Stress op de Boulevard Rothschild

Het Israëlische leger begon donderdag een grondoffensief in de Palestijnse Gazastrook. Israëliërs in Tel Aviv kijken met gemengde gevoelens naar de militaire actie.

Israëlische tanks vrijdag in Noord-Gaza, in een offensief dat volgens premier Netanyahu een „aanzienlijke klap” moet uitdelen aan de infrastructuur van Hamas. Foto Reuters

Uitgestorven zijn de straten van Tel Aviv niet – er zijn mensen met kinderwagens en ijs – maar ze zijn wel stukken leger dan gewoonlijk. „Ik moest even naar buiten, de lucht opsnuiven van deze feeststad”, zegt Or Tawil (18) op een bankje op Rothschild Boulevard, waar doorgaans vele mensen flaneren. „Maar ik voel het ook hier. De stress.” Tawil zit in het leger, bij de burgerbescherming, en heeft na weken werken in het zuiden een weekend vrijaf. Maar ze kan niet ontspannen, zegt ze. „Ik ken veel jongens die nu Gaza binnengaan. Ik kijk steeds op mijn telefoon.”

Israël is donderdag begonnen met een grondoffensief in de Palestijnse Gazastrook, nadat het die tien dagen lang hevig had gebombardeerd vanuit de lucht en de zee. Volgens de Israëlische premier Benjamin Netanyahu gaat het om een beperkt offensief, niet gericht op het ontmantelen van de regering van Hamas of op een blijvende Israëlische aanwezigheid in Gaza, zoals tussen 1967 en 2005, maar op „het herstellen van de rust voor Israëlische burgers voor een langere periode, en een aanzienlijke klap uitdelen aan de infrastructuur van Hamas en de andere terroristische organisaties”.

Volgens een legerwoordvoerder hebben tot nog toe geen Israëlische soldaten hun kamp in Gaza opgeslagen. Ze gaan in en uit. En ze zouden zich concentreren op enkele plekken in de strook waar Hamas veel ondergrondse raketlanceerbuizen en tunnels zou hebben. Vernietigen van ondergrondse infrastructuur van Hamas kan veel preciezer vanaf de grond, aldus de woordvoerder, dan vanuit de lucht. Israël zegt nu bovendien nieuwe tunnels te ontdekken.

Waar het leger precies opereert, wil de woordvoerder niet zeggen. Waarschijnlijk gaat het om grensgebieden, in het noorden en het oosten van Gaza-stad. Vermoedelijk rond de woonwijken Beit Hanoun, Beit Lahiya, Shuja’iyya en Zeitoun, waar het leger de Palestijnse bevolking afgelopen week sommeerde te vertrekken. Met dat ‘waarschuwen’ gaat het leger naar eigen zeggen door. Volgens VN-hulpverleners verdubbelde het aantal Palestijnen dat wordt beschermd in 34 VN-schuilplaatsen vrijdag tot 40.000.

Netanyahu zei vrijdagochtend, dertien uur na de lancering van het grondoffensief dat hij het leger opdracht had gegeven voorbereidingen te treffen voor een „significante verbreding van het offensief”. Wat de premier daarmee bedoelde, was vrijdagavond nog niet duidelijk. Het leger heeft bijna 70.000 reservisten opgeroepen. Veel soldaten bivakkeren rond de grens met Gaza.

Volgens kapitein Eytan Buckman zijn er „duizenden” Israëlische militairen in Gaza. „Bijna alle legeronderdelen zijn betrokken. Voetsoldaten. Tanks. Inlichtingen. Naast de luchtmacht en de marine.” Ze zijn pas klaar als de „terreurinfrastructuur vernietigd is”, aldus Buckman. Een tijdsbestek wil hij niet noemen. Maar alles verloopt volgens schema. „Met de verwachte tegenslagen.” Gazaanse strijders vuurden antitankraketten en mortiergranaten. Eén soldaat kwam om het leven. Waarschijnlijk door eigen vuur, aldus de eerste bevindingen van het legeronderzoek.

Hamas noemde het Israëlische grondoffensief al „gedoemd te mislukken” en waarschuwde dat Israël zal boeten. In het eerste etmaal na de lancering vielen ongeveer dertig Palestijnse doden, onder wie kinderen. In de tien dagen van luchtaanvallen daarvoor waren al zo’n 240 Palestijnen om het leven gekomen. Overwegend burgers. Hamas schoot intussen honderden raketten af, die woensdag in Israël één leven eisten.

Reuzestom, vindt Or Tawil, op het bankje op Rothschild Boulevard, de grondoperatie. „Het is gevaarlijk voor onze soldaten én voor de Palestijnse burgers. Die mensen zijn nog veel banger dan wij.” Ze vindt dat Netanyahu een grote vergissing begaat, „alleen maar om zijn macht en spierballen te laten zien”. Tawil vreest dat het grondoffensief nog wel weken of maanden kan gaan duren.

Haim Sadeh (45), een kale man met korte broek op een bankje verderop, denkt dat het wel een jaar kan duren. Hij vindt dat Israël het bestuur van Hamas moet ontmantelen, de hele strook moet demilitariseren en er nieuw leiderschap moet plaatsen. „Want anders hebben we over twee jaar weer zo’n oorlog”. Dit is het derde offensief dat Israël uitvoert tegen Hamas in Gaza binnen zes jaar.

Nu is het tijd dat Hamas begrijpt dat Israël de sterkere is, zegt Sadeh. „Altijd al die raketten op ons. Genoeg is genoeg.” Hij is geen fan van de rechtse Netanyahu – „ik kom uit Tel Aviv, ben links-liberaal” – maar vindt wel dat de premier de operatie goed aanpakt. „Niet met de onderbuik, maar het hoofd.” Dat Hamas als vergelding raketten schiet, ook op Tel Aviv, neemt hij voor lief. „Zo is ons leven. Wij leven op en onder de wapens. Daar kunnen we goed mee omgaan.”