Nederlandse experts aan ’t werk

In de stad Charkov wachten experts op de twee treinen met stoffelijke resten. Nederland wil identificatie in eigen land laten geschieden. Het is nog onduidelijk of dat ook gaat gebeuren.

Een separatist poseert voor een foto bij de plaats van ramp, Grabovo. Hier en daar zijnbloemen neergelegd. Bewoners van het stadje hielden gisteren eenherdenkingsdienst. Foto’s AFP, Reuters, Pierre Crom

De Oost-Oekraïense stad Charkov bereidde zich vanochtend voor op de mogelijke komst van twee koeltreinen met de stoffelijke resten van de passagiers van het neergeschoten vliegtuig.

Bij de grote hotels van de stad reden de terreinwagens van de verschillende buitenlandse organisaties af en aan. Een woordvoerder van het plaatselijke bestuur meldde dat in de hele stad hotelkamers zijn gereserveerd voor de mogelijke komst van familieleden van de slachtoffers. Inwoners van Charkov melden zich als vrijwilligers om te vertalen voor de buitenlanders.

Eerder vanochtend was een tweede koeltrein vertrokken naar het station van Torez dat op ongeveer 15 kilometer ligt van de plaats waar MH17 uit de lucht werd geschoten.

De brokstukken van het vliegtuig en de overblijfselen van de 298 inzittenden zijn terechtgekomen in een deels moeilijk toegankelijk gebied van vele tientallen kilometers. Gisteren meldden verslaggevers dat de stoffelijke resten van 251 mensen opgestapeld lagen in vier koelwagons van de trein die sinds zaterdag op het perron van Torez staat. Vanochtend waren nog eens 21 lijkzakken te zien langs de weg in Grabovo, een dorpje midden in het rampgebied.

Inmiddels zijn drie Nederlandse forensisch experts aangekomen in Torez. Rebellenleider Aleksandr Borodai had eerder verklaard dat de treinen niet konden vertrekken zolang „de experts niet waren aangekomen”. Rond het middaguur was nog niet duidelijk of Borodai de treinen inderdaad zou laten vertrekken naar Charkov, ongeveer 300 kilomer verderop.

Vanuit Charkov zouden de lichamen zo snel mogelijk naar Nederland worden vervoerd. Dat wil Nederland althans. Vlakbij de internationale luchthaven van Charkov is een groot station. Als transport naar Nederland onmogelijk blijkt, moet er materiaal overgevlogen worden om de identificatie daar te verrichten.

In een hotel in Charkov wachtten vanochtend een twintigtal medewerkers van het Landelijke Team Forensische Opsporing (LTFO) en de politie met buitenlandse collega’s op nadere instructies. De Nederlandse experts overlegden vanochtend met de gouverneur Charkov over de inrichting van de nodige faciliteiten in de stad, vertelde een woordvoerder van het lokale bestuur. „En indien er brokstukken hierheen komen, zijn er gespecialiseerde bedrijven met hangars in de buurt om die te onderzoeken”, aldus de woordvoerder.

De beelden uit het station van Torez vatten gisteren de chaos en absurditeit samen van de hele periode sinds MH17 neerstortte. „Extreem gecompliceerd”, noemde de Oekraïense contraspionagechef Vitaly Nayda dit weekeinde de situatie in het rampgebied. Nayda en andere vertegenwoordigers van de regering liepen het perscentrum in Hotel Oekraïne, boven de Maidan in Kiev, gehaast in en uit.

Vaker wel dan niet lieten ze de tientallen opeengepakte journalisten gefrustreerd achter. Uren en dagen gingen voorbij zonder uitsluitsel over wat er precies zou gebeuren met de lichamen van de slachtoffers. Door de controle van de separatisten over het rampgebied bleek de Oekraïense overheid niet in staat om de leiding in handen te nemen.

Intussen nemen de bewijzen toe dat de separatisten bewijsmateriaal manipuleren. Persbureau AP citeert een medewerkster van het mortuarium in Torez. Al op de dag van de ramp zou daar een separatist zijn verschenen die het stoffelijk overschot van een kind dat daar door lokale inwoners naartoe was gebracht, opeiste. Hij zou ook om brokstukken van de „raket” hebben gevraagd.