Column

Wat vreet geld en heet MaVa?

De bestuurders en commissarissen van het zieltogende bouwbedrijf Ballast Nedam zijn kennelijk zo zeker van hun zaak dat zij hun accountant van Ernst & Young niet vroegen om een aparte, degelijke controle uit te voeren van de resultaten tot en met 15 juni.

Die cijfers komen uit op 51 miljoen euro verlies. Daarmee, en met de hoop op betere tijden, vraagt Ballast Nedam beleggers om 30 miljoen euro extra kapitaal.

Je zou zeggen: een ouderwets goeie accountantscontrole ondersteunt de kapitaalinjectie. In het Engelstalige prospectus van Ballast Nedam staat wel een zogeheten beoordelingsverklaring van de accountant. Dezelfde verklaring was eerder ook toegevoegd aan het eerdere persbericht met de gepubliceerde cijfers per 15 juni.

Zo’n beoordelingsverklaring is negatief geformuleerd: de accountant is „niets gebleken” op basis waarvan hij zou moeten concluderen dat de cijfers niet zijn opgesteld conform de relevante boekhoudregels. Voor de zekerheid voegt hij daaraan toe dat „de reikwijdte van een beoordeling aanzienlijk geringer is dan die van een controle”. En voor extra zekerheid verwijst hij naar een zinsnede in de toelichting op de Ballast Nedam cijfers dat de solvabiliteit is verslechterd, dat er uitstel is afgesproken van aflossing van bankschulden en dat er de nodige onzekerheden zijn die „nadelig (maar ook voordelig) kunnen uitpakken.”

Ja, je moet een optimist blijven als je als bedrijf beleggers vraagt om 30 miljoen euro extra kapitaal te storten.

Hoe doen andere bedrijven dat onder vergelijkbare omstandigheden? Het verlieslatende Macintosh (schoenen, mode, Kwantum) plaatste deze week extra aandelen bij grootaandeelhouders, maar de uitbreiding van het aandelenkapitaal was minder dan 10 procent en dan hoef je geen prospectus te maken. Technisch dienstverlener Imtech deed vorig jaar een beroep op beleggers nadat fraudes en verliezen het vermogen hadden aangetast. In het prospectus stonden de meest recente kwartaalcijfers, met de expliciete toevoeging dat geen accountantscontrole was toegepast. Ook KPN deed vorig jaar een aandelenuitgifte met actuele kwartaalcijfers zonder accountantscontrole daarop.

Twee feiten in het prospectus schetsen de belabberde situatie bij Ballast Nedam. De eerste is het project Maasvlakte-Vaanplein, liefdevol afgekort in het prospectus als MaVa. Dit project behelst de aanleg van 37 kilomer snelweg dwars door de industriegebieden Europoort en Botlek, inclusief viaducten, tunnels en bruggen plus projectfinanciering én het onderhoud tot 2035. MaVa wordt uitgevoerd door een consortium van drie bouwers: Strukton, Strabag en Ballast Nedam, dat een aandeel heeft van 40 procent. Totale waarde bij ondertekening van het contract: 1.496 miljoen euro. Kostenoverschrijdingen tot nu toe: 217 miljoen. De extra kosten vreten geld.

Het tweede feit is de ‘gijzeling’ door de banken. ING, Rabobank en RBS continueren hun kredietverlening, maar hebben alle bezittingen van Ballast Nedam in onderpand gekregen als zekerheid voor hun leningen. Daaronder zijn de aandelen van de drie belangrijkste dochterbedrijven en alle „verplaatsbare bezittingen” van alle Nederlandse dochters. Ook de Svanen, een bijna 103 meter hoog hefschip, is onderpand voor het krediet. Wat is de waarde van zo’n knap schip, zonder bemanning of opdrachten? Ergens tussen de tweedehands ijzerwaarde in barre tijden en goud voor een concurrent in goede tijden. Kennelijk redeneren de banken: al is het weinig waard, wij hebben het toch maar in onderpand genomen.

Hebben is hebben, krijgen is de kunst.