Wapens van separatisten wijzen op steun Rusland

Rusland blijft ontkennen dat het de separatisten in Oekraïne steunt. Het Oekraïense leger verovert langzaam terrein.

Een installatie met Boek-raketten, mogelijk het wapen waarmee het toestel van Malaysia Airlines is neergehaald, op een militaire show in de buurt van Moskou, in 2010. Foto AP

De aanwijzingen stapelen zich op, maar het Kremlin wil nog steeds niet toegeven dat het de separatisten in Oost-Oekraïne van wapens voorziet. En noch de NAVO, noch de Oekraïense regering heeft tot nu toe sluitend bewijs kunnen leveren dat de stroom aan zwaar militair materieel afkomstig is uit Rusland.

De vraag is wel hoe lang dit nog duurt. In de afgelopen weken hebben de separatisten de beschikking gekregen over steeds meer zware wapens. Het verschijnen van T-64 tanks in de Donbass, enkele weken geleden, was een belangrijk omslagpunt. Inmiddels beschikken de pro-Russische opstandelingen ook over artillerie en Grad-raketwerpers voor aanvallen op gronddoelen.

Ondanks al die wapens kunnen de separatisten niet op tegen de Oekraïense troepen, die langzaam terrein winnen. In antwoord daarop lijkt Moskou telkens een stap verder te gaan. Volgens de Oekraïense militaire analist Dimitri Tymtsjoek, die goede bronnen heeft bij de Oekraïense strijdkrachten, voert Russische artillerie beschietingen uit over de grens. Er zijn volgens Tymtsjoek bovendien aanwijzingen dat er heimelijk Russische militairen worden ingezet om het militaire materieel van de separatisten te bedienen.

Bij dat wapenarsenaal hoort zeker ook een Sa-11/Sa-17 ‘Boek’ luchtafweersysteem. Verschillende Russische media berichtten vorige maand al dat een dergelijk systeem „in handen was gevallen” van de separatisten – waarmee ze de indruk wekten dat het was buitgemaakt op de Oekraïners.

Waarschijnlijker is echter dat het systeem uit Rusland komt. In de afgelopen weken en maanden hebben de separatisten verschillende Oekraïense helikopters en transportvliegtuigen neergeschoten met behulp van ‘Manpads’ – geavanceerde luchtdoelraketten die vanaf de schouder kunnen worden afgeschoten. Toch blijven Oekraïense luchtaanvallen een zware tol eisen. Het Oekraïense luchtoverwicht is een van de belangrijkste verklaringen van het militaire succes van Kiev. De inzet van zwaardere luchtafweer door de separatisten , in de vorm van SAM-luchtdoelraketten, lijkt daarom een logische volgende stap. Eergisteren werd volgens Kiev bovendien een Oekraïens gevechtsvliegtuig door een Russische straaljager neergehaald – boven Oekraïens grondgebied.

De vraag is wie de raket afschoot waarmee vlucht MH17 van Malaysia Airlines uit de lucht is geschoten. Gisteren al bracht de Oekraïense regering afgeluisterde telefoongesprekken naar buiten, waarin separatisten hun verantwoordelijkheid lijken toe te geven. Sluitend bewijs zal waarschijnlijk moeten komen uit Washington of van de NAVO. Westerse radarsystemen moeten de raket hebben gezien.

Analist Tymtsjoek plaatste vanmorgen een foto op zijn Facebook-pagina van een militair konvooi. De foto zou gisteren vlak voor de crash zijn gemaakt bij Snejznoje, ten oosten van Donetsk. Het zou een colonne van separatisten zijn met in het konvooi, volgens Tymtsjoek: drie tanks, twee pantserwagens, twee vrachtwagens en een truck met oplegger – met daarop het ‘Boek’-raketsysteem.