Meer apparaten kapot bij zonnestorm

Foto NASA

Het is een bekend rampscenario: een record-zonne-uitbarsting blaast op aarde het stroomnet op. Het grote voorbeeld is nog altijd de opgeblazen transformator van het stroombedrijf Hydro-Quebec, waardoor een deel van het Canadese Québec in 1989 uren zonder stroom zat. In werkelijkheid valt de dreiging mee: gevaarlijk lange hoogspanningslijnen komen steeds minder voor, net als onbeveiligde transformatoren. Maar schade levert een onrustige zon wel degelijk op, maken onderzoekers duidelijk in een aanstaand artikel in Space Weather Journal.

Zij analyseren 11.242 verzekeringsclaims voor elektrische apparatuur in de VS, opgesplitst naar rustige en woeste zonnedagen. Conclusie: als een flinke zonnestorm de aarde raakt, gaat er circa 20 procent meer apparatuur kapot dan op rustige dagen.

Dat is verrassend, want de weg van zonne-oprisping naar schadeclaim is lang. Bij stevige zonne-uitbarstingen drukt de aanwakkerende elektrisch geladen zonnewind het beschermende aardmagnetisch veld samen, en sijpelen er zonnedeeltjes naar binnen, vooral bij de magnetische polen. Die wekken elektrische stromen op in lange geleiders zoals hoogspanningsleidingen. Die fluctuatie moet dan ook nog eens hoogspanningstransformatoren passeren.