Spookartikelen, door niemand geschreven en gecontroleerd

Na ontmaskering van een grootscheepse fraude heeft de Britse uitgever SAGE in één keer 60 artikelen teruggetrokken uit het tijdschrift Journal of Vibration and Control. De publicaties bleken op naam te staan van bestaande, maar ook verzonnen auteurs. De controle van de artikelen – de peer review – was deels gebeurd door verzonnen reviewers. De stukken gaan onder meer over robot- en communicatietechnologie.

De zaak centreert zich rond het „sterk verdachte wangedrag” van één persoon: Chen-Yuan Chen, natuurkundige aan de National Pingtung University of Education in Taiwan. Hij is bij alle artikelen een van de auteurs.

SAGE deed 14 maanden onderzoek naar de zaak en kwam erachter dat Chen diverse aliassen had, met verschillende e-mailadressen. Chen is door de uitgever om opheldering gevraagd, samen met de hoofdredacteur van het tijdschrift, Ali Nayfeh. Chen verdedigde zich, maar gaf volgens SAGE „een serie onbevredigende antwoorden”. Daarop is de Taiwanese universiteit op de hoogte gesteld van het wangedrag. De universiteit heeft de Britse uitgever eerder dit jaar al gemeld dat Chen op 2 februari j.l. ontslag heeft genomen.

De 80-jarige hoofdredacteur Nayfeh legde zijn functie in mei neer. Hij is emeritus hoogleraar aan Virginia Tech, gespecialiseerd in ruimtevaarttechnologie en aerodynamica.

Onderzoeksjournalist John Bohannon heeft op de nieuwswebsite van Science een stuk over deze zaak geschreven. Hij bekritiseert niet alleen Chen, maar ook de redacteuren van het tijdschrift. Die stonden toe dat Chen zijn eigen reviewers aandroeg. Dat komt vaker voor, maar bij het Journal of Vibration and Control vertrouwden de redacteuren te veel op het oordeel van alleen de door Chen aangedragen maar niet bestaande reviewers.