Wat zijn de internationale gevolgen van deze ramp?

Ook zonder dat er duidelijkheid is over de toedracht worden al grote internationale gevolgen aan de vliegramp verbonden. De brokstukken van het toestel zijn terechtgekomen in een oorlogsgebied, het oosten van Oekraïne, waar zich de grootste Europese crisis tussen Oost en West sinds het einde van de Koude Oorlog afspeelt. Die crisis, waar de Verenigde Staten, Rusland, de Europese Unie en de NAVO nauw bij zijn betrokken, is door de ramp extra op scherp gezet – en extra onvoorspelbaar geworden.

De presidenten Poetin en Obama spraken er gisteravond over aan de telefoon. Dat gesprek, een dag nadat de VS extra sancties tegen Rusland afkondigde, vond plaats op Russisch verzoek. Pas tijdens het telefoontje kwamen de eerste berichten over het neergestorte vliegtuig binnen. Over wat ze precies bespraken, is niet meteen iets meegedeeld. Vicepresident Biden belde met de Oekraïense president Porosjenko. Amerikaanse media meldden dat de Britse regering een spoedzitting heeft aangevraagd bij de VN-Veiligheidsraad over de vliegtuigcrash.

Beide partijen kunnen de berichtgeving over het lot van vlucht MH17 proberen naar hun hand te zetten, om er in de onderlinge strijd voordeel uit te putten, of er de tegenpartij mee in diskrediet te brengen.

Als blijkt dat het toestel door pro-Russische separatisten is neergehaald, zoals Kiev heeft gezegd, dan zal Rusland daar op aangekeken worden. Niet alleen heeft Rusland steeds geweigerd openlijk afstand te nemen van de opstandelingen, hun bezetting van overheidsgebouwen en hun militaire activiteiten. Maar juist de afgelopen dagen waren er ook steeds meer berichten, onder meer van de NAVO, dat de rebellen recentelijk moderne wapens uit Rusland hebben gekregen. Daar zou ook luchtafweergeschut bij zitten.

Dat alles bij elkaar maakt Moskou in westerse ogen medeverantwoordelijk voor het aanhoudende geweld in het oosten van Oekraïne. Behalve de VS heeft ook de Europese Unie deze week gezegd nieuwe sancties tegen Rusland te zullen instellen, omdat het land niet helpt de situatie te deëscaleren.

De grootste internationale implicaties zullen verbonden zijn aan de hamvraag, of het toestel inderdaad is neergehaald. Ook is de vraag of de zwarte doos van het toestel naar Moskou gestuurd zal worden voor onderzoek. De rebellen hebben dat meteen aangekondigd, maar het gezien het grote belang van de Russische regering bij een uitkomst die haar geen last bezorgt, klonk gisteravond meteen al de roep om een onafhankelijk internationaal onderzoek elders.