Column

De wereld volgens Coen Verbraak

Coen Verbraak (journalist) inKijken in de ziel.

Een journalist interviewt journalisten over de journalistiek – en daar heeft een journalist weer een mening over. Bent u er nog? Ik zeg het maar meteen, zodat u weet dat ik naar de eerste aflevering van Kijken in de ziel – journalisten (NTR) heb gekeken met de subjectieve blik van een journalist.

Daar waren de geïnterviewden in deze zevende reeks zielbezichtigingen helder over: objectiviteit is een illusie. Tenminste, dat beklijfde van de gesprekken met twaalf „beeldbepalende” journalisten. In het opgeknipte en aaneengemonteerde eindproduct van interviewer en regisseur Coen Verbraak en montageman Gerald van Leipsig bleven de oneliners hangen die objectiviteit relativeerden. Of nee: vooral de conclusies die Verbraak trok, en liet bevestigen.

„Dus de richting waarin je kijkt is al een keuze?” vroeg hij adjunct-hoofdredacteur van NRC Handelsblad Marike Stellinga. Zij: „Ja. Absoluut.” Aan RTL Nieuws-journalist Frits Wester: „Je staat er heel nadrukkelijk als privépersoon? Ook?” Die: „Ja, natuurlijk!” En de oorlogsreportages van Arnold Karskens waren, zo wierp Verbraak op, „de wereld volgens Arnold Karskens?” Die, scherp: „Ja, of volgens Coen Verbraak.”

Deze aflevering was nog vooral warmdraaien: de dramatis personae werden geïntroduceerd en lijnen werden uitgezet. Het ging over de vraag wat een journalist is en over de regels van het vak. Af en toe leek zichtbaar dat deze serie misschien ook wel een kijkje in de ziel biedt van journalist Verbraak zelf. Hoe hij zich door de kakofonie van de diverse beroepsopvattingen heen monteert, lijkt in elk geval veelzeggender dan voorheen.

Verbraak vroeg zich af wat die subjectievelingen toch dreef. Een hoger doel? Champagne, als na succesvolle campagnejournalistiek Johan Cruijff in het zadel was geholpen bij Ajax? Dat fragment was intrigerend, met name door de montage. Johan Derksen (VI) zegt dan: „Wanneer je een conflict hebt en De Telegraaf, AD en VI zijn tegen je: al heb je gelijk, wegwezen.”

Verbraak: „Is dat niet ontzettend griezelig?”

Derksen: „Ja, dat is heel griezelig.”

En knip. Weer naar Wester, die fulmineert tegen pro-Cruijff-journalisten die Van Gaal „een lesje leren” (dixit Verbraak!). Waarna Clairy Polak de dagafsluiting mag doen: „Als je vanuit een eigen mening journalistiek bedrijft, ben je geen journalistiek aan het bedrijven, maar politiek.”

In zo’n montage klinken correcte opvattingen door, die ook wat nerveus maken. Wordt dit niet te veel de wereld volgens Verbraak? Ik hoop in elk geval op scherpe gesprekken over journalistieke ethiek en publieke opinie – brandend actuele onderwerpen. Er stak gisteravond groot Twitterprotest op toen een EenVandaag-reporter in de spullen van MH17-slachtoffers had gerommeld. De redactie betuigde subiet spijt. Want wanneer je Twitter tegen je hebt: wegwezen.

Is dat dan ook griezelig? Of toch ook goed?