vrijdag bij de abonnees werd bezorgd. Maandag meldde KPN diens nieuwe baan.

Als minister van Financiën (2010-2012) onderhandelde De Jager namens ‘financier/aandeelhouder’ Nederland in Brussel over nieuwe Europese leningen om een bankroet van Griekenland te voorkomen. Een van zijn argumenten: Nederland verdiende aan die reddingsacties nog geld ook. Hij was de man die zei: „I’m Dutch, so I can be blunt. Ik veroorloof me dan ook veel meer dan anderen.”

Het is de vraag wat deze ‘sympathieke bulldozer’ (een typering waarin hij zich zegt te kunnen vinden) zal betekenen voor de drie problemen waarmee KPN kampt. De instabiele aandeelhoudersbasis. De instabiele marktpositie. En de instabiele raad van bestuur. Is hij diplomaat genoeg?

De Jager wordt de derde financiële topman in drie jaar. Hij begint op een startsalaris van 625.000 euro (plus meerdere prestatiebeloningen), dat is 50.000 vast salaris meer dan zijn voorganger. Begin 2012 vertrok Carla Smits. Zij werd tijdelijk opgevolgd door het duo Eric Hageman en Steven van Schilfgaarde. In september 2012 werd Hageman officieel de nieuwe financiële chef. Hij vertrok in september vorig jaar om persoonlijke redenen die volgens de KPN-commissarissen echt niks met de interne gang van zaken te maken hadden. Weer nam Van Schilfgaarde tijdelijk de financiële positie over. Hij maakt op 1 november plaats voor De Jager.

Zo'n financiële duiventil roept vragen op. En onrust. Vragen en onrust die KPN niet kan gebruiken. De marktpositie is al jaren in de verdrukking, dat is instabiliteit nummer twee. De overname van kabelmaatschappij Ziggo door Liberty Global, de eigenaar van UPC, intensiveert de concurrentie. Liberty Global is bereid zijn samengevoegde dochters diep in de schulden te steken. De Jager heeft het geluk dat KPN zijn schulden kan reduceren dankzij de opbrengst van de verkoop van de Duitse werkmaatschappij E-Plus.

De derde instabiliteit is de aandeelhoudersbasis. De kans dat de Mexicaanse telefoonmaatschappij América Móvil na het mislukte bod van vorig jaar nog eens terug komt lijkt me nihil. De Mexicanen hebben hun Europese ‘uitvalsbasis’ gekregen door een meerderheidsbelang te kopen in Telekom Austria in Wenen.

In een gesprek met persbureau Reuters noemde Carlos Slim, de sterke man van América Móvil, het Oostenrijkse bedrijf een ‘strategisch bezit’, maar KPN is voor hem een belegging. Hij heeft echter één probleem: die belegging staat ‘onder water’. América Móvil heeft voor een deel van zijn aandelen meer dan 8 euro per stuk betaald. Op de beurs is de koers van KPN rond 2,40 euro.

Elke potentiële bieder en diens zakenbank weten echter dat die aandelen, dat is 25 procent van het KPN-aandelenkapitaal, te koop zijn. Verder bezitten twee grote hedgefondsen, Paulson & Co en Discovery Capital management, zeker zo’n 8,5 procent. Allemaal partijen die loeren op een bieder. De kans dat KPN opnieuw doelwit wordt van een overnamepoging lijkt me reëel. Dat sentiment kent De Jager natuurlijk ook. Zou dat de spanning en adrenaline geven die hij nu als partner in zijn oude internetbedrijf, als spreker en als coach van start-ups zo mist?