Hartkwaal? Laat dat wijntje staan!

Ieder glas gaat een beetje ten koste van de gezondheid van hart en vaten, ook bij matig drinken. Geheelonthouding is toch het gezondst.

Kort na elkaar verschijnen nu studies die vraagtekens plaatsen bij de positieve invloed van een beetje alcohol. Eén of twee glazen alcohol per dag zou geen kwaad kunnen, was altijd de gedachte. Sterker nog, volgens sommige onderzoeken zou bescheiden drinken zelfs beter zijn voor de gezondheid. Daarop zijn de adviezen van de Wereldgezondheidsorganisatie en de Gezondheidsraad gebaseerd: drink niet meer dan twee standaardglazen (mannen) of één standaardglas (vrouwen) per dag.

Maar in de British Medical Journal schreef een consortium van Europese onderzoekers vorige week dat minderen van alcohol altijd gunstig is voor hart- en bloedvaten. Dat geldt niet alleen bij mensen die te veel drinken, maar ook bij heel matige drinkers. „We zien hetzelfde gunstige effect in alle vakjes”, zegt Folkert Asselbergs, een van de auteurs en cardioloog bij het UMC Utrecht. Die uitkomst verraste de onderzoekers.

„In mijn spreekkamer heeft dit onderzoek wel wat veranderd”, zegt Asselbergs. „Waar ik vroeger dacht dat een of twee drankjes per dag niet veel uit zouden maken, adviseer ik patiënten nu echt helemaal te stoppen met drinken.”

Het onderzoeksteam betrok voor het eerst genetisch onderzoek bij hun analyse. Ze richtten zich daarbij op mensen met een variant van het gen voor alcoholdehydrogenase 1B, waardoor zij alcohol sneller afbreken. Daardoor gaan ze in de regel niet juist méér drinken, maar minder, omdat ze eerder last krijgen van bijverschijnselen. Gemiddeld dronken mensen met deze genvariant inderdaad 17 procent minder dan anderen. En: ze waren gezonder. Hun risico op hart- en vaatziekten was tien procent lager, en ze hadden gemiddeld een iets lagere bloeddruk en BMI.

Voorheen baseerden onderzoekers zich op langdurige bevolkingsonderzoeken. Maar daarin zit vaak een verborgen vertekening, zegt Asselbergs, waardoor het alleen maar lijkt alsof helemaal niets drinken minder gezond is. „Mensen die helemaal niets drinken hebben vaak toch iets anders, waardoor ze de drank laten staan. Echt gezonde mensen vind je daarom in de categorie die een of twee glazen per dag drinkt.”

Moet iemand zich nou zorgen maken als hij of zij een wijntje bij het eten neemt? „Mensen moeten zelf weten hoe zij leven, maar ik denk dat het relevant is voor mensen in de hoogrisico-groep. Wie onder behandeling is voor hartproblemen, heeft vaak ook overgewicht, suikerziekte of COPD. Alcohol is dan een risicofactor die je er makkelijk uit kunt halen.”

Elk glas telt, was eveneens de conclusie Zweedse onderzoekers vorige week in het Journal of the American College of Cardiology. Ieder biertje, wijntje of borreltje extra per dag verhoogt het risico op boezemfibrilleren met 8 procent. Ze rekenden dat uit op basis van een meta-analyse van eerdere onderzoeken. Boezemfibrilleren geeft een onregelmatige hartslag, waardoor stolsels in het bloed kunnen ontstaan, die als ze losschieten in de hersenen kunnen komen en een beroerte kunnen veroorzaken.

Zelf deden de Zweden ook onderzoek onder bijna 80.000 landgenoten. Ook daar vonden ze een verband tussen het aantal glazen sterke drank of wijn dat de deelnemers destijds dronken en het risico op boezemfibrilleren in de twaalf jaar erna.