193 Nederlandse slachtoffers, namen passagiers vrijgegeven

Ter afsluiting

We ronden het liveblog voor vandaag af. Dit is het belangrijkste nieuws over de ramp met vlucht MH17, die donderdagmiddag neerstortte Oekraïne.

  • Malaysia Airlines heeft de lijst met namen van passagiers vrijgegeven. Het gaat om in totaal 298 mensen inclusief bemanning, onder wie 193 Nederlanders.
  • De luchtvaartmaatschappij liet weten vooralsnog nog geen nabestaanden naar Oekraïne te vliegen. De zorgen om de veiligheidssituatie in het land zijn nog te groot. Het gebied wordt gecontroleerd door pro-Russische separatisten, die volledige toegang tot de rampplek belemmeren.
  • Waarnemers van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) publiceerden hun dagrapportage van gisteren. Het team kreeg slechts toegang tot een gebied van 200 meter, in plaats van de afgesproken 2 kilometer. De rebellen leken dronken en schoten in de lucht.
  • Het OVSE-team kon vandaag een groter gebied in dan gisteren, maar kreeg nog steeds geen volledige toegang. De OVSE-waarnemers zagen dat brokstukken en lichamen zijn verplaatst ten opzichte van gisteren.
  • De OVSE-waarnemers waren geen getuige van diefstal, maar journalisten ter plaatse melden dat er op grote schaal geplunderd is.
  • Premier Mark Rutte uitte tijdens een persconferentie in Den Haag harde taal richting Poetin. Hij zei geschokt te zijn door het “walgelijke” en “respectloze” gedrag op de rampplek.
  • Er zijn berichten dat circa 190 lichamen van slachtoffers zijn overgebracht naar een mortuarium. Onduidelijk is door wie en waarheen. Mogelijk zijn de lichamen naar mortuaria in Donetsk gebracht.
  • Op het stadhuis in Amsterdam kunnen mensen het landelijk condoleanceregister voor de slachtoffers en nabestaanden van de vliegtuigramp tekenen. Het digitale condoleanceregister is te bereiken via www.condoleance.nl.

Lichamen afgevoerd

Hulpdiensten hebben zo'n 190 lichamen van slachtoffers van de crash afgevoerd. Mogelijk zijn de lijken naar mortuaria in Donetsk gebracht, maar dat is niet zeker. Die stad is, net als de locatie waar het toestel neerkwam, in handen van pro-Russische separatisten. (Novum)

Kerry belt met Lavrov

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry heeft gebeld met zijn Russische ambtgenoot Sergej Lavrov. Kerry is "zeer bezorgd" over berichten dat lichamen en brokstukken zijn verplaatst of meegenomen en onafhankelijke onderzoekers worden belemmerd in hun werk. Hij benadrukte dat zij volledige toegang moeten krijgen.

Hennis-Plasschaert belt met Hagel

De Amerikaanse minister Chuck Hagel van Defensie heeft vandaag in een telefoongesprek met zijn Nederlandse ambtgenote Jeanine Hennis-Plasschaert zijn medeleven betuigd met de Nederlandse slachtoffers van de vliegramp. Ze bespraken ook de veiligheidssituatie in Oekraïne en deelden hun zorgen over de moelijkheden die onderzoekers ondervinden om onbelemmerde en veilige toegang te krijgen tot het rampgebied (AP).

OVSE: brokstukken verplaatst

Hoewel de toegang tot het rampgebied voor waarnemers vandaag nog niet volledig was, mocht het OVSE-team wel een groter gebied in dan gisteren. "Het was geen ideale situatie, maar er hing in elk geval geen agressieve sfeer", zegt een woordvoerder van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) tegenover nrc.nl.

Het viel de waarnemers wel op dat sommige brokstukken leken te zijn verplaatst vergeleken met gisteren. Lichamen lagen in lijkzakken naast elkaar. Zoals ook op foto's in de pers te zien was, is de bagage op een hoop gelegd. "Het is duidelijk dat die stapels door mensen zijn gemaakt". Het OVSE-team is geen getuige geweest van plunderingen of diefstal

Gisteren meldden journalisten in de buurt van het rampgebied dat er nog steeds werd gevochten. Ook dat bevestigt de OVSE. Bij de stad Loegansk bijvoorbeeld kwam een man om nadat een garage en zijn auto waren beschoten.

Dokters melden aan de OVSE dat alleen al in de regio Loegansk in de afgelopen twee maanden 250 doden zijn gevallen.

Dagrapportage OVSE

De waarnemers van de OVSE die gisteren en vandaag het rampgebied bezochten, werden in hun werk gehinderd door de rebellen in de omgeving. Gisteren kreeg het team slechts toegang tot een gebied van 200 meter, in plaats van de afgesproken 2 kilometer. Ook werd door rebellen in de lucht geschoten tijdens hun bezoek.

Eerder vanavond publiceerde de OVSE haar dagrapportage van gisteren. De rebellen leken dronken en agressief. Maar waarnemers hebben in de korte tijd in het kleine gebied waar ze mochten komen geen aanwijzingen gezien dat brokstukken of spullen werden ontvreemd:

The SMM obtained very limited access to the crash site of Malaysia Airlines MH17, which came down on 17 July near Hrabove (79 km east of Donetsk). There were dead bodies at the scene, marked, but exposed to the elements. No process of debris collection was observed. Some of the ’Donetsk People’s Republic’s‘ guards were visibly intoxicated and aggressive.

Tijdens het telefoongesprek dat Porosjenko had met Ban Ki-moon, liet hij weten dat de 'Volksrepubliek Donetsk' en de 'Volksrepubliek Loegansk' als terroristische organisaties zouden moeten worden aangemerkt. In het oosten van Oekraïne zijn veel meer strijdgroepen actief, maar deze worden vaak genoemd.

'VN, noem hen terroristen'

De Oekraïense president Porosjenko heeft er bij VN-chef Ban Ki-moon op aangedrongen dat de Verenigde Naties de rebellen in de regio's Loegansk en Donetsk als terroristen aanmerken. Dat meldt persbureau Reuters.

Borodaj zegt in onderstaand filmpje dat de rebellen een 'personeelshoofdkwartier' met een eigen team van onderzoekers en lijkschouwers hebben. "Maar ze hebben niks aangeraakt in afwachting van de komst van internationale experts"

Journalisten ter plaatse melden juist dat er op grote schaal geplunderd is, zoals de in onderstaande tweet geciteerde verslaggever:

Twitter avatar hdevreij Hans de Vreij #MH17 Shameless selfies and theft at crash site. "There’s not a single wallet I have seen with any money left in it” http://t.co/7hhA0hCEue

Rebel ontkent ontvreemding lichamen

Rebellenleider Aleksandr Borodaj ontkent dat de pro-Russische separatisten in het rampgebied lichamen hebben geborgen. Hij zei zelfs dat hij er bij de internationale gemeenschap op had aangedrongen te helpen bij het bergen van de lichamen.

Eerder vandaag beschuldigde de Oekraïense regering Rusland ervan dat het de pro-Russische rebellen in het oosten van Oekraïne helpt bij het vernietigen van bewijsmateriaal en het bergen van lichamen. Rebellen zouden 38 lichamen hebben weggehaald van de plek van het ongeluk.

Condoleanceregister in Amsterdam

Op het stadhuis in Amsterdam kunnen mensen vanaf dit weekend ook het landelijk condoleanceregister voor de slachtoffers en nabestaanden van de vliegtuigramp tekenen.

Zondag is het stadhuis tussen 8.00 uur en 18.00 uur open voor mensen die hun medeleven willen betuigen, zo meldt de gemeente. Ook daarna kunnen mensen een bericht achterlaten. Het digitale condoleanceregister is te bereiken via www.condoleance.nl.

Alle teksten zullen uiteindelijk worden samengevoegd.

Maatregelen na vermoedens diefstal bankpassen

Nederlandse banken nemen preventieve maatregelen na berichten dat de bezittingen van slachtoffers in het rampgebied gestolen worden. Er zouden onder meer bankpassen van inzittenden zijn meegenomen. Uit het bericht van de Nederlandse Vereniging van Banken:

Internationale media berichten dat mogelijk bankpassen van slachtoffers zijn gestolen. Voorop staat dat een bankpas zonder pincode in principe onbruikbaar is. Zo nodig nemen banken preventieve maatregelen.

Condoleances Landmacht

Twitter avatar GeneraalDeKruif Mart de Kruif Namens Koninklijke Landmacht condoleances aan alle betrokkenen. Ook nabestaanden sld1 Tallander Niewold, 45 Painfbat RIOG. Lest we forget.

Nabestaanden niet naar rampplek

Voorlopig zullen er nog geen nabestaanden naar de rampplek afreizen. Huib Gorter, de Europese topman van Malaysia Airlines, noemt het gebied tegenover de NOS te gevaarlijk.

"Vanaf de luchthaven in Kiev moet je nog een route van achthonderd kilometer over de weg afleggen. En het is daar op dit moment letterlijk een oorlogsgebied. Wij kunnen nu niet garant staan voor de veiligheid van de nabestaanden die daarnaartoe gaan."

Foto: mijnwerkers zoeken mee

Het blijft allemaal in- en intriest. Mijnwerkers van een kolenmijn zouden tussen de zonnebloemen meezoeken of mee hebben gezocht naar lichamen:

Twitter avatar stevesilberman Steve Silberman Dear Lord, what a photo: Coal miners search for bodies in a field of sunflowers #MH17 [by Dmitry Lovetsky] http://t.co/jZipqI9oMw

Lichamen vertrekken in trucks

Fotograaf Pierre Crom op Twitter:

Twitter avatar PierreCrom Pierre Crom The bags containing the bodies of #MH17 victims leave in open military trucks to a unknown destination #Ukraine #Donetsk #donbass

Porosjenko: niet meer onderhandelen

De Oekraïense president heeft tegen zijn Poolse collega gezegd dat de personen die verantwoordelijk zijn voor het neerhalen van vlucht MH17 niet meer betrokken zouden mogen worden bij gesprekken over een oplossing voor het conflict in Oost-Oekraïne.

"Hun misdaad zal onderzocht moeten worden door internationale rechtbanken."

Hij zei verder volgens persbureau Reuters dat ze überhaupt geen dialoog over de toekomst van Oekraïne kunnen voeren, aangezien de meerderheid van hen Russisch is.

Ons volledige bericht over Ruttes persco

Lees het volledige nieuwsbericht over de persconferentie van premier Rutte van zojuist.

Reacties op Rutte

Enkele reacties op de toon en woorden van premier Rutte zojuist:

Twitter avatar JeroenStans Jeroen Stans De machteloosheid. Je ziet het aan Rutte af. Woedend is ie, razend, maar geen toezeggingen van Poetin. Onmogelijke situatie, frustrerend.

Twitter avatar StevenDerix Steven Derix Kan Rutte nog escaleren na zijn ,,zeer intense'' telefoongesprek met Poetin?

Twitter avatar Marnixx Marnix Echt andere toon van Rutte dan eerder. Lijkt boos over gesprek met Poetin

Twitter avatar Addieschulte Addie Schulte Voor mensen die denken dat Rutte altijd die lachende premier is, was dit een eyeopener. Hij zet zijn emoties goed in.

Twitter avatar RJaarsma Rainier Jaarsma Redelijk dreigende taal #Rutte. Maar geen "en zo niet..." gehoord. #MH17

Rutte: respectloos gedrag

Premier Rutte is klaar met zijn persconferentie. Hij was bijzonder fel in zijn toon. Hij noemde het gedrag van de separatisten op de rampplek "ronduit walgelijk". Hij doelde vooral op het "rotzooien met herkenbare en persoonlijke spullen", zoals te zien was op beelden die volop circuleren online.

Twitter avatar MinPres Minister-president 'Geschokt door beelden van volstrekt respectloos gedrag, ronduit walgelijk. Absoluut urgent is nu snelle repatriatie Nlse slachtoffers.'

Hij heeft een "zeer intens" telefoongesprek gevoerd met de Russische president Vladimir Poetin, zo zei hij. Hij heeft ook een brief gestuurd. Hij heeft hem gezegd dat het nu echt de laatste keer is dat Poetin kan laten zien dat hij daadwerkelijk het beste voorheeft.

Meer uit persco Timmermans

Onze correspondent Roeland Termote, die bij de persconferentie van minister Timmermans in Kiev is:

Twitter avatar RoelandTermote Roeland Termote Waar zijn de lichamen? "OP dit moment weten we dat niet. Het zou kunnen zijn dat ze naar een mortuarium in Donetsk zijn vervoerd. Op dit..

Twitter avatar RoelandTermote Roeland Termote ...weten we dat niet zeker."

Twitter avatar RoelandTermote Roeland Termote Timmermans: "“We proberen er alles aan te doen om de Russen nu hierin hun verantwoordelijkheid te laten nemen. Het standaardantwoord vd...

Twitter avatar RoelandTermote Roeland Termote .. Russen is: daar hebben wij niets mee te maken. Een antwoord waarvan ik de geloofwaardigheid in twijfel durf trekken."

'Aanpak Rusland heroverwegen'

Premier Rutte en zijn Britse collega David Cameron zouden het er met elkaar over eens zijn dat de Europese Unie haar beleid ten opzichte van Rusland moet "heroverwegen", schrijft persbureau Reuters. Dit naar aanleiding van het bewijs dat separatisten het toestel van Malaysia Airlines naar beneden hebben geschoten.

Timmermans woedend

Timmermans is woedend over het weghalen van lichamen op de plek van de ramp, zo zei hij volgens persbureau Reuters tegen de Oekraïense president Petro Porosjenko tijdens hun ontmoeting:

"We zijn al gechoqueerd door het nieuws dat er met lichamen wordt gesleept, dat er niet normaal met de rampplek wordt omgegaan. Mensen zijn boos, woedend.

Als we het bewijs hebben, zullen we niet stoppen tot deze mensen zijn berecht. Niet alleen de mensen die de trekker hebben overgehaald, maar ook zij die het mogelijk hebben gemaakt. Ik denk dat de internationale gemeenschap er wat dit betreft een schepje bovenop moet doen."

Timmermans: experts NL naar rampgebied

Inmiddels is minister van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans bezig met zijn persconferentie in Kiev. Hij heeft gezegd dat er Nederlandse experts naar het rampgebied zullen gaan, met toestemming van de separatisten in het gebied. Onze correspondent Roeland Termote is bij de persconferentie:

Twitter avatar RoelandTermote Roeland Termote NL experts gaan naar rampgebied, zegt Timmermans. Met toezegging separatisten.

Twitter avatar RoelandTermote Roeland Termote Slag om de arm, voegt hij toe: separatisten hebben wel vaker dingen toegezegd zonder ze na te komen.

Twitter avatar RoelandTermote Roeland Termote Waarom kan het nu: heeft met toezeggingen aan OVSE te maken

Update premier Rutte

Premier Rutte geeft om 17.45 uur een persconferentie.

Twitter avatar XandervdWulp Xander van der Wulp 17.45u update door Rutte #persco

Persconferentie Timmermans

Om 17.00 begint er in Kiev een persconferentie van minister van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans. Deze is live te volgen bij de NPO en wel hier.

'Spoor van raket'

Euromaidan plaatste iets minder dan een uur geleden een foto waarom het spoor van de raket te zien zou zijn die vlucht MH17 trof. Maar, zoals onze redacteur Steven Derix op Twitter schrijft: dit account is niet altijd betrouwbaar.

Twitter avatar StevenDerix Steven Derix DIT zou het spoor zijn van de raket die #MH17 trof. De bron, @euromaidan, is helaas niet altijd betrouwbaar. http://t.co/ASgMIuJGIf

Passagierslijst vrijgegeven

Er circuleerden al lijsten met namen van de passagiers aan boord van vlucht MH17 rond, maar Malaysia Airlines heeft nu de officiële lijst vrijgegeven. Die is hier te zien.

Hier vliegt de VS niet meer

De gebieden de Verenigde Staten te gevaarlijk achten om boven te vliegen:

Twitter avatar AnupKaphle Anup Kaphle MAP: These are the hostile airspaces America doesn’t fly through. #MH17 http://t.co/XqutJwyapQ http://t.co/QWcQtV58A6

Rechercheurs bezoeken nabestaanden

Tientallen familierechercheurs van de politie bezoeken vandaag nabestaanden van de vliegramp, schrijft persbureau Novum. Ze fungeren als de schakel tussen de families en de forensische experts die de slachtoffers moeten identificeren. Er wordt ook dna-materiaal verzameld van de vermisten.

Demonstratie op Spui

Onze redacteur Chris Hensen was vandaag op het Spui in Amsterdam waar Oekraïners protesteerden tegen Rusland naar aanleiding van de vliegramp. Lees zijn reportage.

Twitter avatar MarinaVotyakova Marina Votyakova Right now #Spui in Amsterdam. Come to support #Ukraine! http://t.co/dsrzBFSA41

Porosjenko: belemmering niet getolereerd

De Oekraïense president Petro Porosjenko heeft minister Timmermans van Buitenlandse Zaken gezegd dat hij niet zal toestaan dat de waarnemers van de OVSE en andere experts belemmerd worden in hun onderzoek, schrijft persbureau Reuters.

Hij schrijft in een verklaring dat dat wel weer is gebeurd.

Wat weten we van de zwarte dozen?

Onze redacteur Huib de Zeeuw schreef over de zwarte dozen van het toestel. Lees het stuk hier.

Gedicht

Dichter des Vaderlands Anne Vegter vandaag in NRC Handelsblad:

Twitter avatar EllendeBruin Ellen de Bruin Dichter des Vaderlands Anne Vegter. http://t.co/4KhqxG7ZVR

Lichamen naar mortuarium

Volkskrant- en RTL-correspondent Olaf Koens:

Twitter avatar obk Olaf Koens Rebellenleider bij de plaats des onheils laat weten dat sommige lichamen zijn overgebracht naar een mortuarium. Onduidelijk hoeveel, en waar

Voor wat het waard is

Twitter avatar obk Olaf Koens OSCE tells they've got 'limited acces' to the scene, but the 'working relationship' with the rebels is improving.

Rusland: vergelding als er nieuwe sancties komen

Ondertussen gaat het over en weer dreigen gewoon door. Eerder vandaag zei Obama dat hij nieuwe sancties tegen Rusland overweegt, nu zegt het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken dat ze de VS dat betaald zullen zetten.

'Merkel en Poetin zijn het eens over internationaal onderzoek'

Merkel en Poetin zijn het eens over een internationaal onderzoek naar de oorzaak van de crash. Dat zegt de Duitse regering, volgens persbureau AFP.

Nabestaanden nog niet naar Oekraïne

Malaysia Airlines heeft vooralsnog geen plannen om de nabestaanden van de 298 passagiers naar Oekraïne te vliegen. Er bestaan grote zorgen over de veiligheidssituatie in het land. Dat zei een woordvoerder van Malaysia Airlines vandaag. Volgens hem worden de nabestaanden opgevangen in Amsterdam en is er een speciaal team gevormd dat de situatie in Oekraïne gaat beoordelen.

Dat team is volgens de woordvoerder inmiddels onderweg en moet nu zo'n vijfhonderd kilometer afleggen door 'moeilijk terrein' om bij de plek te komen waar de Boeing 777 ter aarde is gestort. Het gebied wordt gecontroleerd door pro-Russische separatisten.

'Onduidelijk waar de lichamen heen gaan'

Twitter avatar ChristopherJM Christopher Miller At least another 60 bodies bagged and placed at side of the road here. Nobody will say where they are going. #MH17 http://t.co/Vo4mB9Ez0m

Christopher Miller werkt voor de Kyiv Post en de Amerikaanse site Mashable. Op zijn twitterfeed zegt hij (net als Koens van de Volkskrant, zie twee updates hieronder) dat de OVSE-waarnemers strakke orders krijgen van de separatisten, die bepalen waar ze wel en niet mogen komen.

Twitter avatar ChristopherJM Christopher Miller DNR gunmen stop @OSCE on road to site of flight #MH17. Finally let them out, "but only on the road, not the field." http://t.co/n2XM4MZkZ4

'Strelkov beweert nu dat passagiers al dood waren'

Twitter avatar WaterdrinkerP Pieter Waterdrinker De visie van opperrebel Strelkov dat rampvlucht uit Amsterdam vergiftigde lijken vervoerde wordt hier alom verspreid. Een krankzinnige.

Dit is wat Strelkov, de separatistenleider die donderdagmiddag op sociale media pochte dat er een vrachtvliegtuig was neergehaald, nu beweert. Het was geen vrachtvliegtuig, het was vlucht MH17. De berichten van Strelkov, die later die dag gewist werden maar uiteraard toen al her en der waren opgepikt, spelen nu een belangrijke rol in het beantwoorden van de schuldvraag.

Pieter Waterdrinker is correspondent in Moskou voor onder meer de VPRO.

'Wij hebben niets aangeraakt, hulp uit Rusland is nodig'

Iemand van persbureau Reuters is momenteel bij de rampplek, waar volgens de laatste berichten de OVSE-waarnemers, die de situatie in het rampgebied willen onderzoeken, in hun werk worden belemmerd door separatisten die zich in het gebied ophouden. Dat gebeurde gisteren, bij de eerste poging onderzoek te doen, ook.

Een leider van de separatisten zou daar nu - ook weer volgens de verslaggever van Reuters - gezegd hebben dat ze niets hebben aangeraakt. Hij beschuldigt de regering in Kiev er juist van dat hulp te langzaam op gang komt en dringt aan op het inschakelen van hulp van Rusland.

De twee zwarte dozen van het toestel zijn nog niet gevonden, zegt hij.

Twitter avatar obk Olaf Koens OVSE vraagt toestemming aan de rebellen om een zijweg in te slaan. 'Nee', zegt de rebellenleider. De OVSE luistert.

'Lijken worden uit veld gehaald, in bodybags gestopt'

Twitter avatar obk Olaf Koens De lijken worden door de lokale hulpdiensten uit de velden gehaald, in bodybags. Onduidelijk of ze worden afgevoerd. Nu in ieder geval niet

Olaf Koens is correspondent voor de Volkskrant.

Gewapende separatisten blokkeren toch weer toegang voor OVSE-waarnemers

Gewapende separatisten voorkomen toch weer dat OVSE-waarnemers dicht bij het wrak van het vliegtuig kunnen komen. Dat meldt een ooggetuige van Reuters. Even na twaalven was het nieuws nog dat ze vrije doorgang leken te hebben.

Volgens het persbureau zei een van de rebellen dat de OVSE "later wordt geïnformeerd over de resultaten van hun onderzoek".

New York Times: deel je herinneringen met ons

The New York Times wendt zich op de eigen Facebook-pagina tot Nederlanders:


OVSE-waarnemers terug op rampplek, vooralsnog vrije doorgang

Waarnemers van de OVSE zijn aangekomen op de rampplek. Vooralsnog hebben ze vrije doorgang, meldt een verslaggever van Novum ter plaatse.

De waarnemers zijn te voet en worden begeleid door rebellen. Eerder op de dag kwamen er al medewerkers van het ministerie van noodsituaties aan bij de rampplek. Gisteren werd een OVSE-delegatie na een kort bezoek weggestuurd door de rebellen.

Malaysia Airlines zet passagierslijst vandaag online

Malaysia Airlines zal de volledige passagierslijst vanmiddag zelf online zetten. Gisteren lekte al een lijst uit.

De slachtoffers: 192 uit Nederland, 44 uit Maleisië, 27 uit Australië, 12 uit Indonesië, 10 uit Groot-Britannië, 4 uit België, 4 uit Duitsland, 3 uit de Filippijnen, 1 uit Canada en 1 uit Nieuw Zeeland. Er waren tachtig kinderen aan boord. Volgens CNN kwamen er daarnaast twee honden en negen vogels om het leven.

Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken telt 193 Nederlanders in plaats van 192; dat verschil komt doordat enkele passagiers een dubbele nationaliteit hadden.

'Grootste gedeelte rampgebied afgezocht'

Kiev heeft inmiddels 18 km2 van de in totaal 25 km2 afgezocht en daarbij 186 lichamen gevonden. Dat zegt het Oekraïense ministerie van Noodgevallen, volgens Reuters.

Locatie zwarte doos nog een vraagteken

Volgens de minister kan nog niet bevestigd worden dat de zwarte doos is gevonden.

Maleisische minister van Transport: 'integriteit' van rampplek respecteren

Maleisië maakt zich grote zorgen over de rampplek, die niet goed beveiligd is en waar bewijsmateriaal teniet kan worden gedaan. Dat zei de minister van Transport, Datuk Seri Liow Tiong Lai, zojuist op een persconferentie.

Er zijn aanwijzingen dat belangrijke bewijsstukken inmiddels zijn verdwenen.

Hij riep “alle partijen” op om de “intergriteit” van de plek te respecteren. “MH17 is een politiek onderwerp geworden, maar we moeten niet vergeten dat het ook een menselijk drama is.”

De minister verdedigde zich tegen kritiek dat het vliegtuig een risico nam door over het oorlogsgebied te vliegen.

“Het was een drukke route, een snelweg in de lucht. De route was goedgekeurd door euro control en werd gebruikt door honderden andere toestellen. De bemanning volgde de regels.”

Persconferentie van start

De persconferentie begint. Hier de livestream.

Persconferentie Malaysia Airlines over een kwartier

Over een kwartier is er een persconferentie van Malaysia Airlines. De NOS zendt live uit.

Kiev: rebellen haalden 38 lichamen weg van rampplek

De pro-Russische separatisten hebben 38 lichamen van de rampplek weggehaald. Dat zegt de Oekraïense regering in een verklaring, volgens Reuters. De regering in Kiev beschuldigt de separatisten ervan dat ze proberen bewijsmateriaal te vernietigen.

“De regering van Oekraïne verklaart officieel dat de terroristen, met de hulp van Rusland, proberen bewijsmateriaal te vernietigen. (...) Volgens data van de regering hebben de terroristen 38 lichamen naar Donetsk gebracht.”

Het is daarbij belangrijk op te merken dat er geen onafhankelijke bron is die dat kan bevestigen, en dat beide kanten (Oekraïne en Rusland) sinds donderdag een propaganda-oorlog voeren om de ander zoveel mogelijk schuld in de schoenen te schuiven.

'Obscenity of war at its most graphic'

En Fergal Keane, van de BBC:

Twitter avatar fergalkeane47 Fergal Keane #MH17 At crash site. Body parts strewn in field. Obscenity of war at its most graphic

Twitter avatar fergalkeane47 Fergal Keane #MH17 A cornfield, low clouds, birdsong, thunder in distance, a woman's body, a child's body.

Twitter avatar fergalkeane47 Fergal Keane #MH17 all bodies uncovered here. Unspeakable.

Twitter avatar fergalkeane47 Fergal Keane #MH17 Seperatist gunmen standing around. Emergency services here - but nobody moving bodies

Twitter avatar fergalkeane47 Fergal Keane #MH17 Saddest to see was tiny shape under white sheet. Brown hair emerging.A toddler.By sunflower field.

Twitter avatar fergalkeane47 Fergal Keane #MH17 Militiaman says 2 me:your only here because foreigners are dead.Where were u when our kids were being killed?

'Er zijn geen experts, geen rampendeskundigen, geen internationale onderzoekers, geen politici'

Olaf Koens, correspondent voor de Volkskrant, liep vanmorgen door het gebied waar het toestel donderdag neerstortte. Hij doet via Twitter verslag:

Twitter avatar obk Olaf Koens Krankzinnige nacht in een tent naast het toestel doorgebracht. Vanmorgen lang door de velden gelopen. Het is verschrikkelijk.

Twitter avatar obk Olaf Koens De staart van het toestel. Zo in het veld, een paar meter van de weg http://t.co/ur162wwtvQ

Twitter avatar obk Olaf Koens Dit zijn de mannen van de plaatselijke reddingsdienst. Ze doen wat ze kunnen. http://t.co/MCHmMgxFw0

Twitter avatar obk Olaf Koens In antwoorden op vragen. Er is bijna geen pers. De rebellen zijn de baas. Ooggetuigen zijn in shock.

Twitter avatar obk Olaf Koens Er worden geen lijken geborgen, ze worden gemarkeerd. Met een tak en een wit lintje. http://t.co/J3LOtN6KwY

Twitter avatar obk Olaf Koens Er zijn geen experts, geen rampendeskundigen, geen internationale onderzoekers, geen politici. Alleen rebellen en de lokale brandweer

'Veiligheidszone van 20 kilometer om lichamen te kunnen repatriëren'

Er is met de pro-Russische separatisten (die het gebied waar het vliegtuig is neergestort controleren) afgesproken dat er een beveiligde zone komt van 20 kilometer, zodat lichamen kunnen worden geïdentificeerd en gerepatrieerd. Dat schrijven meerdere internationale media. Volgens Reuters is het echter nog niet zover.

Twitter avatar SkyNewsBreak Sky News Newsdesk Reuters: No agreement yet between rebels & international observers on security zone around site of Malaysian Airlines #MH17 crash in Ukraine

Volgens Sky News gaan er ondertussen verhalen dat rebellen proberen creditcards en andere bezittingen van slachtoffers te plunderen. Ze heeft een betrouwbare bron die zegt dat met eigen ogen gezien te hebben. Er moet alsnog rekening mee worden gehouden, zegt Sky’s correspondent, dat die verhalen bedoeld kunnen zijn als oorlogspropaganda.

Fokke en Sukke (uit nrc.next van vandaag)

Wat we nu weten

Een overzicht van wat we nu weten over de ramp van donderdag.

De route van de vlucht. NRC

  • Donderdagmiddag stortte een toestel van Malaysia Airlines, vluchtnummer MH17, neer in Oekraïne. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden om het leven.
  • Er zijn volgens het ministerie van Buitenlandse Zaken 193 Nederlandse slachtoffers.
  • Het lijkt er erg sterk op dat het vliegtuig uit de lucht is geschoten door een boek-luchtafweersysteem. Dat systeem ziet er zo uit.
  • Al maandenlang woedt in het gebied in Oekraïne waarboven het toestel verongelukte, een strijd tussen pro-Russische rebellen en Oekraïense regeringstroepen. De rebellen, die zich gesteund voelen door Poetins Rusland, willen onafhankelijk zijn van de westers geörienteerde regering in Kiev.
  • Zowel de Russische als de Oekraïense regering beschikt over het genoemde luchtafweersysteem. Het kan dus in handen van rebellen zijn gevallen doordat het uit Kiev kwam en in beslag genomen is, of uit Moskou kwam om de pro-Russische rebellen mee te steunen.
  • De Verenigde Staten zeggen zeker te weten dat de raket werd afgeschoten in gebied gecontroleerd door pro-Russische separatisten. Obama wees daarmee ook naar Rusland als medeplichtige, omdat Poetin de pro-Russische separatisten in het oosten van Oekraïne steunt. Ook de regering in Kiev wijst naar hen en noemt het een "terreurdaad".
  • Er zijn meer aanwijzingen die naar pro-Russische separatisten wijzen: leider Igor Strelkov schepte op een Russische socialemediasite en op Twitter op over het neerhalen van wat hij dacht dat een Oekraïens militair toestel was. Het bleek het toestel van Malaysia Airlines, waarna de tweets weer verwijderd werden.
  • Rusland stelt juist dat Oekraïne schuldig is, onder meer omdat het op hun grondgebied gebeurde.
  • Rutte zei gisteren dat hij "niet zal rusten" voordat de daders berecht zijn. "De onderste steen moet boven komen."
  • Gisteren en vandaag is er OVSE-onderzoek op de plek des onheils. Dat verliep gisteren niet zoals gepland: de aanwezige rebellen lieten de onderzoekers in een minder groot gebied kijken dan afgesproken en er werden waarschuwingsschoten gelost. Vandaag gaat het onderzoek verder.
  • Forensische experts helpen aldaar met het identificeren van slachtoffers. Dat kan weken duren.
  • Onduidelijk is wie de zwarte dozen in handen hebben. Separatisten claimden eerder ze te hebben gevonden en over te willen dragen aan Moskou, maar kwamen er later op terug.
  • Minister Timmermans is er ook. De minister van Buitenlandse Zaken wil er persoonlijk op toezien dat het onderzoek op de rampplek onafhankelijk wordt uitgevoerd.

Video van afschuwwekkende foto toont ander beeld

Foto's van separatisten tussen de brokstukken van het vliegtuig, waarop een van hen een knuffel omhooghoudt, wekten gisteren veel afschuw.

Twitter avatar WaterdrinkerP Pieter Waterdrinker Het is ziekmakend.... Het schorremorrie tussen de brokstukken en mensenresten http://t.co/twuQVZ4Fj0

Twitter avatar jboef Johan Boef Kijk dat criminele schorem staan, met hun bivakmutsen. En intussen onderzoekers niet toelaten of beschieten http://t.co/WBmy3RzAe2

De video van hetzelfde moment geeft echter een wellicht ander beeld van hoe het eraan toeging. Het moment van de bewuste foto komt in onderstaand filmpje rond 1:05, toen OVSE-medewerkers net waren gearriveerd. Na het omhooghouden legt de man de knuffel terug en slaat hij een kruisje.

Twitter avatar Tazzmanniac klaas vaak Hoe een foto van de vliegtuigramp uit verband wordt getrokken zelfde man legt knuffel weer op grond en maakt kruisje https://t.co/NXCNmWpq3P

Er is wel angst dat er cruciale sporen verloren zijn gegaan omdat de separatisten eerder in het gebied waren dan de onderzoekers. Bovendien werd de OVSE-groep gisteren gehinderd: ze mochten in een veel minder groot gebied .

Maleisische verkeersminister reist naar Oekraïne

De Maleisische minister van Transport, Datuk Seri Liow Tiong Lai, reist vandaag naar Oekraïne. Hij wil er zeker van zijn dat onderzoekers toegang hebben tot het rampgebied. Dat melden Maleisische media vandaag.

Gisteren kwamen ongeveer dertig onderzoekers van het OVSE, de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa, aan op de plek. Zij werden tijdens het 75 minuten durende verblijf echter gehinderd door rebellen en konden in een kleiner gebied onderzoek doen dan was afgesproken.

Een OVSE-waarnemer in het rampgebied, gistermiddag. Foto ANP / Pierre Crom

Later vandaag arriveren ook Britse experts om te onderzoeken hoe het toestel is neergehaald.

Moskou blijft schuld in schoenen Kiev steken

Twitter avatar hubertsmeets Hubert Smeets Moskou houdt vol. Rusland verwijt Oekraïense regering onderzoek te doorkruisen met beschuldigingen oorzaak vliegramp. http://t.co/MYHv94ctML

Hubert Smeets is buitenlandredacteur van NRC.

Joep de Lange was 'scientific hero'

"AIDS Researcher Who Died in Malaysia Airlines Crash Was A Scientific Hero", schrijft The New Republic over de Nederlander Joep de Lange, die samen met vijf collega's onderweg was naar een congres in Melbourne.

De zaterdagkranten: verhalen van slachtoffers, reportages uit het rampgebied

Ook de zaterdagkranten staan volledig in teken van de ramp. De Telegraaf zette foto’s van slachtoffers op een pagina onder de kop ‘Gezichten van de tragedie’.

De Telegraaf vandaag. Screenshot Blendle

Voor Trouw en staat het collectieve rouwproces centraal. "Wat verbindt een Sparfiliaal in Amstelveen met de Eerste Kamer op het Binnenhof; basisschool St. Willibrordus in het Brabantse Neerkant met het chique advocatenkantoor Nauta op de Amsterdamse Zuidas", opent de krant.

De voorpagina van Trouw vandaag. Screenshot Blendle

"De pijn is overal voelbaar", kopt het AD.

De voorpagina van AD vandaag. Screenshot Blendle

In de Volkskrant wordt ondertussen de vraag opgeworpen of de waarheid naar de toedracht van het ongeluk wel gevonden zal worden. Correspondent Olaf Koens, die ook via Twitter aangrijpend verslag doet, beschrijft de chaos in het rampgebied: reddingswerkers staan onder streng toezicht van pro-Russische rebellen. Ze controleren het gebied waar de lichamen en brokstukken nog verspreid liggen.

De Volkskrant vandaag. Screenshot Blendle

NRC Handelsblad kopt vandaag “Iedereen kent wel iemand” (bijbehorende verhaal hier) en zet op een rij welke levens er achter de namen van slachtoffers zitten.

NRC vandaag. Screenshot NRC

Daarnaast een analyse van hoe Rutte reageerde, “veel voorzichter dan collega-regeringsleiders”.

“Maar kan een kabinet ook té voorzichtig zijn? Zelfs over de oorzaak van de ramp houden de betrokken ministers nog een slag om de arm.”

Op de voorpagina van nrc.next, ten slotte: leegte.

De voorpagina van nrc.next vandaag. Screenshot Blendle

Binnenin onder meer een stuk over 'de man die te snel tweette': de separatistenleider Strelkov die donderdag pochte over het neerhalen van een vliegtuig, totdat bleek dat het de vlucht van Malaysia Airlines was.

Onderzoeksraad vreest dat sporen al verloren zijn gegaan

Er zijn mogelijk al belangrijke sporen gewist op de plek waar het vliegtuig neerstortte. Dat schrijft De Telegraaf vanochtend. De krant sprak de voorzitter van De Onderzoeksraad voor Veiligheid. Die zegt:

“Dat baart ons zorgen, want om de oorzaak te achterhalen van deze ramp is het van groot belang dat de plek des onheils zo min mogelijk wordt betreden door lieden die sporen wissen. Ik vrees dat dit niet gebeurd is en dat mogelijk belangrijke aanknopingspunten voor ons onderzoek vernietigd zijn.”

Een rebellencommandant toont de knuffel van een slachtoffer aan de media. Foto ANP / Pierre Crom

Stoffelijke overschotten, persoonlijke bezittingen en delen van het wrak mogen niet worden vernietigd of verplaatst. Maar gisteren kwamen foto’s naar buiten van pro-Russische separatisten die op eigen houtje door de wrakstukken speurden. De onderzoekers waren er toen nog niet. Voorzitter Tjibbe Joustra in De Telegraaf:

"Ik begrijp wel dat inmiddels maatregelen zijn getroffen en dat de locatie nu als een soort ’plaats delict’ behandeld wordt."

sporenonderzoek

Obama belt met Merkel en Cameron

Obama heeft gisteren nog telefonisch contact gehad met de Britse premier Cameron, de Duitse bondskanselier Merkel en de Australische premier Tony Abbott. Hij sluit militaire interventie uit, maar stuurt wel aan op verdere sancties tegen Rusland als Poetin zich niet voldoende inzet om de situatie in het oosten van Oekraïne te normaliseren.

Zes AIDS-bestrijders omgekomen, niet honderd

Het bericht dat er honderd AIDS-bestrijders aan boord van het toestel waren, werd al eerder ontkracht, maar het kan geen kwaad dat nog eens te doen. Persbureau AFP meldt vanochtend dat de instantie zelf bevestigt dat er zes medewerkers (onder wie de Nederlander Joep Lange) zijn omgekomen. Ze waren onderweg naar een congres in Melbourne.

Twitter avatar AFP Agence France-Presse #BREAKING: Top AIDS official says six colleagues on Malaysia plane, not 100 as earlier reports suggest

BuZa: 193 Nederlandse slachtoffers

Volgens het ministerie van Buitenlandse Zaken zijn er 193 Nederlandse slachtoffers. Gisteravond wezen de definitieve cijfers van Malaysia Airlines nog op een aantal van 192. Dat verschil is waarschijnlijk ontstaan doordat sommige passagiers een dubbele nationaliteit hadden. In totaal kwamen bij het ongeluk 298 mensen om het leven.

Donderdag stortte een toestel van Malaysia Airlines dat was vertrokken van Schiphol neer bij de grens tussen Oekraïne en Rusland. Het is hoogstwaarschijnlijk uit de lucht geschoten. Ook vandaag houden we de laatste ontwikkelingen bij in een liveblog.