Westerse leiders zetten Poetin verder onder druk met ultimatum

Ook internationaal groeit de woede over de behandeling van de lichamen van de inzittenden van vlucht MH17.

De grote westerse landen hebben de Russische president Poetin dit weekeinde een ultimatum gesteld: hij kan nieuwe sancties verwachten, als niet voor morgen duidelijk is dat hij zich inspant om de berging mogelijk te maken van de slachtoffers van vlucht MH17. Ook mogen internationale onderzoekers op de plaats van de ramp niet meer gehinderd worden.

Na dagen van koortsachtige diplomatie en telefoontjes tussen staatshoofden en regeringsleiders is Poetin verder onder druk komen te staan. De harde uitlatingen weerspiegelen de groeiende woede in de westerse publieke opinie over het drama. „Rusland dreigt een pariastaat te worden”, waarschuwde de nieuwe Britse minister van Buitenlandse Zaken, Philip Hammond, gisteren.

Premier Cameron schreef in The Sunday Times een fel artikel onder de kop: ‘Dit is een gruweldaad van Russische makelij’. „We moeten van dit moment van woede een moment van actie maken”, schreef hij. Hij pleitte voor een krachtig gezamenlijk optreden van de Europese Unie.

Cameron, de Duitse bondskanselier Merkel en de Franse president Hollande werden het er gisteren over eens dat Poetin de separatisten moet dwingen om bergingswerkers en internationale onderzoekers onmiddellijk toegang te geven tot de rampplek. Morgen komen de ministers van Buitenlandse Zaken van de EU bijeen om over nieuwe sancties te spreken. De Verenigde Staten sporen de Europese landen al langer aan om de strafmaatregelen tegen Rusland te verscherpen.

De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties stemt mogelijk vandaag nog over een resolutie waarin voor internationale onderzoekers toegang wordt geëist tot de plaats van de ramp. Over de precieze tekst wordt nog onderhandeld: Rusland, dat een veto in de raad heeft, zei bezorgd te zijn dat de formulering niet neutraal zou zijn.

Een resolutie van de Veiligheidsraad is dwingend onder internationaal recht. Minister Timmermans van Buitenlandse Zaken is vandaag in New York voor overleg met leden van de raad. Premier Abbott van Australië, dat zeker 27 burgers heeft verloren bij de ramp, liet zich afgelopen dagen in harde woorden uit over Rusland. Australië heeft een zetel in de Veiligheidsraad en premier Abbott waarschuwde dat zijn land het heel hoog zou opnemen als Rusland zijn veto over de resolutie uitspreekt. Hij hekelde de manier waarop de pro-Russische separatisten, die het vliegtuig volgens hem „vrijwel zeker” hebben neergehaald, afgelopen dagen op de rampplek hun gang hebben kunnen gaan. „Dat is een beetje alsof je misdadigers de controle geeft over de plaats delict.”

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Kerry zei gisteren dat voor Rusland nu „het moment van de waarheid is aangebroken”. Hij zette in verschillende televisieprogramma’s puntsgewijs uiteen waarom de VS geloven dat de separatisten schuldig zijn aan de ramp. Informatie van Amerikaanse inlichtingendiensten en uitingen van de rebellen in sociale media zouden er duidelijk op wijzen dat het vliegtuig door de rebellen is neergeschoten. Geluidsopnamen van gesprekken tussen rebellen zouden in dezelfde richting wijzen.

Ook noemde Kerry het „vrij duidelijk” dat ze het luchtafweersysteem van Rusland hadden gekregen. „Rusland steunt deze separatisten. Rusland bewapent deze separatisten. Rusland traint deze separatisten. En Rusland heeft nog niet de noodzakelijke dingen gedaan om ze onder controle te krijgen. Dit is het moment van de waarheid voor Rusland.” Kerry zei te hopen dat de ramp de Europese landen wakker schudt die terughoudend staan tegenover sancties tegen Rusland.