‘Poetin is een gevaar voor ons allemaal’. Verslag van anti-Ruslanddemonstratie

Onze redacteur Chris Hensen was vandaag bij een demonstratie van Oekraïners naar aanleiding van de vliegtuigramp. Voor hen is het nu duidelijk: Nederland moet wakker worden.

Foto ANP/ Koen Suyk

“Wat Rusland doet is ons aller probleem”. De boodschap op het vel papier op de grond is glashelder. Daarnaast ligt nog een vel, met een even duidelijke mededeling. Op dat papier staan drie vlaggen van voormalige Sovjetrepublieken waar Rusland het de afgelopen jaren mee aan de stok heeft gehad: de Moldavische, de Georgische en de Oekraïense. Daarboven staat: “Wie is hierna aan de beurt?” Het antwoord geeft het papier ook: de vierde vlag is de Europese. Daarboven staat de tekst: “2017?”

De organisatoren van de anti-Ruslanddemonstratie deze zaterdagmiddag op het Spui in Amsterdam willen allereerst hun medeleven betuigen aan alle nabestaanden van de Nederlandse en andere slachtoffers van de ramp met de MH17, het vliegtuig van Malaysia Airlines dat donderdag neerstortte boven Oekraïne, waarbij bijna 300 mensen omkwamen.

De vrouwen – nagenoeg allemaal vrouwen – zijn om die reden in het zwart gekleed. Naast de vellen branden kaarsjes en er ligt een leeuwenknuffel met bloemen erop.

Twitter avatar MarinaVotyakova Marina Votyakova Right now #Spui in Amsterdam. Come to support #Ukraine! http://t.co/dsrzBFSA41

Wakker worden

Maar de vrouwen willen ook een ander punt maken. Nederland moet nu eindelijk eens wakker worden en beginnen in te zien dat er paal en perk gesteld moet worden aan Vladimir Poetin en zijn kliek. De vrouwen geven de schuld van de vliegramp met MH17 aan de Russische president, die al maandenlang het conflict in Oekraïne zou aanwakkeren en wiens leger de pro-Russische separatisten in het oosten van Oekraïne van de wapens zou hebben voorzien waarmee het vliegtuig uit de lucht zou zijn geschoten.

Suzanne Dostaleva, oprichter van de kersverse Stichting Ukraine Today die het protest van vandaag organiseert, stelt dat de Nederlandse regering zich tot nu toe veel te soft opstelt jegens Moskou. Zie de reactie van Rutte op de ramp. Waar de Amerikaanse president Obama al met de vingers wijst naar een rol voor het Kremlin, durft Rutte nog niet eens over een aanslag te praten:

“Poetin is een gevaar voor ons allemaal. Wij voelen ons als Oekraïners schuldig voor wat er is gebeurd. Maar als de politici nu niets doen, zullen zij zich voor de rest van hun leven ook schuldig voelen.”

‘Aanslag van Rusland op Nederland’

Dostaleva snapt dat de innige handelsbetrekkingen tussen Nederland en Rusland - Rusland is Nederlands derde handelspartner- een belangrijke verklaring zijn voor die terughoudendheid. Maar toch hoopt ze dat Nederland nu een scherpere positie zal innemen in het conflict. Ze wil met haar actie vooral ook sympathie voor hun standpunt kweken bij Nederlandse burgers en hen overtuigen dat zij bij hun volksvertegenwoordigers moeten aandringen op een ander Rusland-beleid. Bijvoorbeeld in de vorm van extra sancties tegen Poetins regime.

De “aanslag van de Russen op Nederlanders” zou voldoende bewijs moeten zijn dat Nederland niet meer op de deze voet verder kan, zegt ze.

De jonge Aleksandr, een Oekraïner die in Nederland voor de Russische Alfabank werkt en ook deelneemt aan de demonstratie, laakt eveneens de Nederlandse opstelling:

“Nederland doet alsof dit een conflict is tussen twee landen, tussen Rusland en Oekraïne. Maar dat is het niet. Zeker nu niet meer, na deze tragedie. Dit is een conflict waarbij iedereen betrokken is.”

De mensen zouden hun hoofd niet meer in het zand moeten steken.

Druk zetten

Andere regeringen, zoals de Amerikaanse en de Australische, stellen zich veel harder op. Hij wil dat ook het Nederlandse kabinet het roer om gooit en zich bijvoorbeeld gaat inspannen voor meer sancties om Poetin te isoleren. De Nederlandse bevolking, vindt hij, moet zich samen met andere landen “verenigen” en hun politici onder druk zetten om het Russische gevaar onschadelijk te maken.

Of hun actie daarin zal slagen, weet hij niet. Bij de demonstratie op het Spui vanmiddag waren meer fotografen dan Nederlandse sympathisanten. Een Amsterdamse inwoner verwart de demonstratie zelfs even met een protest tegen de Israëlische aanval op Gaza. Aleksandrs roep wordt vooralsnog nauwelijks gehoord. Hij weet zich ook dat de Oekraïense gemeenschap in Nederland klein is en ongeorganiseerd, waardoor het moeilijk is om steun te winnen voor hun cause.

Maar ook hij stelt dat de “moord” op bijna 200 Nederlanders toch genoeg zou moeten zijn voor mensen om in ieder geval te luisteren naar wat hij en zijn medebetogers te zeggen hebben.