‘Complexe’ operatie Israël loopt helemaal niet zo gesmeerd

27 Israëlische soldaten zijn gedood bij de acties in Gaza, één van hen bleef achter bij Hamas.

Een Gazaan bekijkt schade in het Al Aqsa-ziekenhuis dat gisteren is geraakt. Er zouden vier doden zijn. Foto AFP

Het aantal Israëlische doden staat op 29, van wie 27 militairen. Dat lijkt weinig, vergeleken met de 550 Palestijnse levens die het Israëlische offensief in de Gazastrook de afgelopen twee weken eiste. Maar voor Israëlische begrippen is het veel. Het is meer dan tijdens de vorige twee offensieven tegen Gaza, in 2008 en in 2014, bij elkaar.

„Een militaire campagne is een complexe zaak en kent moeilijke momenten”, sprak de Israëlische premier Netanyahu gistermiddag. De legerprestaties noemde hij echter buitengewoon. „Ik ben onder de indruk van de operatie tegen de tunnels; we bereiken meer dan verwacht.”

Een belangrijk doel van het grondoffensief dat Israël donderdag lanceerde, nadat het de Gazastrook tien dagen lang had gebombardeerd vanuit de lucht en de zee, was volgens de premier het vernietigen van de tunnels die Hamas had aangelegd om Israël mee binnen te dringen. Een goed deel van die tunnels, 23 stuks, zou al zijn gesloopt. Maar verloopt de legeroperatie echt wel zo gesmeerd?

Gisteren werden drie soldaten gedood door een antitankraket van Hamas na een geslaagde infiltratie in Israël. Vier anderen kwamen om tijdens vuurgevechten. Met name zondag leek het alsof Israël blunderde. Niet alleen omdat die dag dertien soldaten sneuvelden – het hoogste aantal sinds de Tweede Libanonoorlog (2006). Eén van die gedode soldaten bleef achter bij Hamas. Verder vielen er tientallen Palestijnse burgerdoden, onder wie zeker zeventien kinderen, nadat Israël de dichtbevolkte woonwijk Shejaia was binnengegaan.

Volgens een zegsman van het Israëlische leger ging het de wijk in omdat Hamas hier sterk vertegenwoordigd is. Zo’n 8 procent van de 2.000 raketten die de laatste weken op Israël zijn afgeschoten, zou van hier zijn afgevuurd. Bovendien zouden hier tunnels beginnen die in Israël uitkomen.

Maar Shejaia zat natuurlijk vol Hamasstrijders, die het sterk verstedelijkte gebied veel beter kennen. Zij hadden granaatwerpers, antitankraketten en machinegeweren. Bovendien zat Shejaia vol Palestijnse burgers, en dit was mogelijk een verrassing voor het leger. „We hadden burgers gewaarschuwd dat ze daar weg moesten, en we hadden gehoopt dat ze waren vertrokken”, aldus de legerwoordvoerder.

Behalve troepen verloor Israël met zijn optreden ook internationaal krediet. De Amerikanen zeggen dagelijks dat Israël het recht heeft zichzelf te verdedigen, maar zondag werd de minister van Buitenlandse Zaken betrapt op een sarcastische uitspraak over Israëls „geweldige precisieaanvallen”. President Obama is steeds bezorgder over Palestijnse burgerslachtoffers. Gisteren is een ziekenhuis geraakt.

Verlies geloofwaardigheid

Ook in eigen land riskeert de Israëlische regering geloofwaardigheid te verliezen. De populaire krant Yediot Ahronoth schreef gisteren: „Kabinetsleden weten het uit ervaring: dat de euforie van zaterdag en de angst van zondag samen morgen woede creëren. Dit gebeurde ook tijdens de Tweede Libanonoorlog en tijdens de vorige twee operaties tegen Gaza.”

Bijkomend nadeel, vanuit Israëlisch perspectief, is dat Hamas door zijn verzet tegen de operatie weer meer gewaardeerd wordt, in Palestina en daarbuiten. Hamas verloor de laatste jaren bondgenoten in Iran, Syrië en Egypte. In de ogen van de Palestijnse bevolking had Hamas afgedaan omdat het sinds zijn machtsgreep in Gaza in 2007 zijn wortels in het gewapende verzet leek te verloochenen en het Gaza bovendien belabberd bestuurde. Nu komt Hamas weer op voor Palestina.

Die paar zeges op het slagveld heeft Hamas ook nodig om in te stemmen met een staakt-het-vuren, dat in Egypte, Turkije en Qatar wordt voorgekookt. Hamas is zeker bereid tot een wapenstilstand, maar het wil die wel als overwinning kunnen verkopen. Israël bereidt zijn bevolking intussen al voor op een einde aan de strijd. De minister van Defensie zei gisteren dat het nog „twee à drie dagen” zou duren voor het vernietigen van de tunnels voorbij zal zijn.