57 body bags langs de weg, tussen de klavertjes

Fotograaf Pierre Crom was in Donetsk toen het nieuws van de crash kwam. Hij arriveerde als een van de eersten bij het vliegtuig. Dit weekend keerde hij terug.

Het hotelontbijt is verhuisd naar een grotere ruimte. Verslaggevers uit de hele wereld arriveren in een van de nog open luxe ‘Euro 2012’-hotels van Donetsk, gebouwd voor het Europees kampioenschap voetbal van twee jaar geleden.

Het is onderling gezellig, maar iedereen weet wat te verwachten: twee uur reistijd, de gevaren van een oorlogsgebied en de voor ons bekende lucht van ontbindende stoffelijk overschotten.

Bijna 48 uur na de ramp komen reddingswerkers en een onderzoeksteam in beweging. Het weiland is veranderd in een rampgebied. Tussen de kilometers zonnebloem-, koren- en maisvelden liggen lijken en stukken daarvan.

Hooguit twintig Oekraïense reddingswerkers verzamelen de stoffelijk overschotten in body bags.

Een verminkt lichaam zit nog vast in zijn stoel. De veiligheidsriem moet eerst los. Een metallische klik, het lukt in één keer.

Inmiddels liggen 57 body bags langs de weg, tussen de klavertjes. Een oor, een voet, een niet te identificeren lichaamsdeel. Wat moet in welke zak? Niemand durft het te zeggen.

De warme zomerwind doet een zak openwaaien. Het intacte, ontblote lichaam van een blonde puber, ogen en mond wijd open. Er missen drie voortanden.

De pro-Russische rebellen hebben de regie hier. Een stoet van witte jeeps is in de verte te zien. Bewapende separatisten lopen richting de auto’s, de opvliegende commandant voorop. Er hangt een machinegeweer om zijn nek. De OVSE-missie is terug voor dag twee - en wordt meteen weer weggestuurd. Na telefonisch overleg krijgen ze alsnog toegang. Maar, beveelt de commandant: wel op de geasfalteerde weg blijven.

Omwonenden lopen buiten met bloemen. De lokale priester arriveert voor een herdenkingsdienst. Vrouwen huilen.

Aan het einde van de dag hebben de reddingswerkers de body bags opgestapeld in drie vrachtwagens. Klaar om te vertrekken naar een onbekende bestemming.