Igor de Schutter brengt Poetin in verlegenheid

De wilde krijgshistoricus die de strijders in Oekraïne aanvoert, vergaloppeert zich op Twitter.

Een boekenwurm uit Moskou, die zich Igor de Schutter noemt, daagt Nederland en de rest van de wereld tot op het bot uit en brengt zelfs zijn beschermheren in het Kremlin in de problemen.

Vooral door zijn bericht op sociale media donderdagmiddag dat de pro-Russische landstorm in de buurt van Thorez „boven onze hemel” een vrachtvliegtuig had neergehaald, een melding die hij daarna schielijk verwijderde, heeft deze Igor Strelkov (schutter) de verdenking op zich geladen dat zijn separatisten mogelijk het toestel uit Amsterdam bij vergissing hebben neergeschoten.

Als hij dat bericht niet had getwitterd en enkele Russische media het niet gretig hadden overgenomen, zou de schuldvraag over de aanslag op MH17 in eerste aanleg lastiger zijn geweest. En dan zou president Poetin niet meteen gedwongen zijn geweest een vlucht naar voren te zoeken.

En dat wegens een 43-jarige man die zelfs in zijn gevechtstuniek meer lijkt op een archivaris dan op een gestaalde partizaan. Wat trouwens klopt. Igor Girkin – zo heet Strelkov eigenlijk – is een krijgshistoricus die het verleden weer tot leven wil brengen. Daarom vecht hij in oostelijk Oekraïne tegen de regering in Kiev en voor de hedendaagse machthebber in Moskou.

Meer dan tinnen soldaatjes

Tot voor kort riep Strelkov hilariteit op als hij in historische uniformen en antiek wapentuig de slag bij Borodino (1812) of de Burgeroorlog (1917-1922) naspeelde. Maar het was meer dan een hobby met tinnen soldaatjes. Al ruim twintig jaar zet Strelkov zich in voor herstel van het monarchale Russische Rijk. Hij heeft daarbij echte gevechtservaring opgedaan. In de zomer van 1992 vocht hij in het huidige Transnistrië mee met de pro-Russische milities tegen de troepen van de toen net onafhankelijke Sovjetrepubliek Moldavië. Daarna voegde hij zich bij de Servische cetniks in Bosnië.

In de Eerste Tsjetsjeense Oorlog (1994-1996) diende Igor Strelkov als contractsoldaat in het Russische kamp. In de tweede, die in 1999 begon en een electorale basis legde voor de eerste verkiezingsoverwinning van Poetin in 2000, vocht hij weer mee.

Hij raakte er gewond en vond daarna werk als chef bewaking bij het investeringsfonds Maarschalk Kapitaal van Konstantin Malofejev, een net 40-jarige zakenman die veel geld steekt in de Russisch-orthodoxe Kerk. Maar een zakenman werd hij zelf niet. In zijn eigen woorden: zoals „een geit ook geen ballerina” wordt.

Volgens de Oekraïense geheime dienst SBOe is Strelkov in Tsjetsjenië gerekruteerd door de Russische FSB of de militaire inlichtingendienst GROe, de dienst die eerder dit jaar op de Krim de ‘groene mannetjes’ aanstuurde die op het schiereiland in maart in korte tijd de macht grepen.

Strelkov is daar toen gesignaleerd. Net als de radicaal nationalistische journalist Aleksandr Borodaj, ook uit Moskou en nu de premier van de ‘Volksrepubliek Donetsk’, die vorige maand via een hardhandige zuivering onder de lokale separatisten de macht in de Donbass naar zich toetrok.

Hardhandig is Strelkov ook. In de stad Slavjansk, het eerste rebellenbolwerk, heerste ten tijde van zijn kommandatoera een schrikbewind.

Zo werd de alcoholische gauwdief Aleksej Pitsjko ter dood gebracht. Waarom? Omdat hij een broek en twee overhemden had gepikt.

Het aureool van Poetin

Strelkov had zich toen al verschanst in Donetsk, waar hij nu minister van Defensie is. In Rusland krijgt hij intussen steeds meer een cultstatus. Strelkov is een patriot die de daad bij het woord voegt. Die positie baart het Kremlin zorgen, volgens de meestal loyale kwaliteitskrant Nezavisimaja Gazeta. Strelkov heeft het aureool waarmee Poetin zich ook laat tooien: dat van onverzettelijke Rus die zich niet door de rest van de wereld laat koeioneren. Maar het is niet de bedoeling dat hij ook diens concurrent wordt.

Wellicht is Strelkov nu met zijn tweets te ver gegaan. Zoals met zijn (niet verwijderde) communiqué van vrijdag waarin hij stelt dat de meeste slachtoffers uit de Boeing reeds enige etmalen dood waren en wellicht in Amsterdam als lijk waren ingeladen.

Maar deze tweets sporen wel met een gedicht van Strelkov: „Wacht niet op het bevel! Ga niet zitten in de rust van de ballingschap! Vooruit. Dwars door regen, wind en sneeuwstorm. De wolvenstrijd!”